Αρχαιότερη γραφή; Σημάδια 45.000 ετών ανακαλύφθηκαν στη Γερμανία
Νέα αρχαιολογική έρευνα ανατρέπει τις χρονολογήσεις για την απαρχή της γραφής, εντοπίζοντας πρότυπα νοήματος σε χαυλιόδοντες μαμούθ και άλλα αντικείμενα.
Η ιστορία της καταγραφής σκέψεων και συναισθημάτων ενδέχεται να είναι, τελικά, δεκάδες χιλιάδες χρόνια παλαιότερη από ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι ιστορικοί. Νέα αρχαιολογική έρευνα, με ευρήματα από σπήλαια της Γερμανίας, φέρνει στο φως ενδείξεις που μας προκαλούν να αναθεωρήσουμε τις καθιερωμένες αντιλήψεις για την απαρχή της γραφής.
Ερευνητές εντόπισαν πρότυπα νοήματος σε γραμμές, εγχαράξεις, τελείες και σταυρούς πάνω σε αντικείμενα, όπως χαυλιόδοντες μαμούθ, ηλικίας έως και 45.000 ετών. Τα εντυπωσιακά αυτά ευρήματα προέρχονται από σπήλαια της νότιας Γερμανίας και χρονολογούνται σε μια περίοδο λίγο πριν τη μετακίνηση του Homo Sapiens από την Αφρική προς την Ευρώπη, όπου συνυπήρξε με τους Νεάντερταλ.
Μέχρι σήμερα, η επικρατούσα άποψη τοποθετούσε την εμφάνιση της πρώτης γραφής γύρω στο 3.000 π.Χ. στη Μεσοποταμία, με τα πρωτο-σφηνοειδή συστήματα, ακολουθούμενα από τα ιερογλυφικά στην Αίγυπτο και μεταγενέστερα συστήματα στην Κίνα και τη Μεσοαμερική. Οι πρώτες καταγεγραμμένες λέξεις θεωρείται ότι δημιουργήθηκαν πριν από περίπου 5.000 χρόνια στην αρχαία Μεσοποταμία.
Ωστόσο, το ακριβές νόημα των συμβόλων που εντοπίστηκαν στη Γερμανία παραμένει άγνωστο. Ο καθηγητής Κρίστιαν Μπεντς από το Πανεπιστήμιο του Σάαρλαντ, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, υποστηρίζει ότι «οι ακολουθίες σημείων της Λίθινης Εποχής αποτελούν μια πρώιμη εναλλακτική μορφή γραφής». Όπως εξηγεί, η ανάλυση δείχνει ότι οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες της Παλαιολιθικής περιόδου ανέπτυξαν ένα σύστημα συμβόλων με «στατιστικά συγκρίσιμη πυκνότητα πληροφορίας με τις πρώτες πρωτο-σφηνοειδείς πινακίδες της αρχαίας Μεσοποταμίας – 40.000 χρόνια αργότερα».
Η ερευνήτρια Έβα Ντουτκιέβιτς από το Μουσείο Προϊστορίας και Πρώιμης Ιστορίας του Βερολίνου επισημαίνει ότι τα ευρήματα καταδεικνύουν πως οι άνθρωποι της Λίθινης Εποχής διέθεταν νοητικές ικανότητες αντίστοιχες με εκείνες του σύγχρονου ανθρώπου. «Μέχρι στιγμής έχουμε αγγίξει μόνο την επιφάνεια όσων μπορούν να αποκαλυφθούν σχετικά με τις ακολουθίες συμβόλων σε μια μεγάλη ποικιλία αντικειμένων», αναφέρει.
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε περισσότερα από 3.000 σύμβολα σε 260 αντικείμενα, επιχειρώντας να εντοπίσει αυτό που αποκαλεί «DNA της γραφής». Ορισμένα από τα ευρήματα προέρχονται από το σπηλαιώδες σύστημα Λόνεταλ, μήκους 37 χιλιομέτρων, στο κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης. Σε ένα μικρό γλυπτό μαμούθ, σκαλισμένο από χαυλιόδοντα, οι ερευνητές κατέγραψαν προσεκτικά χαραγμένες σειρές από σταυρούς και τελείες. Σε άλλο αντικείμενο, γνωστό ως «λατρευτής» από το σπήλαιο Γκάισενκλέστερλε στην κοιλάδα Άχταλ, εντόπισαν σειρές από τελείες και εγχαράξεις πάνω σε πλάκα από ελεφαντόδοντο που απεικονίζει μια υβριδική μορφή ανθρώπου-λέοντα.