Η διαχείριση των αδέσποτων στο επίκεντρο συζήτησης της ΚΕΔΕ
Σοβαρές επιβαρύνσεις για τους δήμους και αναζήτηση ρεαλιστικών λύσεων πριν την επανεξέταση του νομοθετικού πλαισίου.
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) προχώρησε σε εκτενή συζήτηση σχετικά με τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων, ενόψει της επανεξέτασης του Ν. 4830/2021 το φθινόπωρο του 2026. Ο Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, έθεσε το θέμα, τονίζοντας τις σοβαρές οικονομικές, νομικές και λειτουργικές επιβαρύνσεις που αντιμετωπίζουν οι δήμοι. Στόχος είναι η διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης και τεκμηριωμένης πρότασης από την πλευρά της Αυτοδιοίκησης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το φαινόμενο κατά το οποίο δεσποζόμενα ζώα, μέσω εισαγγελικών παρεμβάσεων, χαρακτηρίζονται ως αδέσποτα και περιέρχονται στην ευθύνη των δήμων. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέδειξε την περίπτωση δημότη που, παρά τις ακατάλληλες συνθήκες διαβίωσης, συγκέντρωνε και τσιπάριζε σκυλιά στο όνομά του. Κατόπιν εισαγγελικής εντολής, ο δήμος υποχρεώθηκε να αναλάβει 37 ζώα, με εκτιμώμενο ετήσιο κόστος που ανέρχεται σε 150.000-170.000 ευρώ. Ένα ποσό δυσανάλογο, ειδικά για μικρούς και μεσαίους δήμους, που αντιστοιχεί στο τριπλάσιο του προϋπολογισμού τους για αδέσποτα.
Το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο επιφέρει αυξημένες ποινικές και αστικές ευθύνες για αιρετούς και υπηρεσιακούς, δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση και διοικητική ασφυξία στους δήμους, οι οποίοι συχνά στερούνται προσωπικού και κατάλληλων υποδομών.
Το ζήτημα της λειτουργίας των δημοτικών καταφυγίων τέθηκε επίσης επί τάπητος. Ακόμα και όπου υπάρχουν εγκαταστάσεις, η έλλειψη επαρκούς προσωπικού για καθαριότητα, φροντίδα και κτηνιατρική κάλυψη αποτελεί σημαντικό εμπόδιο. Αναζητήθηκε λύση στην ανάθεση της συνολικής λειτουργίας σε εξωτερικό πάροχο, με την παράλληλη επισήμανση της ανάγκης διασφάλισης της νομιμότητας και την παροχή νομικής υποστήριξης από την ΚΕΔΕ. Επιπλέον, σοβαρά πολεοδομικά εμπόδια, όπως η απόσταση 5 χιλιομέτρων από την αστική ζώνη, δυσχεραίνουν τη χωροθέτηση νέων δομών.
Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε συνάντηση με την ΝΕΜΕΣΙΣ – Πανελλήνια Ομοσπονδία Φιλοζωικών Σωματείων. Η Ομοσπονδία έθεσε ως στόχο τη δραστική μείωση των αδέσποτων, προτείνοντας την ανακατεύθυνση πόρων σε υποχρεωτικά δημοτικά κτηνιατρεία, μαζικά προγράμματα στειρώσεων και έμφαση στην πρόληψη, εκπαίδευση και ενημέρωση. Η ΚΕΔΕ εξέφρασε προβληματισμό για τη βιωσιμότητα των υποχρεωτικών δημοτικών κτηνιατρείων, λόγω ελλιπούς χρηματοδότησης, έλλειψης προσωπικού και λειτουργικών δυσκολιών. Συμφωνήθηκε η συνέχιση του διαλόγου και η αναζήτηση ρεαλιστικών λύσεων.
Η συζήτηση στο Δ.Σ. της ΚΕΔΕ κατέληξε στην ανάγκη η Αυτοδιοίκηση να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη, ολιστική πρόταση, αντί απλώς να απαντά σε προτάσεις άλλων. Προτάθηκε η σύσταση και ενίσχυση ειδικής επιτροπής, η διαβούλευση με ΠΕΔ, φιλοζωικές, ο Πανελλήνιος Κτηνιατρικός Σύλλογος, κυνηγετικές οργανώσεις και την επιστημονική κοινότητα. Στόχος είναι η κατάρτιση ενός “οδικού χάρτη” που θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα της διαχείρισης των αδέσποτων, την ευζωία των ζώων, τη δημόσια ασφάλεια, τη βιωσιμότητα των δημοτικών προϋπολογισμών και την προστασία αιρετών και στελεχών από δυσανάλογες ευθύνες. Η ΚΕΔΕ επιδιώκει να διαμορφώσει τεκμηριωμένη πρόταση, ώστε να μην ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά να τις διαμορφώνει.