Νέο αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ στέλνεται στη Μέση Ανατολή εν μέσω εντάσεων με το Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με «τραυματικές» συνέπειες το Ιράν, ενώ ο γιος του τελευταίου σάχη καλεί σε κινητοποίηση.
Ένα δεύτερο αμερικανικό αεροπλανοφόρο, το USS Gerald R. Ford, πρόκειται να αποπλεύσει «πολύ σύντομα» για τη Μέση Ανατολή, όπως επιβεβαίωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Η κίνηση αυτή έρχεται σε ένα κλίμα έντασης με το Ιράν, μετά τις απειλές του Τραμπ για «τραυματικές» συνέπειες εάν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις για τη διπλωματική διευθέτηση των διαφορών.
Την ίδια στιγμή, ο εξόριστος γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, Ρεζά Παχλαβί, κάλεσε τους συμπατριώτες του να κινητοποιηθούν, με φόντο τις εορταστικές εκδηλώσεις που έχουν προγραμματιστεί για αύριο σε διάφορες χώρες. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προηγουμένως απειλήσει με στρατιωτική επέμβαση κατά του Ιράν, επικαλούμενος την καταστολή των διαδηλώσεων, στις οποίες, σύμφωνα με μη κυβερνητικές οργανώσεις για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έχουν χάσει τη ζωή τους χιλιάδες άνθρωποι. Στη συνέχεια, η πίεση προς την Τεχεράνη αποσκοπούσε στην εξασφάλιση μιας συμφωνίας, ιδίως όσον αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες επαναλήφθηκαν την περασμένη εβδομάδα στο Ομάν, παραμένουν αβέβαιες ως προς τη συνέχισή τους.
«Πρέπει να κάνουμε μια συμφωνία, αλλιώς η κατάσταση θα είναι πολύ τραυματική» για το Ιράν, προειδοποίησε ο Τραμπ. Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, όπως δήλωσε, «θα περάσει στη δεύτερη φάση, η οποία θα είναι πολύ σκληρή» για τους Ιρανούς, υπενθυμίζοντας τους βομβαρδισμούς ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων τον περασμένο Ιούνιο. Μετά την αποστολή του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln και της συνοδείας του στον Κόλπο τον Ιανουάριο, ο Τραμπ ανακοίνωσε την επικείμενη αναχώρηση του USS Gerald R. Ford για την περιοχή.
Παραμένει ασαφές ποιοι θα ήταν οι στόχοι των ΗΠΑ σε περίπτωση στρατιωτικής επέμβασης, αλλά και ποιες είναι οι προθέσεις της Ουάσινγκτον έναντι της ιρανικής ηγεσίας. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος συναντήθηκε με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο, εξέφρασε τις επιφυλάξεις του για «την ποιότητα οποιασδήποτε συμφωνίας με το Ιράν» και επανέλαβε την ανάγκη λήψης υπόψη των «αναγκών ασφαλείας» της χώρας του. Ο Νετανιάχου ζητά την ένταξη του ιρανικού προγράμματος ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων και της υποστήριξης σε ένοπλες οργανώσεις της περιοχής, που είναι εχθρικές προς το Ισραήλ, στις διαπραγματεύσεις.
Νωρίτερα, ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε ότι μια συμφωνία με την Τεχεράνη για την επανάληψη των επιθεωρήσεων στις πυρηνικές της εγκαταστάσεις είναι «πιθανή», αλλά «εξαιρετικά δύσκολη». Το Ιράν είχε αρνηθεί τον Νοέμβριο να δεχτεί επιθεωρητές του ΔΟΑΕ στις εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν τον Ιούνιο.
Παράλληλα, ο Ρεζά Παχλαβί, ο οποίος διαμένει στις ΗΠΑ και δεν έχει επισκεφθεί την πατρίδα του από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, απηύθυνε σήμερα κάλεσμα στους Ιρανούς να διαδηλώσουν αύριο, Σάββατο, στο Μόναχο, το Τορόντο και το Λος Άντζελες, ζητώντας διεθνή δράση κατά του Ιράν. Μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X, προέτρεψε επίσης τους συμπατριώτες του εντός του Ιράν να ενώσουν τη φωνή τους με αυτές τις κινητοποιήσεις, εκφωνώντας συνθήματα από τα παράθυρα και τις στέγες των σπιτιών τους.
Την Τρίτη, στην Τεχεράνη, παραμονή της 47ης επετείου από την Ισλαμική Επανάσταση, πολλοί Ιρανοί φώναζαν συνθήματα κατά του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, από τα παράθυρα των σπιτιών τους, όπως καταδεικνύουν βίντεο που αναρτήθηκαν σε ιστοτόπους κοινωνικής δικτύωσης και επαληθεύτηκαν από το Γαλλικό Πρακτορείο.
Σύμφωνα με το πρακτορείο HRANA, τουλάχιστον 7.005 άνθρωποι, κυρίως διαδηλωτές, έχουν χάσει τη ζωή τους στις πρόσφατες κινητοποιήσεις στο Ιράν, ενώ πάνω από 53.000 έχουν συλληφθεί. Μεταξύ των συλληφθέντων ήταν και μέλη του μεταρρυθμιστικού κινήματος, όπως η ηγέτιδα του κυριότερου συνασπισμού των μεταρρυθμιστών, Αζάρ Μανσουρί, η οποία αποφυλακίστηκε σήμερα υπό όρους, σύμφωνα με τον δικηγόρο της.