Η παγκόσμια οικονομία αντέχει παρά την πολιτική αβεβαιότητα

Παρακολουθώντας κανείς μόνο την πολιτική επικαιρότητα, εύκολα μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιάς αποσταθεροποίησης. Εμπορικές συγκρούσεις, γεωπολιτικές εντάσεις και η επαναφορά της λογικής των μεγάλων δυνάμεων καλλιεργούν την αίσθηση διάλυσης της διεθνούς τάξης. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Washington Post, πίσω από αυτό το κλίμα ανησυχίας, η παγκόσμια οικονομία επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, με την ανάπτυξη να παραμένει θετική σε ευρύτατο γεωγραφικό φάσμα.

Η αντίθεση ανάμεσα στην πολιτική αβεβαιότητα και στην οικονομική πραγματικότητα είναι εντυπωσιακή. Παρά την πανδημία, τους πολέμους και τις εμπορικές εντάσεις των τελευταίων ετών, η συνολική οικονομική δραστηριότητα συνεχίζει να επεκτείνεται, ενώ σε πολλές αναπτυσσόμενες οικονομίες παρατηρείται διεύρυνση της μεσαίας τάξης.

**Ανάπτυξη παρά τις κρίσεις**
Τα τελευταία χρόνια σημαδεύτηκαν από γεγονότα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε βαθύτερη ύφεση: η πανδημία COVID-19, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αυξανόμενη ένταση μεταξύ μεγάλων οικονομιών και η στροφή προς πιο προστατευτικές πολιτικές στο διεθνές εμπόριο. Παρ’ όλα αυτά, η παγκόσμια ανάπτυξη παρέμεινε σε θετικά επίπεδα, έστω και με πιο αργούς ρυθμούς σε σύγκριση με προηγούμενες περιόδους. Αυτή η επιβράδυνση θεωρείται σε μεγάλο βαθμό φυσιολογική, καθώς πολλές οικονομίες έχουν φτάσει σε υψηλότερα επίπεδα ευημερίας και οι πληθυσμοί τους γερνούν.

Την ίδια στιγμή, χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα, η Ινδονησία, η Βραζιλία, η Τουρκία και το Βιετνάμ συνεχίζουν να καταγράφουν σημαντική οικονομική δυναμική, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της συνολικής εικόνας της παγκόσμιας ανάπτυξης.

**Το εμπόριο προσαρμόζεται**
Παρά τους εμπορικούς πολέμους και την αύξηση των δασμών σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διεθνείς εμπορικές ροές δεν έχουν καταρρεύσει. Αντίθετα, παρατηρείται μια αναδιάταξη των εμπορικών σχέσεων και ενίσχυση των συναλλαγών μεταξύ χωρών που αναζητούν νέες συνεργασίες.

Το μερίδιο των Ηνωμένων Πολιτειών στο παγκόσμιο εμπόριο παραμένει σημαντικό, αλλά μειώνεται σταδιακά καθώς άλλες οικονομίες αποκτούν μεγαλύτερο ρόλο. Οι εξαγωγές της Κίνας προς διαφορετικές αγορές αυξάνονται, ενώ νέες εμπορικές συμφωνίες δημιουργούν ένα πιο πολυκεντρικό σύστημα διεθνών συναλλαγών. Η διεύρυνση των οικονομικών συνεργασιών, από τη Λατινική Αμερική έως την Ασία και την Αφρική, αποτυπώνει μια παγκόσμια οικονομία που συνεχίζει να εξελίσσεται, ακόμη και σε περιόδους πολιτικής αβεβαιότητας.

**Η σιωπηλή πρόοδος**
Σε πολλές περιοχές του κόσμου, οι σημαντικότερες αλλαγές δεν είναι θεαματικές, αλλά σταδιακές. Η αστικοποίηση, η βελτίωση της εκπαίδευσης, η αύξηση της κατανάλωσης και η τεχνολογική πρόοδος συμβάλλουν στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου εκατομμυρίων ανθρώπων. Η καθημερινότητα σε μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες συνεχίζει να βελτιώνεται, παρά τις πολιτικές εντάσεις που κυριαρχούν στα διεθνή πρωτοσέλιδα. Αυτή η «σιωπηλή» οικονομική πρόοδος συχνά περνά απαρατήρητη, επειδή η προσοχή της διεθνούς κοινής γνώμης στρέφεται κυρίως σε κρίσεις και συγκρούσεις.

**Η απόσταση ανάμεσα στην αντίληψη και την πραγματικότητα**
Η διαφορά ανάμεσα στο απαισιόδοξο κλίμα και στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο ανησυχίας. Όταν η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται αποκλειστικά στις κρίσεις, ενισχύεται η αίσθηση αβεβαιότητας, ακόμη και αν οι οικονομικές εξελίξεις είναι πιο θετικές.

Παρότι η διεθνής πολιτική τάξη μεταβάλλεται και η κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών αμφισβητείται περισσότερο από ποτέ, η παγκόσμια οικονομία δεν έχει εισέλθει σε περίοδο παρακμής. Αντίθετα, περισσότεροι άνθρωποι από ποτέ έχουν πρόσβαση σε βασικά αγαθά, υπηρεσίες υγείας, στέγαση και ψηφιακές υποδομές. Ο κόσμος απέχει από το να είναι σταθερός ή προβλέψιμος, αλλά σε όρους υλικής ευημερίας βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση από πολλές προηγούμενες δεκαετίες, σύμφωνα πάντα με τη Washington Post. Η αντίφαση ανάμεσα στην πολιτική αναταραχή και στην οικονομική πρόοδο αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της σημερινής παγκόσμιας πραγματικότητας.