Κριτική στην Ολίβια Κόλμαν για δηλώσεις σχετικά με την ταυτότητα φύλου

Η Οσκαρική ηθοποιός Ολίβια Κόλμαν βρέθηκε στο επίκεντρο δημόσιας κριτικής, έπειτα από δηλώσεις της σχετικά με την ταυτότητα φύλου και τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τον εαυτό της μέσα στον γάμο της με τον σύζυγό της Ed Sinclair. Αφορμή στάθηκε συνέντευξή της, στην οποία ανέφερε ότι «πάντα ένιωθε κάπως non-binary» και ότι συχνά περιγράφει τον εαυτό της ως «ομοφυλόφιλο άνδρα» μέσα στη σχέση τους. Αυτή η τοποθέτηση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από σκωτσέζικη λεσβιακή συλλογικότητα, όπως αναφέρει το δημοσίευμα της Daily Mail.

Η κριτική ήρθε με τη μορφή ανοιχτής επιστολής από την ομάδα «Φανταστικές Λεσβίες», η οποία χαρακτήρισε τα λόγια της Κόλμαν «βαθιά οδυνηρά» και υποστήριξε ότι «εξισώνουν εμπειρίες που δεν είναι ισότιμες». Σύμφωνα με την ομάδα, τέτοιου είδους δηλώσεις, όταν προέρχονται από ετερόφυλα άτομα, κινδυνεύουν να αποδυναμώσουν τον αγώνα και τις εμπειρίες ανθρώπων που έχουν ζήσει πραγματικό κοινωνικό αποκλεισμό λόγω του σεξουαλικού τους προσανατολισμού.

Στην επιστολή επισημαίνεται ότι για πολλές λεσβίες και γκέι, η ταυτότητα δεν είναι απλώς μια ετικέτα, αλλά μια διαδρομή γεμάτη φόβο, εσωτερική σύγκρουση και συχνά ρήξεις με οικογένεια, θρησκευτικές κοινότητες ή το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Αντίθετα, τονίζεται πως η ετεροφυλοφιλία λειτουργεί εντός ενός κυρίαρχου πλαισίου που επιβεβαιώνεται και ενισχύεται καθημερινά από τα ΜΜΕ και τους κοινωνικούς θεσμούς. «Οι περισσότεροι ετερόφυλοι δεν χρειάζεται ποτέ να “δηλώσουν” ποιοι είναι, ούτε να δικαιολογήσουν τις σχέσεις ή τις οικογένειές τους», αναφέρει χαρακτηριστικά το κείμενο.

Η χρονική συγκυρία της αντίδρασης δεν είναι τυχαία. Η Κόλμαν πρωταγωνιστεί στη νέα ταινία Jimpa, σε σκηνοθεσία της Sophie Hyde, η οποία αποτελεί μια ημι-αυτοβιογραφική εξερεύνηση της γονεϊκότητας, της queer ταυτότητας και των οικογενειακών δεσμών. Στην ταινία, η Κόλμαν υποδύεται τη Hannah, μια μητέρα που ταξιδεύει με την οικογένειά της στο Άμστερνταμ για να επισκεφθεί τον γκέι πατέρα της Jim, τον οποίο ενσαρκώνει ο John Lithgow. Ο Jim, ή «Jimpa», ζει ελεύθερα στην ολλανδική πρωτεύουσα και ενθαρρύνει τη non-binary εγγονή του να εξερευνήσει την queer κουλτούρα της πόλης.

Όταν η εγγονή αποφασίζει να μείνει στο Άμστερνταμ για έναν χρόνο, η Hannah αναγκάζεται να επανεξετάσει τον ρόλο της ως μητέρα, αλλά και τις δικές της βεβαιότητες. Σε συνεντεύξεις της με τα μέσα Them και Variety, η Κόλμαν μίλησε ανοιχτά για τη δυσφορία της απέναντι στους παραδοσιακούς ρόλους φύλου, λέγοντας ότι «ποτέ δεν ένιωσε πραγματικά θηλυκή» και ότι αισθάνεται «στο σπίτι της» όταν περιγράφει τον εαυτό της με πιο ρευστούς όρους.

Η ομάδα που υπέγραψε την επιστολή ξεκαθαρίζει ότι δεν επιδιώκει να επιτεθεί προσωπικά στην ηθοποιό, αλλά να αναδείξει τον πόνο που μπορεί να προκαλέσει η εξομοίωση εμπειριών που δεν κουβαλούν το ίδιο κοινωνικό βάρος. «Για πολλούς, το να είσαι γκέι απαιτούσε θάρρος, αντοχή και θυσίες με τρόπους που η ετερόφυλη ζωή δεν χρειάστηκε ποτέ», καταλήγουν. Η συζήτηση που άνοιξε γύρω από την Κόλμαν αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τα όρια ανάμεσα στην προσωπική έκφραση, την ταυτότητα φύλου και την κοινωνική εμπειρία, και το πόσο λεπτή μπορεί να είναι η γραμμή ανάμεσα στην ενσυναίσθηση και την ακούσια υποτίμηση βιωμάτων άλλων.