Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Η ΚΕΔΕ διεκδικεί σαφήνεια αρμοδιοτήτων

Ο Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), Λάζαρος Κυρίζογλου, ενημέρωσε εκτενώς το Διοικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού για την πρόοδο των εργασιών του νέου Κώδικα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εστιάζοντας καίρια στο ζήτημα της αποτύπωσης και κωδικοποίησης των αρμοδιοτήτων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ). Η ΚΕΔΕ αναμένει «μέρα με τη μέρα» την επίσημη παράδοση του συνόλου του Κώδικα, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμίσεων για τα νομικά πρόσωπα, αλλά έχει ήδη προχωρήσει σε ουσιαστική επεξεργασία του σκέλους που αφορά τις αρμοδιότητες των δήμων.

Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ υπενθύμισε πως κατά την τελευταία συνεδρίαση των αρμόδιων επιτροπών, είχε τεθεί το ζήτημα του συνολικού ελέγχου των αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ, μια διαδικασία που χαρακτηρίστηκε ως «ένα βιβλίο ολόκληρο». Ο έλεγχος αυτός ολοκληρώθηκε από τεχνικό κλιμάκιο της ΚΕΔΕ, με τη συμμετοχή των κ.κ. Μαΐστρου, Γούπιου, της κας Κουτσούρη και του ίδιου του Προέδρου. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο του κ. Μαΐστρου, ο οποίος συνέταξε σχετικές επιστολές προς τα αρμόδια όργανα, επιστολές που έχουν ήδη αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της ΚΕΔΕ, συνοδευόμενες από συμπληρωματικό πίνακα αρμοδιοτήτων που εκπόνησε η Ένωση.

Ένα κεντρικό σημείο της παρέμβασης του κ. Κυρίζογλου ήταν η ανάγκη αναγνώρισης ότι οι αρμοδιότητες των δήμων δεν απορρέουν αποκλειστικά από το Υπουργείο Εσωτερικών. Η ΚΕΔΕ κατέγραψε 94 αρμοδιότητες που έχουν θεσπιστεί μέσω κανονιστικών κειμένων άλλων υπουργείων, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των ΟΤΑ. Αυτές οι ρυθμίσεις διατρέχουν σχεδόν το σύνολο του δημόσιου τομέα, επιβεβαιώνοντας την εμπλοκή των δήμων σε ένα ευρύ φάσμα πολιτικών, από κοινωνικές δομές και περιβάλλον έως αναπτυξιακές δράσεις και ελεγκτικούς μηχανισμούς. Η πρόταση της ΚΕΔΕ είναι σαφής: οι 94 αυτές αρμοδιότητες πρέπει να ενσωματωθούν επίσημα στον ενιαίο πίνακα αρμοδιοτήτων του νέου Κώδικα, για μια πλήρη και θεσμικά κατοχυρωμένη αποτύπωση.

Ο Πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στον «Πίνακα Γ», ο οποίος είχε δοθεί στην ΚΕΔΕ για παρατηρήσεις και περιλαμβάνει 31 αρμοδιότητες. Για αυτές, η Ένωση προχώρησε σε διορθώσεις στη διατύπωση, επικαιροποίηση νομοθετικών αναφορών και βελτιώσεις στην κατάταξη. Όπως υπογράμμισε, «η διατύπωση πάσχει καμιά φορά», γεγονός που μπορεί να δημιουργεί ερμηνευτικά κενά ή διοικητικές τριβές.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις 8 αρμοδιότητες που περιλαμβάνονται στο άρθρο 12 του Γ’ Βιβλίου και αφορούν κυρίως την εκπόνηση επιχειρησιακών σχεδίων από τους δήμους. Η ΚΕΔΕ πρότεινε, πέραν της υφιστάμενης αναλυτικής καταγραφής, να προστεθεί και συνοπτική περιγραφή κάθε αρμοδιότητας στον πίνακα. Ο λόγος είναι πρακτικός και θεσμικός: να μην προβάλλονται αντιρρήσεις από τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, να μην υπάρχουν εμπλοκές από συναρμόδια υπουργεία κατά τις εγκρίσεις και να αποτραπεί το ενδεχόμενο διαφορετικών ερμηνειών της ίδιας διάταξης. Με άλλα λόγια, η ΚΕΔΕ ζητά σαφήνεια για να περιοριστούν οι γραφειοκρατικές τριβές.

Παράλληλα, έγινε αναφορά σε 12 αρμοδιότητες που περιλαμβάνονται με αναλυτική διατύπωση στο Βιβλίο Δ’. Η πρόταση της ΚΕΔΕ είναι να μεταφερθεί και γι’ αυτές μία συνοπτική περιγραφή στον Πίνακα Γ’, ώστε να υπάρχει ενιαία και λειτουργική αποτύπωση, να διευκολύνεται η εφαρμογή και να ενισχύεται η διαφάνεια και η θεσμική ασφάλεια.

Τέλος, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ σημείωσε ότι έχουν διατυπωθεί επιπλέον παρατηρήσεις που αφορούν τον αναπτυξιακό προγραμματισμό, την ψηφιακή διακυβέρνηση και την πολιτική προστασία. Το μήνυμα είναι σαφές: ο νέος Κώδικας δεν πρέπει να είναι μια απλή κωδικοποίηση υφιστάμενων διατάξεων, αλλά ένα λειτουργικό εργαλείο που αποτυπώνει με πληρότητα τον πραγματικό ρόλο των δήμων στο σύγχρονο διοικητικό σύστημα.

Η παρέμβαση Κυρίζογλου κατέδειξε ότι η ΚΕΔΕ επιδιώκει θεσμική πληρότητα, ερμηνευτική σαφήνεια, ενίσχυση της αυτοδιοικητικής αυτονομίας και αποφυγή διοικητικών αμφισβητήσεων. Σε μια περίοδο που συζητείται εκ νέου το πλαίσιο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η μάχη δεν αφορά μόνο τη διατύπωση άρθρων, αλλά τον πυρήνα των αρμοδιοτήτων και της ευθύνης των δήμων απέναντι στους πολίτες. Η τελική μορφή του Κώδικα αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν η Αυτοδιοίκηση θα αποκτήσει ένα σαφές, συνεκτικό και εφαρμόσιμο θεσμικό εργαλείο – ή αν θα παραμείνει εγκλωβισμένη σε κατακερματισμένες και συχνά αλληλοεπικαλυπτόμενες διατάξεις.