Παράδοξο στα crypto: 3,14 εκατ. ευρώ δηλωμένα, 21.000 ευρώ τεκμήριο, μηδενική κάλυψη
Στην Ελλάδα, η φορολογική αρχή δεν αναγνωρίζει τα κέρδη από κρυπτονομίσματα ως κεφάλαιο για κάλυψη τεκμηρίων, δημιουργώντας αδιέξοδα για τους φορολογούμενους.
Μια εντυπωσιακή αντίφαση αναδεικνύεται στη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων στην Ελλάδα, όπου ένας φορολογούμενος βρέθηκε αντιμέτωπος με απροσδόκητες δυσκολίες. Ενώ δήλωσε 3,14 εκατομμύρια ευρώ από ρευστοποιήσεις κρυπτονομισμάτων προηγούμενων ετών, η Εφορία δεν αναγνώρισε 21.000 ευρώ από αυτά ως κεφάλαιο ικανό να καλύψει τα τεκμήρια διαβίωσής του.
Συγκεκριμένα, για το φορολογικό έτος 2023, ο φορολογούμενος υπέβαλε δήλωση και προσπάθησε να καλύψει τα τεκμήρια, επικαλούμενος 3.144.146,98 ευρώ από ρευστοποιήσεις κρυπτονομισμάτων. Το ποσό αυτό προερχόταν από 1.741.826,17 ευρώ που είχαν δηλωθεί το 2017 και 1.402.320,81 ευρώ που είχαν δηλωθεί το 2021. Ωστόσο, ούτε η Δ.Ο.Υ. ούτε η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) δέχτηκαν αυτά τα ποσά σε προηγούμενες προσφυγές.
Η αιτιολογία της απόφασης είναι κρίσιμη: το εισόδημα από τη μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων στο εξωτερικό δεν εμπίπτει στις διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ), καθώς τα crypto δεν εντάσσονται ρητά στις κατηγορίες εισοδήματος που φορολογούνται ή απαλλάσσονται. Παράλληλα, τα προσκομισθέντα στοιχεία κρίθηκαν ανεπαρκή για να αποδείξουν τη φύση, το ύψος, την προέλευση και τον χρόνο κατάθεσης του επενδεδυμένου κεφαλαίου, καθώς και τον χρόνο ρευστοποίησης και την υπεραξία.
Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα οξύμωρο: 3,14 εκατ. ευρώ δηλωμένα κέρδη από crypto, 21.000 ευρώ που ζητήθηκαν για κάλυψη τεκμηρίου, αλλά μηδενική δυνατότητα κάλυψης. Αυτό οδήγησε στην επιβολή φόρου 2.292,80 ευρώ επί της τεκμαρτής διαφοράς.
Η υπόθεση αυτή θέτει επί τάπητος το μείζον ζήτημα της φορολόγησης των crypto στην Ελλάδα. Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται δύο σενάρια: α) αυτοτελή φορολόγηση της υπεραξίας με συντελεστή 15%, ή β) πλήρη φορολογική απαλλαγή της υπεραξίας, με στόχο την ενθάρρυνση της οικειοθελούς δήλωσης.
Σήμερα, τα κέρδη από κρυπτονομίσματα δεν αναγνωρίζονται επίσημα από τη φορολογική διοίκηση. Τα crypto αντιμετωπίζονται ως μέσο πληρωμής και όχι ως επενδυτικό προϊόν, χωρίς σαφές πλαίσιο φορολόγησης της υπεραξίας. Η δήλωσή τους γίνεται άτυπα, με τους κατόχους να καταβάλλουν φόρο 15% για να καλύψουν πιθανούς ελέγχους, πρακτική χωρίς θεσμική κάλυψη.
Και τα δύο σενάρια προβλέπουν αυστηρές δικλείδες ασφαλείας για τον έλεγχο της προέλευσης των κεφαλαίων. Στο μεταξύ, οι πλατφόρμες crypto έχουν προθεσμία μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026 για να λάβουν άδεια λειτουργίας, υπό την εποπτεία της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και του Κανονισμού MiCA. Στήνεται επίσης μηχανισμός διασταύρωσης στοιχείων και αυτόματης ενημέρωσης για τις συναλλαγές των Ελλήνων χρηστών, με πιθανούς ελέγχους «πόθεν έσχες» ή μπλοκάρισμα συναλλαγών σε περιπτώσεις παρατυπιών.