Το «Brimstone and Treacle»: Το έργο του Dennis Potter που πάγωσε το BBC
Μισό αιώνα μετά, αποκαλύπτεται η ιστορία του τηλεοπτικού έργου που αποσύρθηκε λίγο πριν τη μετάδοσή του λόγω της ακραίας προκλητικότητάς του.
Σχεδόν πενήντα χρόνια έχουν περάσει από την απόφαση του BBC να μην μεταδώσει το τηλεοπτικό έργο «Brimstone and Treacle» του Dennis Potter, το οποίο επρόκειτο να προβληθεί το 1976. Λίγες μόλις ημέρες πριν την προγραμματισμένη μετάδοση, το έργο αποσύρθηκε, με τον τότε διευθυντή τηλεόρασης του BBC, Alastair Milne, να το χαρακτηρίζει «αηδιαστικό», παρόλο που αναγνώρισε την υψηλή ποιότητα κατασκευής του.
Η απόφαση για την ακύρωση της μετάδοσης ήταν τόσο καθυστερημένη, που το περιοδικό Radio Times είχε ήδη τυπωθεί, διαφημίζοντας το «Brimstone and Treacle» ως το επόμενο επεισόδιο της σειράς «Play for Today». Τελικά, το BBC προέβαλε το έργο το 1987, μια δεκαετία αργότερα, και πέντε χρόνια μετά την κυκλοφορία μιας κινηματογραφικής εκδοχής, η οποία θεωρήθηκε κατώτερη, με πρωταγωνιστή τον Sting.
Ο τίτλος και το συμβολικό του νόημα
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο τίτλος «Brimstone and Treacle» παραπέμπει σε ένα παλιό μείγμα θείου και μελάσας, που χρησιμοποιούνταν ως υποκατάστατο φαρμάκου. Στην πορεία, η φράση απέκτησε τη σημασία κάτι που φαινομενικά είναι κακό, αλλά υποτίθεται ότι έχει θεραπευτικές ιδιότητες. Το έργο ξεκινά με την αναφορά στο απόφθεγμα από το «Mary Poppins»: «a spoonful of sugar helps the medicine go down» (μια κουταλιά ζάχαρη βοηθά το φάρμακο να καταποθεί), ενισχύοντας την ιδέα μιας δυσάρεστης εμπειρίας που λειτουργεί ως «θεραπεία». Όπως και στο «Mary Poppins», ένας μυστηριώδης ξένος εισέρχεται σε μια οικογένεια για να «λύσει» τα προβλήματά της, αλλά με εντελώς διαφορετικό και σκοτεινό τρόπο.
Η υπόθεση του έργου
Η ιστορία εστιάζει στον Martin (τον υποδύεται ο Michael Kitchen), μια φιγούρα που παρουσιάζεται ως διάβολος, ενδεχομένως ο ίδιος ο Σατανάς, ο οποίος εγκαθίσταται στο σπίτι του μεσήλικου ζεύγους Tom και Amy Bates (τους υποδύονται οι Denholm Elliott και Patricia Lawrence). Η κόρη τους, Patty (την υποδύεται η Michele Newell), βρίσκεται σε φυτική κατάσταση, δύο χρόνια μετά από ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα.
Ο Martin κερδίζει την εμπιστοσύνη των γονιών και αναλαμβάνει να φροντίζει την Patty όταν αυτοί απουσιάζουν. Κατά τη διάρκεια της φροντίδας, ο Martin συνομιλεί απευθείας με την κάμερα, ενώ η δράση πλαισιώνεται από ειρωνικές διασκευές γνωστών παλιών τραγουδιών.
Εκμεταλλευόμενος την απουσία των γονιών, ο Martin κακοποιεί σεξουαλικά την Patty. Ταυτόχρονα, προσπαθεί να δελεάσει τον Tom προς ναζιστικές ιδέες και να διεγείρει τη ματαιοδοξία της Amy. Στην κορύφωση του έργου, ο Martin βιάζει την Patty, διακόπτεται στη συνέχεια, και τελικά διαφεύγει. Παραδόξως, μετά από αυτή τη φρικτή πράξη, η νεαρή γυναίκα «θεραπεύεται» με έναν σοκαριστικό τρόπο. Αυτή η σκηνή θεωρείται ότι υπήρξε ο κύριος λόγος για την ακύρωση της αρχικής μετάδοσης.
Το ιστορικό πλαίσιο
Παρόλο που η κοινή αντίληψη τείνει να θεωρεί την τηλεόραση της δεκαετίας του 1970 ως περίοδο κυριαρχίας της ελαφράς ψυχαγωγίας, ένα σημαντικό μέρος του προγράμματος αφιερώνονταν σε σοβαρά, κοινωνικά φορτισμένα δράματα. Ο Dennis Potter υπήρξε μία από τις πιο ιδιαίτερες και δημιουργικές μορφές της εποχής, με αξιοσημείωτα έργα όπως τα «Pennies From Heaven» και «The Singing Detective».
Ωστόσο, το «Brimstone and Treacle» ξεχωρίζει για την ένταση και την προκλητικότητά του. Παρά τις εξαιρετικές ερμηνείες και τον καλογραμμένο διάλογο, οι σκηνές κακοποίησης και βιασμού ενός ατόμου σε κατάσταση ψυχικής αδυναμίας παραμένουν εξαιρετικά δυσβάσταχτες για το κοινό.