Η μάχη των τσιπ: Ποιος ελέγχει την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία
Η γεωπολιτική σύγκρουση για τους ημιαγωγούς καθορίζει την τεχνητή νοημοσύνη, την οικονομία και τη στρατιωτική υπεροχή
Η σύγκρουση για τους ημιαγωγούς δεν είναι απλώς τεχνολογική μάχη, αλλά ένας αγώνας δρόμου για την παγκόσμια ισχύ και την πρωτοκαθεδρία. Ο έλεγχος των προηγμένων τσιπ καθορίζει την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, τον ρυθμό της παγκόσμιας οικονομίας και τα όρια της στρατιωτικής υπεροχής. Για αυτόν τον λόγο, η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας έχει μετατοπιστεί από εμπορικούς δασμούς και θαλάσσιες διαδρομές, στην παραγωγή μικροεπεξεργαστών.
Το 2022, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχείρησαν να θέσουν όρια στις κινεζικές παραγγελίες, επιβάλλοντας εκτεταμένους περιορισμούς εξαγωγών και αποκλείοντας την Κίνα από την πρόσβαση σε προηγμένους επεξεργαστές. Στόχος ήταν να περιοριστεί η πρόσβαση της Κίνας στην αιχμή της υπολογιστικής ισχύος. Τέσσερα χρόνια μετά, το ερώτημα παραμένει: ήταν αυτή η στρατηγική απόφαση ορθή;
Η αμερικανική απόφαση δεν πηγάζει από ιδεοληψία, αλλά από την ανησυχία ότι η Κίνα αποτελεί τον μοναδικό μεγάλο ανταγωνιστή. Η αυξανόμενη κινεζική παρουσία σε κρίσιμες ψηφιακές υποδομές, η διαφάνεια των εξαρτήσεων κατά τη διάρκεια της πανδημίας και η συγκέντρωση της παραγωγής προηγμένων τσιπ σε λίγες γεωγραφικές περιοχές, τροφοδοτούν αυτήν την ανησυχία.
Η Ταϊβάν, ως ζωτικός κόμβος στην παραγωγή ημιαγωγών, βρέθηκε στο επίκεντρο αυτής της γεωπολιτικής τριβής. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο κίνδυνος ήταν διττός: τεχνολογικός και στρατηγικός. Για την Κίνα, η εξάρτηση αυτή αποτέλεσε μια υπενθύμιση της ανάγκης για ανεξαρτησία.
Οι περιορισμοί του Οκτωβρίου 2022 εστιάστηκαν σε τέσσερις άξονες: επεξεργαστές τεχνητής νοημοσύνης, σχεδιασμό, κατασκευή και εξοπλισμό παραγωγής. Το μήνυμα ήταν σαφές: η πρόσβαση στην αιχμή της τεχνολογίας δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.
Το άμεσο αποτέλεσμα ήταν αναταραχή στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, με έργα να παγώνουν και τη βιομηχανία να μπαίνει σε κατάσταση άμυνας. Ωστόσο, το σοκ αυτό δεν οδήγησε σε στρατηγικό αδιέξοδο για την Κίνα. Παρόλο που οι περιορισμοί είχαν ευρύ πεδίο εφαρμογής, δεν απέφεραν απόλυτο έλεγχο.
Τεχνικές λεπτομέρειες και νομικές ασάφειες επέτρεψαν στην Κίνα να προσαρμοστεί, ενώ η παγκοσμιοποιημένη αγορά λειτούργησε ως καταλύτης. Δημιουργήθηκαν αποθέματα, αναδιαρθρώθηκαν συμφωνίες και εμφανίστηκαν παράλληλα κανάλια εμπορίου. Η απομόνωση αποδείχθηκε, όπως και σε προηγούμενες περιπτώσεις, με σημαντικά κενά. Ωστόσο, το ζήτημα δεν αφορά μόνο την αποτυχία επιβολής, αλλά και ένα δομικό πρόβλημα: σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία, οι απαγορεύσεις σπάνια σταματούν μια μεγάλη δύναμη. Το μέγιστο που μπορούν να πετύχουν είναι να την καθυστερήσουν, συχνά ενισχύοντας την αποφασιστικότητά της.