Ο ΟΗΕ ζητά άμεση επανέναρξη διαπραγματεύσεων πυρηνικού αφοπλισμού μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας

Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, απηύθυνε έκκληση προς την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα να ξεκινήσουν άμεσα διαπραγματεύσεις για τη σύναψη νέας συμφωνίας πυρηνικού αφοπλισμού. Η έκκληση έρχεται μετά την εκπνοή της τελευταίας ισχύουσας συμφωνίας, New START, χθες Τετάρτη στις 02:00 ώρα Ελλάδας, μια εξέλιξη που ο επικεφαλής του ΟΗΕ χαρακτήρισε «πολύ σοβαρή στιγμή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια».

Ο Γκουτέρες τόνισε ότι ο τερματισμός «κεκτημένων δεκαετιών» δεν θα μπορούσε να συμβεί σε χειρότερη χρονική συγκυρία, καθώς «ο κίνδυνος χρήσης πυρηνικών όπλων βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και δεκαετίες». Κάλεσε τις ΗΠΑ και τη Ρωσία «να επιστρέψουν χωρίς καθυστέρηση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να κλείσουν συμφωνία για νέο πλαίσιο».

Οι συμφωνίες ελέγχου πυρηνικών οπλοστασίων μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας, των δύο χωρών που κατέχουν το 80% των πυρηνικών κεφαλών παγκοσμίως, χρονολογούνται από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Η New START, που υπογράφηκε το 2010, περιόριζε το οπλοστάσιο κάθε πλευράς στους 800 εκτοξευτήρες και στρατηγικά βομβαρδιστικά, και σε 1.550 πυρηνικές κεφαλές έτοιμες για χρήση, ενώ προέβλεπε ανταλλαγή δεδομένων και μηχανισμούς επαλήθευσης.

Η λήξη της New START σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια παγκόσμια πυρηνική τάξη με πολύ λιγότερους ελέγχους. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι επιθεωρήσεις που προέβλεπε η συμφωνία είχαν ήδη ανασταλεί το 2023, λόγω του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο οποίος ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2022.

«Για πρώτη φορά έπειτα από μισό αιώνα και πλέον, είμαστε αντιμέτωποι με έναν κόσμο χωρίς κανέναν δεσμευτικό περιορισμό στα στρατηγικά πυρηνικά οπλοστάσια της Ρωσικής Ομοσπονδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής», δήλωσε ο επικεφαλής του ΟΗΕ. Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ είχαν αποσυρθεί το 2019 από τη συμφωνία για τα πυρηνικά όπλα μέσου βεληνεκούς (INF), την οποία είχαν υπογράψει το 1987 με τη Ρωσία (τότε ΕΣΣΔ).