Έντονες διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν στη Γενεύη για το πυρηνικό πρόγραμμα

Στη Γενεύη βρίσκονται σε εξέλιξη, με ένα διάλειμμα για εσωτερικές διαβουλεύσεις, οι έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, μιλώντας στο Reuters, εξέφρασε την εκτίμηση ότι ένα πλαίσιο συμφωνίας θα μπορούσε να επιτευχθεί, υπό την προϋπόθεση ότι η Ουάσινγκτον θα διαχωρίσει σαφώς τα «πυρηνικά από τα μη πυρηνικά ζητήματα».

Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της ενίσχυσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή, κατόπιν εντολής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Ο Ιρανός αξιωματούχος, ο οποίος ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος, περιέγραψε τις διαπραγματεύσεις ως «εντατικές και σοβαρές», τονίζοντας ωστόσο ότι εκκρεμούν σημεία που χρήζουν γεφύρωσης, μόλις οι επαφές επανεκκινήσουν. Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών επανέλαβε τη θέση περί αναγνώρισης του δικαιώματος του Ιράν στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας και την άρση των κυρώσεων.

**Κυριαρχικό δικαίωμα ο εμπλουτισμός ουρανίου**

Παράλληλα, άλλος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Al Jazeera ότι ο εμπλουτισμός ουρανίου συνιστά «κυριαρχικό δικαίωμα» της χώρας, ωστόσο, όπως περιλαμβάνεται στην πρόταση που κατέθεσε η Τεχεράνη στην αμερικανική αντιπροσωπεία, προβλέπεται προσωρινή αναστολή του για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Ο Ιρανός αξιωματούχος διευκρίνισε: «Στην προτεινόμενη από το Ιράν διευθέτηση στη Γενεύη δεν υπάρχει καμία αναφορά στα πυραυλικά συστήματα και τα αμυντικά προγράμματα της χώρας». Με αυτή τη δήλωση, η Τεχεράνη απορρίπτει οποιαδήποτε προσπάθεια διεύρυνσης της ατζέντας πέραν του πυρηνικού ζητήματος.

Επιπλέον, η ιρανική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά την αρχή της «πλήρους και μόνιμης παύσης του εμπλουτισμού», καθώς και την αποσυναρμολόγηση των πυρηνικών εγκαταστάσεων ή τη μεταφορά των αποθεμάτων ουρανίου εκτός χώρας, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες απαιτήσεις δεν γίνονται αποδεκτές από την Τεχεράνη.

Η κατατεθείσα πρόταση προβλέπει τη μείωση των αποθεμάτων ουρανίου σε χαμηλότερα επίπεδα εμπλουτισμού, υπό την επίβλεψη της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ). Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, «ο βασικός άξονας της πρότασης είναι η πλήρης διαφάνεια υπό την επίβλεψη της Υπηρεσίας». Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης μια διάσταση κοινών συμφερόντων, «ιδίως στον οικονομικό τομέα», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η άρση κυρώσεων και η οικονομική συνεργασία αποτελούν κεντρικό στοιχείο της πρότασης. «Η πρόταση του Ιράν στη Γενεύη είναι πολιτικά σοβαρή και τεχνικά καινοτόμος και περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την άμεση επίτευξη συμφωνίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, σύμφωνα με το Al Jazeera.

**Η θέση της Ουάσινγκτον**

Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι το Ιράν επιδιώκει τη δυνατότητα κατασκευής πυρηνικού όπλου και επιθυμεί οι συνομιλίες να επεκταθούν και σε άλλα ζητήματα, όπως το ιρανικό οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων και η υποστήριξη ένοπλων ομάδων στην περιοχή.

Το Ομάν διαδραματίζει μεσολαβητικό ρόλο, εκφράζοντας αισιοδοξία για πρόοδο. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Σαγίντ Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ότι οι διαπραγματευτές αντάλλαξαν «δημιουργικές και θετικές ιδέες» και διέκοψαν προσωρινά τις συνομιλίες, οι οποίες επρόκειτο να επαναληφθούν αργότερα μέσα στην ημέρα.

**Βαλλιστικοί πύραυλοι στο επίκεντρο της διαφωνίας**

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτήρισε την άρνηση του Ιράν να συζητήσει το βαλλιστικό του πρόγραμμα «μεγάλο πρόβλημα», δηλώνοντας ότι οι πύραυλοι είναι «σχεδιασμένοι αποκλειστικά για να πλήττουν την Αμερική» και συνιστούν απειλή για τη σταθερότητα της περιοχής. «Αν δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος στο πυρηνικό πρόγραμμα, θα είναι δύσκολο να υπάρξει και στους βαλλιστικούς πυραύλους», δήλωσε.

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, διαπραγματεύονται έμμεσα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε ομιλία του στο Κογκρέσο, υπογράμμισε ότι προτιμά διπλωματική λύση, αλλά δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Έχει αναπτύξει μαχητικά αεροσκάφη και ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων στην περιοχή, επιδιώκοντας να ασκήσει πίεση στην Τεχεράνη.