Η Express Fasteners και οι αμφιλεγόμενοι δασμοί Τραμπ: Πού οδηγείται η αμερικανική εμπορική πολιτική

Μια εταιρεία προμήθειας παξιμαδιών και βιδών με έδρα το Ιλινόι, η Express Fasteners, αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην πορεία των δασμών “εθνικής ασφάλειας” που επέβαλε ο πρώην Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Η προσφυγή της εταιρείας κατά της ομοσπονδιακής κυβέρνησης αμφισβητεί την εφαρμογή και την ερμηνεία των δασμών, φέρνοντας στο προσκήνιο την αδιαφάνεια και την αυθαιρεσία που χαρακτηρίζουν την εμπορική πολιτική της Ουάσινγκτον.

Από την επιβολή των εκτεταμένων δασμών, οι αμερικανικές επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα περίπλοκο πλέγμα κανονισμών, συχνά απρόβλεπτων. Η Express Fasteners καταγγέλλει ότι βρέθηκε αιφνιδίως αντιμέτωπη με υψηλές φορολογικές επιβαρύνσεις, χωρίς σαφή ενημέρωση ή προειδοποίηση.

Κεντρικό σημείο της υπόθεσης είναι το Section 232 της Trade Expansion Act του 1962, μια διάταξη που δίνει στον πρόεδρο την εξουσία να “προσαρμόζει” τις εισαγωγές, εφόσον κρίνει ότι αυτές απειλούν την εθνική ασφάλεια. Η συγκεκριμένη διάταξη, που χρησιμοποιήθηκε σπάνια πριν την προεδρία Τραμπ, αξιοποιήθηκε εκτενώς κατά τη διάρκειά της, οδηγώντας σε επιβολή δασμών σε μια ευρεία γκάμα προϊόντων, όπως χάλυβας, αλουμίνιο, αυτοκινητοβιομηχανία, χαλκός και ξυλεία. Σύμφωνα με στοιχεία, ο Τραμπ ευθύνεται για το 43% όλων των ερευνών βάσει του Section 232 και για το σύνολο των δασμών που επιβλήθηκαν μέσω αυτής της νομοθεσίας.

Το 2025, οι δασμοί σε χάλυβα και αλουμίνιο αυξήθηκαν στο 50%, ενώ επεκτάθηκαν και σε “παράγωγα” προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων τελικών αγαθών που περιέχουν μέταλλα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα εκατοντάδες προϊόντα, από μαχαιροπίρουνα και οικιακές συσκευές, να υπαχθούν στις επιβαρύνσεις, με τα “παράγωγα” προϊόντα χάλυβα να αποτελούν πλέον την πλειονότητα των εισαγωγών που επηρεάζονται.

Η Express Fasteners, εισάγοντας προϊόντα με χάλυβα και αλουμίνιο, κατέβαλε δασμό επί της ενσωματωμένης αξίας των μετάλλων, ακολουθώντας τις οδηγίες της Τελωνειακής Υπηρεσίας των ΗΠΑ (CBP) για τον υπολογισμό του μεταλλικού περιεχομένου. Ωστόσο, οι τελωνειακές αρχές επέβαλαν τον δασμό 50% επί του συνόλου της αξίας των εισαγωγών, επικαλούμενες ένα εσωτερικό, ανυπόγραφο υπόμνημα που ερμήνευε αυστηρότερα την αρχική προεδρική διακήρυξη. Το υπόμνημα αυτό δεν δημοσιεύθηκε ούτε τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, γεγονός που η εταιρεία χαρακτηρίζει υπέρβαση κανονιστικής αρμοδιότητας.

Η απόφαση του δικαστηρίου στην υπόθεση της Express Fasteners αναμένεται να έχει ευρύτερες επιπτώσεις, καθώς αφορά πολλές αμερικανικές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν αυξήσεις κόστους λόγω της πολυπλοκότητας των δασμών Section 232. Το κεντρικό ζήτημα, ωστόσο, αφορά την ίδια τη νομοθεσία. Το Section 232, με την ασαφή διατύπωσή του για τα “παράγωγα” προϊόντα, αφήνει μεγάλα περιθώρια ερμηνείας και ενέχει τον κίνδυνο καταχρηστικής εφαρμογής, ιδίως με την αύξηση των ερευνών.

Νομικοί και οικονομικοί αναλυτές τονίζουν ότι η επίλυση του προβλήματος απαιτεί τροποποίηση του Section 232, ενδεχομένως με την πρόβλεψη υποχρεωτικής έγκρισης από το Κογκρέσο για κάθε νέο ή διευρυμένο δασμό. Μέχρι τότε, χιλιάδες επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να λειτουργούν υπό το βάρος αβέβαιων κανόνων και μεταβαλλόμενων δασμών.