Προγραμματισμός έκτακτου προσωπικού στους ΟΤΑ για το 2026: Νέο πλαίσιο και διαδικασίες

Το Υπουργείο Εσωτερικών, μέσω της υπ’ αριθμ. 10568/25-02-2026 εγκυκλίου του, θέτει νέους κανόνες για τον προγραμματισμό προσλήψεων έκτακτου προσωπικού, καθορίζοντας το πλαίσιο και τη διαδικασία για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) α’ και β’ βαθμού, καθώς και τα Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) αυτών για το έτος 2026. Η εγκύκλιος, που απευθύνεται στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, καθορίζει αναλυτικά τις κατηγορίες προσωπικού, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα αρμόδια όργανα και τις εξαιρέσεις από τον ετήσιο προγραμματισμό.

Οι φορείς καλούνται να υποβάλουν αιτήματα για τρεις κύριες κατηγορίες: προσωπικό Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (ΙΔΟΧ) ανταποδοτικού χαρακτήρα, προσωπικό ΙΔΟΧ ή συμβάσεις μίσθωσης έργου με κάλυψη της δαπάνης υπό τη μορφή αντιτίμου, και προσωπικό ΙΔΟΧ με κάλυψη της δαπάνης από λοιπές αντικαταβολές, όπως αυτές που αφορούν κοιμητήρια. Η διαδικασία διαφοροποιείται ανά κατηγορία και απαιτεί τη συμπλήρωση συγκεκριμένων υποδειγμάτων.

Στην κατηγορία του προσωπικού ανταποδοτικού χαρακτήρα, οι προσλήψεις ΙΔΟΧ στους ΟΤΑ και στα ΝΠΙΔ τους πρέπει να καλύπτονται αποκλειστικά από ανταποδοτικά τέλη και να έχουν εγγραφεί στους αντίστοιχους κωδικούς του προϋπολογισμού, σύμφωνα με το άρθρο 107 του ν. 4483/2017. Ειδικές διατάξεις ισχύουν για τις ΔΕΥΑ, ιδιαίτερα για τη θέση Γενικού Διευθυντή, ενώ το προσωπικό καθαριότητας σχολικών μονάδων εντάσσεται κατά κανόνα στον ετήσιο προγραμματισμό. Σε περιπτώσεις ανεπάρκειας εγκρίσεων, επιτρέπεται υπέρβαση με αποκλειστική κάλυψη από ανταποδοτικά τέλη, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 67 του ν. 5143/2024.

Όσον αφορά στο προσωπικό που απασχολείται σε δομές με έσοδα από αντίτιμο (όπως ωδεία, γυμναστήρια, κολυμβητήρια), η μισθοδοσία του εκπαιδευτικού προσωπικού πρέπει να καλύπτεται τουλάχιστον κατά 70% από τα έσοδα των πολιτών (δίδακτρα), με το υπόλοιπο να προέρχεται από τον προϋπολογισμό του φορέα. Για άλλες υπηρεσίες, όπως αναψυκτήρια, παραλίες, δημοτικά σινεμά και παιδικούς σταθμούς, απαιτείται 100% κάλυψη της μισθοδοσίας από τα έσοδα. Αντίστοιχα, για τα δημοτικά κοιμητήρια, η κάλυψη της δαπάνης πρέπει να είναι επίσης 100% από αντικαταβολές, σύμφωνα με ειδική νομοθεσία.

Για τις συμβάσεις μίσθωσης έργου, απαιτείται βεβαίωση από το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ), αναλυτική περιγραφή του έργου και τεκμηρίωση ότι το έργο δεν εμπίπτει στα συνήθη καθήκοντα του υφιστάμενου προσωπικού. Η έλλειψη αιτιολογίας καθιστά αδύνατη την προώθηση του αιτήματος στο ΑΣΕΠ.

Μετά την έναρξη ισχύος του ν. 5056/2023, αρμόδια όργανα λήψης αποφάσεων είναι η Δημοτική Επιτροπή για τους Δήμους, η Περιφερειακή Επιτροπή για τις Περιφέρειες, το οικείο Διοικητικό Συμβούλιο για ΝΠΔΔ, Συνδέσμους και Ιδρύματα, και το Διοικητικό Συμβούλιο για τα ΝΠΙΔ. Επιπλέον, δεν απαιτείται πλέον πρόβλεψη θέσεων ΙΔΟΧ στον ΟΕΥ των ΟΤΑ α’ βαθμού (ν. 5143/2024), με εξαίρεση τις συμβάσεις μίσθωσης έργου, όπου ο έλεγχος παραμένει υποχρεωτικός.

Εξαιρέσεις από τον ετήσιο προγραμματισμό περιλαμβάνουν συμβάσεις συγχρηματοδοτούμενες από ΕΣΠΑ ή άλλα ενωσιακά προγράμματα, προσωπικό για κατεπείγουσες ανάγκες, απασχόληση έως πέντε ημερομίσθια τον μήνα, αναπλήρωση μοναδικού τακτικού υπαλλήλου, και δίμηνες συμβάσεις για εποχικές ή έκτακτες ανάγκες (πυροπροστασία, ναυαγοσώστες, κατασκηνώσεις). Για αυτές τις περιπτώσεις, δεν απαιτείται έγκριση μέσω της παρούσας διαδικασίας.

Η υποβολή των αιτημάτων γίνεται μέσω των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, αποκλειστικά μέσω του συστήματος «ΙΡΙΔΑ», και συνοδεύεται από τα προβλεπόμενα παραρτήματα και οικονομικές βεβαιώσεις. Για τις συμβάσεις έργου, αποστέλλονται και στο ΑΣΕΠ ταχυδρομικά. Οι εγκρίσεις θα κοινοποιούνται ηλεκτρονικά, απαιτώντας επικαιροποιημένη διεύθυνση email.

Συμπερασματικά, ο νέος προγραμματισμός εισάγει αυστηρότερο πλαίσιο τεκμηρίωσης, διαφάνειας και οικονομικής αυτοτέλειας, δίνοντας έμφαση στην πλήρη ανταποδοτικότητα των υπηρεσιών, τη σαφή διάκριση μεταξύ ΙΔΟΧ και μίσθωσης έργου, την ευθυγράμμιση με το προσοντολόγιο του π.δ. 85/2022, και την ορθή τήρηση της διαδικασίας. Οι ΟΤΑ καλούνται να δράσουν έγκαιρα, με πλήρη τεκμηρίωση και οικονομική επάρκεια, ώστε να διασφαλίσουν την ομαλή λειτουργία των υπηρεσιών τους για το 2026.