Περιβαλλοντική αδειοδότηση: Ξεκάθαρο το πλαίσιο για έκδοση οικοδομικών αδειών
Νέα εγκύκλιος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας διευκρινίζει τη σειρά των απαραίτητων διαδικασιών
Με νέα εγκύκλιο, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρέχει σαφείς διευκρινίσεις σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την υποχρέωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης για έργα και δραστηριότητες, προτού εκδοθεί η οικοδομική άδεια. Η εγκύκλιος αυτή ερμηνεύει συνδυαστικά τις διατάξεις της παρ. 10 του άρθρου 2 του ν. 4014/2011 και της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4495/2017, καθιστώντας ξεκάθαρη τη σειρά των διοικητικών πράξεων που απαιτούνται.
Σύμφωνα με τον ν. 4014/2011, η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) ή οι Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ) αποτελούν προϋπόθεση για την έκδοση οποιασδήποτε άλλης διοικητικής πράξης που σχετίζεται με την υλοποίηση ή τη λειτουργία ενός έργου ή δραστηριότητας. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον ένα έργο απαιτεί περιβαλλοντική αδειοδότηση, η σχετική ΑΕΠΟ ή ΠΠΔ πρέπει να προηγείται κάθε άλλης άδειας. Η υποχρέωση αυτή ευθυγραμμίζεται και με την ευρωπαϊκή Οδηγία 2011/92/ΕΕ, η οποία δίνει έμφαση στην εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων πριν από τη χορήγηση άδειας σε έργα με πιθανές σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Από την άλλη πλευρά, ο ν. 4495/2017, στο άρθρο 40, αναφέρει ότι για την έκδοση οικοδομικής άδειας απαιτούνται και εγκρίσεις από άλλες υπηρεσίες και διοικητικά όργανα, όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο. Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι η περιβαλλοντική άδεια (ΑΕΠΟ ή ΠΠΔ) περιλαμβάνεται σε αυτές τις εγκρίσεις, όταν το έργο εμπίπτει στις αντίστοιχες κατηγορίες.
Ως εκ τούτου, η σειρά των διαδικασιών είναι σαφής: αρχικά, γίνεται ο έλεγχος εάν το έργο χρήζει περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Στη συνέχεια, εκδίδεται η ΑΕΠΟ ή το έργο υπάγεται σε ΠΠΔ. Η περιβαλλοντική άδεια υποβάλλεται στο σύστημα e-Άδειες και, τέλος, εκδίδεται η οικοδομική άδεια. Επομένως, η περιβαλλοντική αδειοδότηση είναι αναμφίβολα προαπαιτούμενο για την έκδοση της οικοδομικής άδειας.
Η υποχρέωση αυτή καλύπτει την έκδοση οικοδομικής άδειας, την αναθεώρησή της για παράταση ή αλλαγή χρήσης, την ενημέρωσή της όταν η αλλαγή επηρεάζει την περιβαλλοντική κατάταξη, καθώς και τις άδειες νομιμοποίησης αυθαιρέτων κατασκευών. Είναι κρίσιμο να τονιστεί ότι η περιβαλλοντική άδεια πρέπει να είναι σε ισχύ και κατά τη διάρκεια ανανέωσης ή αναθεώρησης υφιστάμενων αδειών.
Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις όπου η περιβαλλοντική άδεια δεν είναι απαραίτητη. Συγκεκριμένα, δεν απαιτείται ΑΕΠΟ ή ΠΠΔ πριν από την προέγκριση οικοδομικής άδειας, καθώς η προέγκριση εστιάζει αποκλειστικά σε πολεοδομικά μεγέθη. Επίσης, δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση για άδειες κατεδάφισης.
Η προηγούμενη περιβαλλοντική αδειοδότηση είναι καίριας σημασίας, καθώς επηρεάζει τον σχεδιασμό του έργου, καθορίζει τεχνικές προδιαγραφές, επιβάλλει όρους και περιορισμούς, ενσωματώνει μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος και διασφαλίζει τη νομιμότητα της διοικητικής διαδικασίας. Η μη τήρηση αυτής της σειράς μπορεί να οδηγήσει σε ακυρότητα πράξεων, επιβολή διοικητικών κυρώσεων ή σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση.
Για τους Δήμους, τους επενδυτές και τους μηχανικούς, οι επιπτώσεις είναι σημαντικές. Οι Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ) έχουν την υποχρέωση να ελέγχουν την ύπαρξη περιβαλλοντικής άδειας πριν από την έκδοση οποιασδήποτε οικοδομικής άδειας. Οι επενδυτές και οι ιδιώτες καλούνται να ξεκινούν έγκαιρα τη διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, καθώς η περιβαλλοντική μελέτη πρέπει να προηγείται της οριστικοποίησης των τεχνικών μελετών. Οι μηχανικοί, με τη σειρά τους, οφείλουν να ελέγχουν την περιβαλλοντική κατάταξη του έργου πριν από την κατάθεση του φακέλου.