Επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα: Επιτυχής στρατηγική μη έντασης με την Τουρκία

Η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα χαρακτηρίζεται από την Αθήνα ως επιτυχής, καθώς επιβεβαίωσε και ενίσχυσε τη στρατηγική της μη έντασης με την Τουρκία, αποφεύγοντας εκπλήξεις και απρόοπτα. Ο κεντρικός στόχος του ταξιδιού, η διατήρηση ενός ήρεμου περιβάλλοντος, επιτεύχθηκε, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα τόσο στις δύο χώρες όσο και διεθνώς. Η στρατηγική βασίζεται στην παραδοχή ότι Ελλάδα και Τουρκία μπορούν να διαφωνούν και να εκφράζουν τις θέσεις τους, διατηρώντας παράλληλα μια λειτουργική σχέση, αξιοποιώντας ιδιαίτερα τη “χαμηλή ατζέντα” που έχει αποδειχθεί αποδοτική.

Η επίσκεψη ανέδειξε την αντίφαση που διέπει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις: από τη μία πλευρά, το “δωμάτιο” παραμένει ο “ελέφαντας” της οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας, το μεγάλο ανοιχτό ζήτημα που μπορεί να πυροδοτήσει εντάσεις. Από την άλλη, οι δύο πλευρές επενδύουν σε πρακτικές συνεργασίες της “θετικής ατζέντας”, όπως εμπόριο, οικονομία και τεχνικές συμφωνίες, ως εργαλείο σταθεροποίησης, αναγνωρίζοντας την αποτελεσματικότητα αυτής της διάστασης τα τελευταία τρία χρόνια.

Είναι σημαντικό ότι, ενώ οι διαφορετικές θέσεις για την οριοθέτηση διατυπώθηκαν δημόσια, υπήρξε εκ νέου αναφορά του Ταγίπ Ερντογάν στο διεθνές δίκαιο. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, επισήμανε ως σημαντικό στοιχείο αυτή την αναφορά, παρόλο που η τουρκική πλευρά παραδοσιακά την ερμηνεύει με τρόπο που η Αθήνα θεωρεί αυθαίρετο.

Κρίσιμη παράμετρος της συζήτησης αποτέλεσε το αυξημένο ενδιαφέρον της Άγκυρας για τα ευρωτουρκικά, με την Τουρκία να συνειδητοποιεί ότι το ελληνικό βέτο στα αμυντικά προγράμματα της ΕΕ δεν είναι συγκυριακό, αλλά κάτι που πρέπει να συνυπολογίζει. Η ελληνική πλευρά εξήγησε αναλυτικά ότι προϋπόθεση για πρόοδο αποτελεί η άρση όλων των απειλών, με αιχμή το casus belli και άλλες διεκδικήσεις σε βάρος της Ελλάδας.

Η ολιγόωρη επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Άγκυρα έληξε χωρίς απρόοπτα, γεγονός που αξιολογείται θετικά, καθώς οι “εκπλήξεις” σε αυτό το πλαίσιο συνήθως σημαίνουν αρνητικές ανατροπές. Ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε “τεράστια υπεραξία” την αναφορά του Ερντογάν στο Διεθνές Δίκαιο ως βάση για την επίλυση των ζητημάτων. Αξιολογώντας τον ελληνοτουρκικό διάλογο, εκτίμησε ότι έχουν σημειωθεί σημαντικά βήματα στη βελτίωση των σχέσεων και της καλής γειτονίας, παρά τα ακανθώδη ζητήματα που παραμένουν.

Η Ελλάδα επαναβεβαίωσε τον στόχο της για μια κανονική σχέση με την Τουρκία, αναγνωρίζοντας τη γεωγραφική συνθήκη. Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι, σε μια ρευστή γεωπολιτική κατάσταση, κάθε ένταση πρέπει να διαχειρίζεται με ψυχραιμία, ενώ τα θέματα εμπορίου και μετανάστευσης δημιουργούν συγκρατημένη αισιοδοξία για την αποφυγή κρίσεων.

Σύμφωνα με στοιχεία της ελληνικής πλευράς, η ροή μεταναστών έχει μειωθεί σημαντικά, καταγράφοντας μείωση 60% σε σχέση με πέρσι. Όσον αφορά την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ, η ελληνική διπλωματία αναγνωρίζει μόνο την οριοθέτηση, ενώ ζητήματα κυριαρχίας παραμένουν εκτός διαλόγου. Κάθε συζήτηση, τόνισε, πρέπει να βασίζεται στο διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας, ενώ κάθε απειλή για την κυριαρχία της χώρας είναι εκτός συζήτησης. Η συνάντηση επιβεβαίωσε την ανάγκη για σταθερή επικοινωνία, με τις παραβιάσεις στο Αιγαίο να έχουν σχεδόν μηδενιστεί.