Η Σιωπηλή Κρίση: Χιλιάδες Ναυτικοί Εγκαταλείπονται σε Διεθνή Πλοία

Το πρόβλημα της εγκατάλειψης ναυτικών στη διεθνή ναυτιλία βαθαίνει, με τα πιο πρόσφατα στοιχεία να σκιαγραφούν μια σταθερά επιδεινούμενη εικόνα παγκοσμίως. Σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF), πάνω από 6.223 ναυτικοί εγκαταλείφθηκαν σε 410 πλοία μέσα σε έναν μόλις χρόνο, αποκαλύπτοντας το πραγματικό μέγεθος μιας κρίσης που εξελίσσεται σιωπηλά.

Το 2025 αναδεικνύεται ως η χειρότερη χρονιά που έχει υπάρξει ποτέ για την εγκατάλειψη πληρωμάτων, με το φαινόμενο να λαμβάνει πλέον δομικά χαρακτηριστικά. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανθρώπινη διάσταση της κρίσης επανέρχεται με ένταση στο προσκήνιο, καθώς πολλοί ναυτικοί μένουν απλήρωτοι και εγκλωβισμένοι για μήνες.

Καθοριστικό ρόλο στη διόγκωση του φαινομένου διαδραματίζει ο λεγόμενος «σκιώδης στόλος». Τόσο η ITF όσο και η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO) επισημαίνουν ότι πλοία με αδιαφανή ιδιοκτησιακά σχήματα, ανεπαρκή ασφάλιση και σημαίες ευκαιρίας εμπλέκονται όλο και συχνότερα σε περιπτώσεις εγκατάλειψης πληρωμάτων.

Τα πλοία με σημαίες ευκαιρίας (FOC) κατέχουν εξέχουσα θέση στις εγκαταλείψεις. Το 2025, 337 πλοία που εγκαταλείφθηκαν, ποσοστό 82% του συνόλου, ήταν πλοία με σημαίες FOC. Η ITF εκτιμά ότι περίπου το 30% του συνολικού παγκόσμιου εμπορικού στόλου, που ανέρχεται σε 100.000 πλοία, πλέει υπό σημαίες ευκαιρίας. Η ITF διεξάγει εκστρατεία κατά των FOC για πάνω από 75 χρόνια, προειδοποιώντας εδώ και καιρό για την απειλή που αποτελούν για τα δικαιώματα των ναυτικών και τις παράνομες δραστηριότητες που επιτρέπει το σύστημα. Αυτό έχει γίνει ευρύτερα κατανοητό τις τελευταίες εβδομάδες μέσω των επιχειρήσεων κατά των δεξαμενόπλοιων του σκιώδους στόλου που αλλάζουν σημαία.

Το 2025, 6.223 ναυτικοί εγκαταλείφθηκαν σε 410 πλοία, καταγράφοντας νέο ιστορικό ρεκόρ. Πρόκειται για το έκτο συνεχόμενο έτος αύξησης των πλοίων με περιστατικά εγκατάλειψης και το τέταρτο διαδοχικό έτος κατά το οποίο σπάει το ρεκόρ στον συνολικό αριθμό των εγκαταλελειμμένων ναυτικών. Σε σύγκριση με το 2024, οι εγκαταλείψεις πλοίων αυξήθηκαν κατά 31%, ενώ οι εγκαταλείψεις ναυτικών κατά 32%, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα όχι μόνο παραμένει, αλλά βαθαίνει.

Ιδιαίτερα βαριά εμφανίζεται η κατάσταση για τους Ινδούς ναυτικούς, οι οποίοι αναδεικνύονται ως η πλέον πληγείσα εθνικότητα, με περισσότερους από 1.000 ναυτικούς να έχουν εγκαταλειφθεί. Οι πρώτες ενδείξεις για το 2026 προδιαγράφουν μια ακόμη πιο δυσοίωνη συνέχεια, καθώς ο συνολικός αριθμός των εγκαταλελειμμένων ναυτικών ξεπερνά ήδη τις 6.000 περιπτώσεις.

Το οικονομικό αποτύπωμα της κρίσης είναι εξίσου αποκαλυπτικό. Για το 2025, οι ναυτικοί είχαν να λαμβάνουν συνολικά 25,8 εκατομμύρια δολάρια σε δεδουλευμένους μισθούς λόγω εγκατάλειψης πλοίων.