ΗΠΑ-Ιράν: Ο Τραμπ κλιμακώνει την πίεση πριν τις κρίσιμες συνομιλίες στη Γενεύη

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, επανέλαβε τις προειδοποιήσεις του προς την Τεχεράνη για τις «συνέπειες» που θα αντιμετωπίσει εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, ενόψει του δεύτερου γύρου συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν που πρόκειται να διεξαχθεί στη Γενεύη. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν σε σημαντική ενίσχυση των στρατιωτικών τους δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, αυξάνοντας την πίεση λίγο πριν από τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις.

Ο κ. Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του στην Ουάσιγκτον, δήλωσε ότι θα συμμετάσχει «εμμέσως» στις συνομιλίες. «Θέλουν να κλείσουν συμφωνία. Δεν νομίζω ότι θέλουν να υποστούν τις συνέπειες που θα είχε το να μην κλείσουν συμφωνία», ανέφερε χαρακτηριστικά, απευθυνόμενος στις ιρανικές αρχές.

**Δύσκολες διαπραγματεύσεις με «ριζοσπάστες κληρικούς»**

Τη δυσκολία επίτευξης συμφωνίας υπογράμμισε και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Ουγγαρία. Όπως δήλωσε, υπάρχει «ευκαιρία» για διπλωματική συμφωνία που θα αντιμετωπίζει τις βασικές ανησυχίες της Ουάσιγκτον, ωστόσο οι προσδοκίες πρέπει να παραμείνουν ρεαλιστικές. «Νομίζω ότι υπάρχει μια ευκαιρία εδώ να επιτευχθεί διπλωματικά μια συμφωνία που να αντιμετωπίζει τα ζητήματα που μας απασχολούν. Θα είμαστε πολύ ανοιχτοί και θετικοί σε αυτό. Αλλά δεν θέλω επίσης να το υπερτιμήσω», δήλωσε. Πρόσθεσε δε, ότι «ήταν πολύ δύσκολο για οποιονδήποτε να καταλήξει σε πραγματικές συμφωνίες με το Ιράν, επειδή έχουμε να κάνουμε με ριζοσπάστες σιίτες κληρικούς που λαμβάνουν θεολογικές αποφάσεις και όχι γεωπολιτικές».

**Στη Γενεύη ο Αραγτσί – Στο επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα**

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, έφθασε στη Γενεύη για τον νέο γύρο συνομιλιών και ανακοίνωσε ότι θα συναντηθεί με τον επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), Ραφαέλ Γκρόσι, συνοδευόμενος από πυρηνικούς εμπειρογνώμονες για «εις βάθος τεχνικές συζητήσεις». Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Αραγτσί ανέφερε: «Βρίσκομαι στη Γενεύη με πραγματικές ιδέες για την επίτευξη μιας δίκαιης και ισότιμης συμφωνίας. Αυτό που δεν βρίσκεται στο τραπέζι είναι η υποταγή υπό απειλές».

Η IAEA ζητά από το Ιράν διευκρινίσεις για την τύχη περίπου 440 κιλών υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου μετά τα ισραηλινο-αμερικανικά πλήγματα του Ιουνίου και επιδιώκει την πλήρη επανέναρξη επιθεωρήσεων στις βασικές εγκαταστάσεις της Νατάνζ, του Φορντό και του Ισφαχάν. Οι συνομιλίες επανεκκινήθηκαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα στο Ομάν, με στόχο την αποτροπή περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης και την επίλυση της πολυετούς διαμάχης για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

**Ενίσχυση αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή**

Παράλληλα με τη διπλωματική κινητικότητα, οι ΗΠΑ προχωρούν σε σημαντική στρατιωτική ενίσχυση στην περιοχή. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το αμερικανικό τύπος, μετακινούνται αεροσκάφη ανεφοδιασμού και μαχητικά από το Ηνωμένο Βασίλειο προς τη Μέση Ανατολή, ενώ ενισχύονται τα συστήματα αεράμυνας. Δορυφορικές εικόνες δείχνουν την παρουσία 12 αμερικανικών μαχητικών F-15 στη βάση Μουάφακ Σάλτι στην Ιορδανία από τις 25 Ιανουαρίου, ενώ δεκάδες στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη έχουν μεταφέρει εξοπλισμό στην Ιορδανία, το Μπαχρέιν και τη Σαουδική Αραβία. Περισσότερες από 250 πτήσεις αμερικανικών μεταγωγικών έχουν καταγραφεί στην περιοχή.

Ο κ. Τραμπ έχει επανειλημμένα αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης, ενώ την περασμένη εβδομάδα δήλωσε ότι «η αλλαγή καθεστώτος θα ήταν το καλύτερο που θα μπορούσε να συμβεί» στο Ιράν. Οι συνομιλίες στη Γενεύη, στις οποίες την αμερικανική πλευρά αναμένεται να εκπροσωπήσουν ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, διεξάγονται σε κλίμα αυξημένης έντασης, με την ισορροπία μεταξύ διπλωματίας και στρατιωτικής πίεσης να παραμένει εύθραυστη.