Η επιστροφή της NASA στη Σελήνη και οι απαιτήσεις για τους αστροναύτες
Νέα δεδομένα στις διαστημικές αποστολές και η επιλογή των εξερευνητών του μέλλοντος.
Μετά από δεκαετίες αποχής, η NASA ετοιμάζεται να στείλει ξανά ανθρώπους στο Διάστημα, με την αποστολή Artemis II να σηματοδοτεί την επιστροφή στα ταξίδια πέρα από τη Γη, παρόλο που η εκτόξευσή της αναβλήθηκε κατά ένα μήνα. Αυτές οι φιλόδοξες αποστολές απαιτούν αστροναύτες-εξερευνητές με ανθεκτικότητα, τόσο σωματική όσο και ψυχική, ικανούς να αντιμετωπίσουν τις ακραίες συνθήκες και την απομόνωση εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τη Γη. Στο μέλλον, οι αποστολές στον Άρη θα είναι ακόμη πιο απαιτητικές, με απόσταση εκατομμυρίων χιλιομέτρων.
Ο Βίκτορ Γκλόβερ, ο πιλότος της αποστολής Artemis II, και οι τρεις συνεπιβαίνοντές του, θα περάσουν δέκα ημέρες στο διάστημα, φτάνοντας πιο μακριά από κάθε άλλο αστροναύτη στην ιστορία. Ο ίδιος περιγράφει χαρακτηριστικά στο BBC την επικινδυνότητα της αποστολής, τονίζοντας την έλλειψη δυνατότητας ανεφοδιασμού: «Έχουμε μια δεξαμενή με νερό και όταν το πιούμε θα τελειώσει. Έχουμε τρόφιμα και όταν τα φάμε, θα τελειώσουν. Κανένας δεν θα μας στείλει προμήθειες».
Η ζωή στο περιορισμένο χώρο ενός διαστημοπλοίου παρουσιάζει μοναδικές προκλήσεις. Η έλλειψη ιδιωτικότητας είναι εμφανής, όπως περιγράφει ο Γκλόβερ: «Πηγαίνεις στον χώρο υγιεινής και κλείνεις την πόρτα, αλλά μόλις ενεργοποιήσεις το μηχάνημα, τους ξυπνάς όλους – είναι το πιο θορυβώδες πράγμα εκτός από τον κινητήρα του διαστημοπλοίου». Οι συνθήκες ζωής στις μελλοντικές βάσεις στη Σελήνη αναμένεται να είναι ακόμη πιο δύσκολες, με νύχτες που διαρκούν δύο εβδομάδες, ακραίες θερμοκρασίες και πιθανώς υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας.
Η επιλογή των κατάλληλων αστροναυτών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Η NASA, όπως και η ευρωπαϊκή ESA, αναγνωρίζουν ότι δεν αναζητούν υπερανθρώπους, αλλά άτομα «καλά σε όλους τους τομείς», όπως δηλώνει ο Σέρχο Αραούχο, υπεύθυνος της ομάδας διαστημικής ιατρικής της ESA. Από τη δεκαετία του ’50, η NASA εστίαζε σε πιλότους δοκιμών, άνδρες κορυφαίας φυσικής κατάστασης, ψάχνοντας το «right stuff» – το «σωστό μέταλλο» για τις αποστολές της.
Σήμερα, τα κριτήρια έχουν διευρυνθεί. Ενώ η εξαιρετική φυσική κατάσταση δεν είναι πλέον απόλυτη προϋπόθεση, είναι απαραίτητη η απουσία χρόνιων παθήσεων όπως άσθμα ή αρρυθμίες, καθώς και αχρωματοψία. Η μυωπία, ωστόσο, μπορεί να γίνει αποδεκτή. Επιπλέον, η NASA δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις νοητικές ικανότητες και την ψυχολογική καταλληλότητα των υποψηφίων αστροναυτών για τις απαιτητικές διαστημικές αποστολές.