Η αμφιλεγόμενη αλήθεια για τον εθισμό στα social media: Κατάθεση-κλειδί από το Instagram

Ο επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μόσερι, κατέθεσε στη δίκη εις βάρος της Google και της Meta, αρνούμενος την έννοια του εθισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και προκρίνοντας τον όρο «προβληματική χρήση». Η κατάθεσή του, η πρώτη από υψηλόβαθμο στέλεχος της Σίλικον Βάλεϊ σε μια τέτοια υπόθεση, έρχεται εν όψει της επικείμενης κατάθεσης του Μαρκ Ζάκερμπεργκ.

Η δίκη, που αναμένεται να διαρκέσει μέχρι τις 20 Μαρτίου στο Λος Άντζελες, εστιάζει στο κατά πόσον η Google (μέσω του YouTube) και η Meta (μέσω του Instagram) σχεδίασαν σκόπιμα τις πλατφόρμες τους ώστε να προωθούν την υπερβολική χρήση από τους νέους, θέτοντας σε κίνδυνο την ψυχική τους υγεία. Κεντρικό πρόσωπο είναι η 20χρονη Κέιλι Τζ. Μ. από την Καλιφόρνια, η οποία ισχυρίζεται ότι εθίστηκε στο Instagram από νεαρή ηλικία, αφού είχε ήδη χρησιμοποιήσει εντατικά το YouTube από τα 6 της χρόνια.

Η απόφαση των ενόρκων αναμένεται να έχει ευρείες επιπτώσεις, επηρεάζοντας εκατοντάδες άλλες παρόμοιες αγωγές στις ΗΠΑ κατά εταιρειών μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες κατηγορούνται για τη συμβολή τους στην αύξηση της κατάθλιψης, της ανορεξίας, ακόμη και των αυτοκτονιών μεταξύ των νέων.

Η ψυχίατρος Άνα Λέμπκε του πανεπιστημίου Στάνφορντ, στην κατάθεσή της, παρομοίασε την πρόωρη έκθεση στα social media με «εισαγωγικό ναρκωτικό» για τους ανήλικους. Εξήγησε ότι ο προμετωπιαίος φλοιός, υπεύθυνος για την αυτορρύθμιση, ολοκληρώνει την ανάπτυξή του γύρω στα 25, καθιστώντας τους εφήβους ευάλωτους. Η «πρώτη επαφή» με τις πλατφόρμες, ενώ ο εγκέφαλος είναι ακόμη εύπλαστος, μπορεί να προδιαθέσει σε άλλες εξαρτήσεις.

Ο Άνταμ Μόσερι, επικεφαλής του Instagram από το 2018, υπερασπίστηκε την πλατφόρμα, τονίζοντας ότι το Instagram στο οποίο εγγράφηκε η Κέιλι στα 11 της ήταν διαφορετικό, λιγότερο επικίνδυνο και επικεντρωμένο στις φωτογραφίες. Παρά τις ερωτήσεις σχετικά με το πιθανό δίλημμα μεταξύ χρηστών και κερδών, εξέφρασε την άποψη ότι η προστασία των ανηλίκων ωφελεί και την δραστηριότητα της εταιρείας, δηλώνοντας ότι τα κέρδη από τους εφήβους είναι χαμηλότερα λόγω της περιορισμένης αλληλεπίδρασης με τις διαφημίσεις.

Ο δικηγόρος της Κέιλι προσπάθησε, ανεπιτυχώς, να αποσπάσει παραδοχή για την πρόθεση προσέλκυσης των νέων σε όσο το δυνατόν μικρότερη ηλικία. Ο Μόσερι, του οποίου η αμοιβή, που μπορεί να φτάσει τα 10-20 εκατομμύρια ευρώ ετησίως από μετοχές, συνδέεται κυρίως με τα έσοδα της πλατφόρμας, δήλωσε ότι η στρατηγική του είναι «μακροπρόθεσμη», με στόχο τη μεγιστοποίηση των οφελών και την ελαχιστοποίηση των μειονεκτημάτων.