Το Ιράν σε Αναμονή: Ποιος θα διαδεχθεί τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ;
Εν μέσω φημών και συνταγματικών διαδικασιών, η χώρα ετοιμάζεται για τη μετάβαση στην εξουσία.
Η διαδοχή του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, αποτελεί ένα θέμα που πυροδοτεί συζητήσεις και σενάρια, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να αφήνει να εννοηθεί ότι γνωρίζει ποιος είναι ο πιθανότερος διάδοχος, χωρίς όμως να τον κατονομάζει. Παράλληλα, από τις ΗΠΑ, ο γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν, Ρεζά Παχλαβί, εκφράζει την ετοιμότητά του να επιστρέψει στην πατρίδα του και να διεκδικήσει τον θρόνο.
Η αβεβαιότητα για τη διαδοχή του Χαμενεΐ, ο οποίος είναι 86-87 ετών, εντείνεται από την αυξημένη πιθανότητα εξωτερικών παρεμβάσεων, όπως η εκτίμηση για πιθανή δολοφονία από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ωστόσο, το Ιράν διαθέτει συνταγματικές προβλέψεις για την περίπτωση αυτή. Ήδη, ο πρόεδρος της χώρας, Μασούντ Πεζεσκιάν, έχει αναλάβει καθήκοντα, όπως ανακοίνωσε η Τεχεράνη. Ο Πεζεσκιάν, ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και ένας νομικός σύμβουλος του Συμβουλίου των Φρουρών της Επανάστασης, θα επιβλέπουν τη μεταβατική περίοδο μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Η επιλογή του νέου Ανώτατου Ηγέτη προβλέπεται ρητά από το Σύνταγμα του Ιράν και αποτελεί αρμοδιότητα της Συνέλευσης των Ειδικών. Το σώμα αυτό, που αποτελείται από 88 κληρικούς, τυπικά εκλέγεται από τον λαό κάθε οκτώ χρόνια. Στην πράξη, όμως, δικαίωμα υποψηφιότητας έχουν μόνο κληρικοί που θεωρούνται απόλυτα πιστοί στην Ισλαμική Δημοκρατία. Η πλειονότητα των σημερινών μελών της Συνέλευσης χαρακτηρίζεται από σκληροπυρηνικές θέσεις, παρόμοιες με εκείνες του Χαμενεΐ.
Το Σύνταγμα ορίζει την άμεση επιλογή νέου Ανώτατου Ηγέτη, αν και η σύγκληση όλων των μελών της Συνέλευσης ενδέχεται να αντιμετωπίσει δυσκολίες λόγω της τρέχουσας κατάστασης, με τη χώρα να βρίσκεται υπό στρατιωτική ένταση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Ζητήματα ασφάλειας και επιχειρησιακοί περιορισμοί θα μπορούσαν να καθυστερήσουν τη διαδικασία.
Μέχρι την εκλογή του νέου ηγέτη, το Σύνταγμα προβλέπει τη συγκρότηση τριμελούς οργάνου, το οποίο θα αποτελείται από τον πρόεδρο της χώρας, τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και ένα μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών. Αυτή η προσωρινή δομή κρίνεται απαραίτητη για τη διατήρηση της θεσμικής συνέχειας του κράτους.
Στην επικρατούσα φημολογία, αναφέρεται ότι ο γιος του Χαμενεΐ, Μοζντάμπα, είναι το πιθανότερο φαβορί για τη διαδοχή. Ο Μοζντάμπα, ο οποίος διαθέτει επιρροή στους Φρουρούς της Επανάστασης και την παραστρατιωτική οργάνωση Basij, δεν έχει αποκρύψει την επιθυμία του να ακολουθήσει τα βήματα του πατέρα του. Θεωρείται ότι η ανάδειξή του σε πρόεδρο θα μπορούσε να αποτελέσει προαπαιτούμενο για την επίτευξη αυτού του στόχου.