Έρευνα Ευρωβαρόμετρο: Ανησυχία και ανασφάλεια κυριαρχούν στην ΕΕ, με την Ελλάδα να εκφράζει αυξημένη απαισιοδοξία

Το αυξημένο αίσθημα ανασφάλειας και η έντονη ανησυχία για τις γεωπολιτικές εξελίξεις αναδεικνύονται από την τελευταία έρευνα «Ευρωβαρόμετρο» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ένας στους δύο πολίτες στην ΕΕ δηλώνει απαισιόδοξος για το μέλλον του κόσμου, με το ποσοστό αυτό να ανέρχεται στο 56% στην Ελλάδα. Η απαισιοδοξία για το μέλλον της ΕΕ εκφράζεται από το 39% των ερωτηθέντων στην Ένωση, ενώ στην Ελλάδα φτάνει το 53%. Αντίστοιχα, για το μέλλον της χώρας τους, το 41% των Ευρωπαίων πολιτών δηλώνει απαισιόδοξο, ποσοστό που στην Ελλάδα εκτοξεύεται στο 56%. Σε ατομικό επίπεδο, ωστόσο, η εικόνα είναι πιο θετική, με το 76% των πολιτών στην ΕΕ και το 69% στην Ελλάδα να εκφράζει αισιοδοξία για το προσωπικό του μέλλον και αυτό της οικογένειάς του.

Ιδιαίτερα έντονη είναι η ανησυχία των πολιτών για θέματα ασφάλειας. Σε επίπεδο ΕΕ, οι ένοπλες συγκρούσεις κοντά στα σύνορα της Ένωσης προκαλούν ανησυχία στο 72% των πολιτών, ακολουθούμενες από την τρομοκρατία (67%), τις κυβερνοεπιθέσεις από χώρες εκτός ΕΕ (66%), τις φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή (66%) και τις ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές (65%). Στην Ελλάδα, οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές βρίσκονται στην κορυφή της λίστας ανησυχιών με 84% (έναντι 65% στην ΕΕ). Στη συνέχεια ακολουθούν οι φυσικές καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή με 83% (ΕΕ 66%), οι ενεργές συρράξεις και πόλεμοι κοντά στην ΕΕ με 79% (ΕΕ 72%), η τρομοκρατία με 73% (ΕΕ 67%) και η ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ από τρίτες χώρες με 71% (ΕΕ 59%).

Υψηλά ποσοστά ανησυχίας καταγράφονται επίσης σε ζητήματα παραπληροφόρησης και ψηφιακών απειλών. Η παραπληροφόρηση προβληματίζει το 69% των πολιτών στην ΕΕ και το 77% στην Ελλάδα, ενώ η ανεπαρκής προστασία των προσωπικών δεδομένων ανησυχεί το 68% στην ΕΕ και το 79% στην Ελλάδα. Επιπλέον, η ρητορική μίσους (ΕΕ 68%, Ελλάδα 71%), το ψευδές περιεχόμενο που δημιουργείται μέσω τεχνητής νοημοσύνης (ΕΕ 68%, Ελλάδα 70%) και οι απειλές κατά της ελευθερίας της έκφρασης (ΕΕ και Ελλάδα 67%) προκαλούν παρόμοια ανησυχία.

Μέσα σε αυτό το τεταμένο περιβάλλον, οι πολίτες ζητούν ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 66% των ερωτηθέντων στην ΕΕ, έναντι 78% στην Ελλάδα, θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να συμβάλει πιο ενεργά στην ασφάλεια των πολιτών. Το 89% σε ευρωπαϊκό επίπεδο και το 93% στην Ελλάδα υποστηρίζει ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να δράσουν πιο ενωμένα. Παράλληλα, το 73% στην ΕΕ και το 82% στην Ελλάδα εκτιμά ότι η Ένωση χρειάζεται περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίσει τις παγκόσμιες προκλήσεις. Για την ενίσχυση της διεθνούς θέσης της ΕΕ, προτεραιότητα θεωρούν την άμυνα και την ασφάλεια το 40% των πολιτών στην ΕΕ και το 32% των Ελλήνων, την ανταγωνιστικότητα και την οικονομία (32% στην ΕΕ, 46% στην Ελλάδα) και την ενεργειακή ανεξαρτησία (29% στην ΕΕ, 32% στην Ελλάδα).

Όσον αφορά τις εσωτερικές πολιτικές της ΕΕ, ο πληθωρισμός και το κόστος διαβίωσης αναφέρονται ως “κορυφαία προτεραιότητα” που πρέπει να αντιμετωπιστεί, από το 41% των πολιτών στην ΕΕ και από το 53% στην Ελλάδα. Η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας συγκεντρώνουν ποσοστά 35% στην ΕΕ και 60% στην Ελλάδα. Υψηλά ποσοστά καταγράφονται επίσης στην Ελλάδα για τη δημόσια υγεία (54% έναντι 33% στην ΕΕ) και τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό (46% έναντι 29%). Παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι πολίτες εκτιμούν πως το βιοτικό τους επίπεδο θα παραμείνει σταθερό, το 28% στην ΕΕ και το 39% στην Ελλάδα προβλέπει επιδείνωση τα επόμενα πέντε χρόνια.

Η εικόνα των πολιτών για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα θεσμικά της όργανα παραμένει συνολικά θετική, αν και ελαφρώς επιδεινωμένη σε σχέση με τον Μάιο του 2025. Σε επίπεδο ΕΕ, το 49% διατηρεί θετική άποψη για την ΕΕ, έναντι 17% που εκφράζει αρνητική άποψη. Στην Ελλάδα, θετική εικόνα για την ΕΕ έχει το 34% και αρνητική το 29%. Θετική στάση απέναντι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκφράζει το 38% των πολιτών στην ΕΕ και το 31% στην Ελλάδα. Τέλος, το 62% των πολιτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο θεωρεί θετική τη συμμετοχή της χώρας του στην ΕΕ, ποσοστό που στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 40% – ποσοστό μειωμένο κατά 5 μονάδες σε σχέση με τον Μάρτιο του 2024.
Η έρευνα του φθινοπωρινού Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2025 διεξήχθη από την εταιρεία Verian από τις 6 έως τις 30 Νοεμβρίου 2025 στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 26.453 συνεντεύξεις, εκ των οποίων 1.007 στην Ελλάδα.