Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Ένας κορυφαίος βυζαντινολόγος έφυγε από τη ζωή
Η βιογραφία και η σπουδαία προσφορά της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, της πρώτης γυναίκας που κατέλαβε κορυφαίες ακαδημαϊκές θέσεις στη Σορβόννη.
Σε ηλικία 99 ετών, η διεθνούς φήμης βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ άφησε την τελευταία της πνοή. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, η οποία υπήρξε και Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της UNICEF, διακρίθηκε για την ακαδημαϊκή της πορεία, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε τη θέση της προέδρου στο τμήμα Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης το 1967, και αργότερα, το 1976, ως η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην 700χρονη ιστορία του φημισμένου πανεπιστημίου.
Η σπουδαία ακαδημαϊκός γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926, γόνος Μικρασιατών γονέων. Ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, έχοντας ενεργό συμμετοχή στην ΕΠΟΝ κατά την περίοδο της κατοχής. Κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών.
Αφού εργάστηκε ως γνώστρια της γαλλικής γλώσσας στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης και ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της. Η πορεία της ήταν ραγδαία: από το Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) στη Γαλλία, ανέλαβε διευθύντρια σπουδών το 1964 και καθηγήτρια στη Σορβόννη το 1967. Το 1966, η διατριβή της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας.
Η θητεία της ως διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, η ανάληψη του αξιώματος της Αντιπρύτανη (1970-1973) και της Πρύτανη του Πανεπιστημίου της Σορβόννης (Paris I) το 1976, την κατέστησαν πρωτοπόρο. Με τον σύζυγό της, Ζακ Αρβελέρ, αξιωματικό του Γαλλικού Πολεμικού Ναυτικού, απέκτησαν μία κόρη.
Η συνεισφορά της εκτείνεται σε πλήθος θέσεων: πρόεδρος της Επιτροπής Έρευνας της Φιλοσοφικής Σχολής της Σορβόννης, επισκέπτρια καθηγήτρια στο Χάρβαρντ, αντιπρόεδρος και πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I, πρύτανης της Ακαδημίας και καγκελάριος των Πανεπιστημίων των Παρισίων, αντιπρόεδρος και πρόεδρος του Ιδρύματος Ζωρζ Πομπιντού, πρόεδρος του Αμερικανικού Μουσείου Τέχνης στη Γαλλία, αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Ντανιέλ Μιτεράν, Εμπειρογνώμων στην UNESCO, πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Ευρώπης, επίτιμη πρόεδρος της Διεθνούς Ενώσεως Βυζαντινών Σπουδών, γενική γραμματέας της Διεθνούς Ενώσεως Ιστορικών Επιστημών, πρόεδρος της Παγκόσμιας Κίνησης Επιστημονικής Ευθύνης (MURS), πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών και του Διεθνούς Ιδρύματος Ντιμίτρι Σοστακόβιτς. Ήταν αντεπιστέλλον μέλος σπουδαίων ακαδημιών διεθνώς και επίτιμη διδάκτωρ πολλών πανεπιστημίων.