Αναθεώρηση προστίμων για εκπρόθεσμες δηλώσεις: Έρχονται αλλαγές
Επαγγελματίες και επιχειρήσεις πιέζουν για αναλογικότερες κυρώσεις, καθώς τα τσουχτερά πρόστιμα για μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις προκαλούν αντιδράσεις.
Η αναθεώρηση των τσουχτερών προστίμων για εκπρόθεσμες μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις είναι πλέον θέμα χρόνου, μετά τις σφοδρές αντιδράσεις επαγγελματιών και επιχειρήσεων. Οι αντιδράσεις αυτές κινητοποίησαν την Επιτροπή Φορολογικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟ).
Στον πυρήνα των ανησυχιών βρίσκονται τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ, τα οποία επιβάλλονται ανάλογα με το λογιστικό σύστημα (απλογραφικό ή διπλογραφικό) που τηρεί ο φορολογούμενος. Τα πρόστιμα αυτά αφορούν εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων, ακόμη και όταν δεν προκύπτει φόρος προς πληρωμή.
Οι επαγγελματίες κάνουν λόγο για δυσανάλογες κυρώσεις, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνουν κατά πολύ τη βαρύτητα της παράβασης και δεν συνδέονται με πραγματική δημοσιονομική ζημία. Ιδίως στις μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις, όπου δεν υπάρχει υποχρέωση καταβολής φόρου, η επιβολή υψηλών προστίμων θεωρείται από την αγορά υπερβολική και αποκομμένη από την ουσία του παραπτώματος.
Για παράδειγμα, ένας επαγγελματίας που τηρεί απλογραφικό λογιστικό σύστημα και υποβάλλει εκπρόθεσμα μια μηδενική αρχική δήλωση ΦΠΑ, αντιμετωπίζει πρόστιμο 250 ευρώ. Αντίστοιχα, υπόχρεος σε δήλωση ΦΠΑ που τηρεί διπλογραφικό σύστημα και υποβάλλει εκπρόθεσμα την αρχική δήλωση ΦΠΑ με ποσό προς επιστροφή, επιβαρύνεται με πρόστιμο 500 ευρώ.
Η Επιτροπή Φορολογικής Πολιτικής, υιοθετώντας ουσιαστικά τη θέση των επαγγελματιών, αναγνωρίζει ότι η τρέχουσα ρύθμιση αποτελεί σημαντική επιβάρυνση σε σύγκριση με το προηγούμενο καθεστώς. Στο παρελθόν, προβλέπονταν πρόστιμα 100 ευρώ ή ακόμη και μηδενικές κυρώσεις σε περιπτώσεις χωρίς φορολογική οφειλή. Ειδικότερα, για κάθε παράβαση σχετική με τη μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων, προβλεπόταν πρόστιμο 100 ευρώ. Ωστόσο, το πρόστιμο για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις δεν ίσχυε εφόσον το ποσό του φόρου ή το επιπλέον ποσό φόρου που καλούνταν να πληρώσει ο φορολογούμενος δεν ξεπερνούσε τα 100 ευρώ, ακόμη και σε περίπτωση πολλαπλών τροποποιητικών δηλώσεων, εφόσον το αθροιστικό ποσό του επιπλέον φόρου δεν υπερέβαινε τα 100 ευρώ.
Υπόμνημα για την αναλογικότητα των προστίμων
Με στόχο την αποκατάσταση της αναλογικότητας των προστίμων στις προαναφερθείσες περιπτώσεις, η Επιτροπή κατέθεσε υπόμνημα προς την ηγεσία του ΥΠΕΘΟ και τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Στο υπόμνημα αυτό, προτείνεται νομοθετική παρέμβαση για την αποκατάσταση αυτής της αναλογικότητας.
Η Επιτροπή τονίζει ότι η επιβολή των νέων, αυξημένων προστίμων, ιδίως όταν εφαρμόζεται αναδρομικά, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα νομικής βεβαιότητας. Η αναδρομικότητα, όπως επισημαίνεται, έρχεται σε σύγκρουση με τη θεμελιώδη αρχή ότι οι φορολογικές υποχρεώσεις πρέπει να είναι προβλέψιμες και σαφείς για τον πολίτη.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνονται τα εξής:
* Εξαίρεση των περιπτώσεων όπου η δήλωση είναι μηδενική ή πιστωτική, εφόσον δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου.
* Μείωση προστίμων σε περιπτώσεις πολλαπλών εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων, με θέσπιση ορίου συνολικού προστίμου, ώστε αυτό να μην υπερβαίνει, για παράδειγμα, τα 1.000 ευρώ.
* Εφαρμογή του κανόνα μη επιβολής προστίμου σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης, όταν το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή σε σχέση με την αρχική δήλωση, ή όταν το ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή, είναι έως 100 ευρώ.