Ο αείμνηστος Ρόμπερτ Ντιβάλ: Ένας θρύλος του σινεμά που δεν ήθελε να αποκαλείται σταρ

Η πορεία του Ρόμπερτ Ντιβάλ στον παγκόσμιο κινηματογράφο υπήρξε πραγματικά ανεπανάληπτη, χαρίζοντάς μας μερικές από τις σπουδαιότερες στιγμές στην ιστορία του Χόλιγουντ. Έργα όπως ο «Νονός», οι «Σκιές και Σιωπή», το «Mash», η «Συνομιλία» και το «Αληθινό Θράσος» αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες του ταλέντου του. Στην εμβληματική ταινία «Αποκάλυψη Τώρα» του Φράνσις Φορντ Κόπολα, ενσάρκωσε με μοναδικό τρόπο τον παράφρονα αντισυνταγματάρχη Κίλγκορ, εκτοξεύοντας μια από τις πιο αξιομνημόνευτες ατάκες στην ιστορία του σινεμά. Με φόντο τη μάχη, ντυμένος με καουμπόικο καπέλο και περιτριγυρισμένος από φλόγες και οβίδες, δήλωσε αξεχαστά: «Λατρεύω τη μυρωδιά της ναπάλμ το πρωί».

Παρά το γεγονός ότι εμφανιζόταν σε περισσότερες ταινίες της λίστας Top 100 του Αμερικανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου από οποιονδήποτε άλλο ηθοποιό, ο Ρόμπερτ Ντιβάλ, ο οποίος απεβίωσε σε ηλικία 95 ετών, απέρριπτε συστηματικά τον τίτλο του «σταρ». Μπορεί να είχε αποσπάσει ένα Όσκαρ, ένα BAFTA, τέσσερις Χρυσές Σφαίρες και δύο Emmy, ωστόσο, με το χαρακτηριστικό του ύφος, δήλωνε: «Έλα τώρα, μη μου κάνεις πλάκα. Ποιος το χρειάζεται; Δεν έχω τίποτα με το να είμαι σταρ, αρκεί ο ρόλος να είναι σωστός». Κριτικοί τον είχαν χαρακτηρίσει ως «τον πιο τεχνικά άρτιο, τον πιο ευέλικτο και τον πιο πειστικό ηθοποιό της οθόνης στις Ηνωμένες Πολιτείες», ενώ άλλοι, όπως ανέφερε η Daily Mail, τον παρομοίασαν με τον «Αμερικανό Λόρενς Ολίβιε». Αυτός ο τίτλος του άρεσε ιδιαίτερα, καθώς ο μεγάλος Άγγλος θεατρικός αστέρας ήταν το πρότυπό του από τα πρώτα βήματα της καριέρας του.

Η σύζυγός του, Λουσιάνα, ανακοίνωσε τον θάνατό του, δηλώνοντας ότι έφυγε ήρεμα στο σπίτι, περιτριγυρισμένος από την αγάπη και τη φροντίδα των δικών του. «Για τον κόσμο ήταν ένας βραβευμένος με Όσκαρ ηθοποιός, σκηνοθέτης και αφηγητής, ενώ για μένα ήταν τα πάντα», είπε συγκινημένη. Τόνισε πως το πάθος του για την τέχνη του ξεπερνούσε μόνο η βαθιά του αγάπη για τους χαρακτήρες που ενσάρκωνε, για ένα καλό γεύμα και για τις στιγμές που συγκέντρωνε γύρω του τους ανθρώπους, δίνοντας πάντα τον καλύτερό του εαυτό σε κάθε ρόλο.

Η προσωπική του ζωή περιλάμβανε τέσσερις γάμους και την απόκτηση θετών παιδιών, καθώς δεν απέκτησε δικά του, αστειευόμενος συχνά ότι «μάλλον δεν μπορώ να κάνω παιδιά». Γεννημένος το 1931 στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνια, με μητέρα που συμμετείχε σε ερασιτεχνικές θεατρικές ομάδες και πατέρα υποναύαρχο, αρχικά έστρεψε το ενδιαφέρον του στη μουσική. Υπηρέτησε για περισσότερο από έναν χρόνο στον Αμερικανικό στρατό στην Κορέα, μια εμπειρία που αργότερα αναβίωσε στην ταινία «MASH».

Η φήμη του χτίστηκε σταδιακά, μέσα από θεατρικούς ρόλους και διάφορες εργασίες για τα προς το ζην, από το ταχυδρομείο και τα πολυκαταστήματα μέχρι τη νυχτερινή καθαριότητα σε πανεπιστήμιο. Συνεργάστηκε στενά με τον Ντάστιν Χόφμαν και τον αείμνηστο Τζιν Χάκμαν, πριν μια σειρά τηλεοπτικών ρόλων ανοίξει τον δρόμο για τον κινηματογράφο. Σημαντικές συμμετοχές ακολούθησαν, από τις «Σκιές και Σιωπή» έως τον ρόλο του Τομ Χέιγκεν στον «Νονό», που του χάρισε υποψηφιότητες για Όσκαρ και BAFTA. Η ταινία «Αποκάλυψη Τώρα» του έφερε νέα διάκριση και ακόμη μία υποψηφιότητα, ενώ με την ταινία «Τρυφερές Σχέσεις» κέρδισε τελικά το Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου.

Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, παρέμεινε αφοσιωμένος στην υποκριτική, γράφοντας, σκηνοθετώντας και πρωταγωνιστώντας σε προσωπικά του έργα, όπως ο «Απόστολος», συνεχίζοντας να εργάζεται ακούραστα μέχρι τα βαθιά του γεράματα. «Έχω παίξει και σε μερικές πραγματικά κακές ταινίες», είχε παρατηρήσει πριν από περισσότερα από 40 χρόνια. «Αλλά ποτέ δεν έδωσα κακή ερμηνεία. Με προσλαμβάνουν επειδή μπορώ να κάνω καλά τη δουλειά. Και με προσλαμβάνουν πολύ συχνά».