Κούβα σε οριακή κατάσταση: Ελλείψεις και ανθρωπιστική κρίση κάτω από την πίεση του εμπάργκο

Η Αβάνα, Φεβρουάριος 2026, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά κρίση ελλείψεων σε καύσιμα και βασικά αγαθά, ως αποτέλεσμα της αυστηροποίησης του αμερικανικού εμπάργκο που επέβαλε η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Η δραματική μείωση του πετρελαίου, λόγω της κατάρρευσης της Βενεζουέλας και της αδυναμίας του Μεξικού να τροφοδοτήσει την Αβάνα, έχει επιφέρει παράλυση στις μεταφορές, τις δημόσιες υπηρεσίες και τις κοινωνικές δομές. Οι πολίτες βιώνουν μια πρωτοφανή επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης.

Σε οδοιπορικό του στην πρωτεύουσα, ο δημοσιογράφος Ντέιβιντ Τζόουνς της Daily Mail παρουσιάζει μια ζοφερή εικόνα. Από τον 39ο όροφο του Iberostar Selection La Habana, οι συνήθως σφύζοντες από ζωή δρόμοι της Αβάνας εμφανίζονται σχεδόν ερημωμένοι. Τα πρατήρια καυσίμων έχουν ξεμείνει, οι διακοπές ρεύματος είναι καθημερινό φαινόμενο, και το σούρουπο βυθίζει την πόλη στο σκοτάδι λόγω ανεπαρκούς ηλεκτροδότησης. Το αεροδρόμιο έχει εξαντλήσει τα αποθέματα κηροζίνης, με αποτέλεσμα ο εναέριος χώρος να παραμένει σε μεγάλο βαθμό αχρησιμοποίητος.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι η πίεση προς την Κούβα είναι «τόσο σφιχτή, που δεν υπάρχει πετρέλαιο, δεν υπάρχουν χρήματα, δεν υπάρχει τίποτα», υπογραμμίζοντας τον στόχο της πολιτικής του για αποδυνάμωση του μαρξιστικού καθεστώτος. Το εμπάργκο, που απαγορεύει την εξαγωγή καυσίμων προς την Κούβα υπό την απειλή σφοδρών εμπορικών κυρώσεων, έχει ήδη εξελιχθεί σε μια ευρεία ανθρωπιστική κρίση.

Οι ελλείψεις τροφίμων είναι διάχυτες. Με τον πληθωρισμό να καθιστά απρόσιτα ακόμη και τα βασικά είδη διατροφής, οι οικογένειες αναζητούν τρόπους επιβίωσης, ψάχνοντας ακόμη και σε σωρούς απορριμμάτων. Οι εστίες μόλυνσης από τρωκτικά και κουνούπια πολλαπλασιάζονται. Νέες μητέρες δυσκολεύονται να βρουν βρεφικό γάλα και φάρμακα, ενώ τα ράφια των φαρμακείων παραμένουν άδεια.

Στο δημοτικό σχολείο Ελ Σαλβαδόρ, όπου 350 μαθητές τρέφονται με φαγητό μαγειρεμένο σε κάρβουνα, ο διευθυντής Χουάν Ρενιέρ εκφράζει την ανησυχία του για τις μακροχρόνιες διακοπές μαθημάτων, οι οποίες εκτιμά ότι θα οδηγήσουν σε αύξηση της νεανικής εγκληματικότητας. Σήμερα, μόνο παιδιά κάτω των 12 ετών παρακολουθούν μαθήματα, ενώ οι έφηβοι περιπλανιούνται στους δρόμους ή αναζητούν εργασία στον τουριστικό τομέα, ο οποίος έχει πληγεί σημαντικά μετά την πανδημία.

Περίπου 2.000.000 Κουβανοί έχουν εγκαταλείψει τη χώρα τα τελευταία χρόνια, με κύριο προορισμό τις ΗΠΑ, ενώ οι αποστολές χρημάτων αποτελούν βασική πηγή επιβίωσης για πολλές οικογένειες. Παράλληλα, ορισμένες επιχειρήσεις που συνδέονται με το καθεστώς συνεχίζουν να αποκομίζουν οφέλη, όπως καταστήματα που πωλούν κινεζικά φωτοβολταϊκά συστήματα σε τιμές που απέχουν κατά πολύ από το μέσο ετήσιο εισόδημα.