Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου 2026: Ο κόσμος σε αχαρτογράφητα νερά
Παγκόσμιοι ηγέτες συναντώνται στο Μόναχο υπό το φως των αμφισβητούμενων δεσμεύσεων των ΗΠΑ και της αβεβαιότητας στη διεθνή τάξη.
Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου άνοιξε τις πύλες της για το 2026, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ότι η διεθνής τάξη εισέρχεται σε μια νέα, αβέβαιη φάση. Περίπου 50 ηγέτες και κορυφαίοι αξιωματούχοι από όλο τον κόσμο συγκεντρώθηκαν για να συζητήσουν κρίσιμα ζητήματα, με τον πόλεμο στην Ουκρανία, το μέλλον του ΝΑΤΟ, τα πυρηνικά οπλοστάσια και την ανθεκτικότητα της διατλαντικής σχέσης να βρίσκονται στο επίκεντρο. Όλα αυτά σε μια περίοδο κατά την οποία οι δεσμεύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών προς τη Συμμαχία τίθενται ανοιχτά υπό αμφισβήτηση.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, αναφερόμενος στην ταχεία αλλαγή του παγκόσμιου σκηνικού, δήλωσε: «Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα μπροστά στα μάτια μας. Ζούμε σε μια νέα εποχή στη γεωπολιτική και αυτό θα απαιτήσει από όλους μας να επανεξετάσουμε τι σημαίνει αυτό και ποιος θα είναι ο ρόλος μας». Αυτή η τοποθέτηση έρχεται ένα χρόνο μετά την οξεία κριτική του Αμερικανού αντιπροέδρου JD Vance προς την Ευρώπη, η οποία είχε πυροδοτήσει πρωτοφανή διατλαντική ένταση.
Το ήδη τεταμένο κλίμα επιδεινώθηκε περαιτέρω από τις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σχετικά με τη Γροιλανδία. Οι αμφιλεγόμενες αναφορές του περί «ζωτικής σημασίας» της περιοχής για την αμερικανική εθνική ασφάλεια, καθώς και οι απειλές περί ενδεχόμενης «κατάληψης», έχουν προκαλέσει ανησυχία και διάβρωση της εμπιστοσύνης μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, έχει προγραμματίσει συνάντηση με τον Ρούμπιο για να συζητήσουν το θέμα. Παράλληλα, οκτώ πρώην πρέσβεις των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και οκτώ πρώην ανώτατοι Αμερικανοί στρατιωτικοί διοικητές στην Ευρώπη απηύθυναν ανοιχτή επιστολή, καλώντας την Ουάσιγκτον να διατηρήσει τη στήριξή της στη δυτική αμυντική συμμαχία, τονίζοντας ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί «πολλαπλασιαστή ισχύος» για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στο διπλωματικό παρασκήνιο, ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σιμπίχα, συναντήθηκε με τον Κινέζο ομόλογό του, Ουάνγκ Γι, με στόχο τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, παρά τις προηγούμενες κατηγορίες του Κιέβου για έμμεση στήριξη της Ρωσίας από την Κίνα. Ο Σιμπίχα επανέλαβε το ενδιαφέρον της Ουκρανίας για επαφές σε υψηλό επίπεδο, συζήτησε τις ειρηνευτικές προσπάθειες και τον ρόλο της Κίνας στον τερματισμό του πολέμου, ενημερώνοντας παράλληλα για την κατάσταση στο πεδίο και τις ρωσικές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές. Το Πεκίνο συμφώνησε στην παροχή επιπλέον ανθρωπιστικής ενεργειακής βοήθειας.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έφτασε στο Μόναχο για επαφές με Ευρωπαίους ηγέτες και Αμερικανούς γερουσιαστές, επιδιώκοντας σαφείς εγγυήσεις για τη συνέχιση της στήριξης. Από ευρωπαϊκής πλευράς, ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον, αναγνώρισε το πλήγμα στη διατλαντική σχέση, αλλά τόνισε ότι αυτό δεν σημαίνει εγκατάλειψη. Προτεραιότητές του είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, η ανάληψη μεγαλύτερου μεριδίου ευθύνης στην άμυνα και η άσκηση πίεσης στη Ρωσία. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, αναμένεται να επαναλάβει το μήνυμα της «στρατηγικής αυτονομίας» της Ευρώπης, τονίζοντας την ανάγκη προστασίας των δημοκρατιών από υβριδικές απειλές.
Στο περιθώριο της Διάσκεψης, θα πραγματοποιηθεί συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της G7, με τη συμμετοχή του Μάρκο Ρούμπιο, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία των διαβουλεύσεων σε μια κρίσιμη περίοδο για τη σταθερότητα της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης.