Η Τεχνητή Νοημοσύνη απειλεί τα πνευματικά δικαιώματα: Έκκληση του Ευρωκοινοβουλίου για προστασία
Νέα νομοθετική πρωτοβουλία στην Ευρώπη στοχεύει στην αποζημίωση δημιουργών και την προστασία του πλουραλισμού των ΜΜΕ από τα εργαλεία ΤΝ.
Η ραγδαία άνοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) εγείρει σοβαρό προβληματισμό σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα καλλιτεχνών, μέσων ενημέρωσης και δημιουργών γενικότερα. Το ζήτημα έφτασε πλέον και στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, με τα μέλη της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων να ζητούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να λάβει άμεσα μέτρα προστασίας. Η εκτίμηση είναι ότι οι δημιουργοί θα πρέπει να παρέχουν την έγκρισή τους και να αποζημιώνονται για κάθε χρήση του έργου τους.
Με ευρεία πλειοψηφία, 17 υπέρ έναντι 3 κατά, τα μέλη της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκριναν έκθεση που τάσσεται υπέρ της ενισχυμένης προστασίας των κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων στο διαδίκτυο, αναγνωρίζοντας την αυξανόμενη ισχύ των εργαλείων της ΤΝ. Συγκεκριμένα, οι ευρωβουλευτές επιθυμούν οι ευρωπαϊκοί κανόνες για τα πνευματικά δικαιώματα να εφαρμόζονται σε όλα τα διαθέσιμα εργαλεία ΤΝ εντός της Ευρώπης, ανεξαρτήτως της χώρας κατασκευής και εκπαίδευσής τους. Αυτό συνεπάγεται ότι οι υπηρεσίες ΤΝ θα υποχρεούνται να ενημερώνουν με σαφήνεια τους κατόχους δικαιωμάτων εφόσον χρησιμοποιούν δικό τους περιεχόμενο, καθώς και να καταβάλλουν «δίκαιη αποζημίωση», με την απειλή κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Επιπλέον, οι ευρωβουλευτές καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δράσουν για την προστασία του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης. Αυτός ο πλουραλισμός απειλείται από συστήματα ΤΝ που συγκεντρώνουν επιλεκτικά πληροφορίες, εκμεταλλευόμενα την κίνησή τους στο διαδίκτυο και τα έσοδά τους. Λύση προτείνεται μέσω της «επαρκούς αποζημίωσης» των ΜΜΕ και του «πλήρους ελέγχου» στη χρήση του περιεχομένου τους για την εκπαίδευση της ΤΝ και τη συσσώρευση δεδομένων, περιλαμβανομένου και του δικαιώματος άρνησης.
«Ο στόχος μας είναι να στηρίξουμε την καινοτομία, υπερασπιζόμενοι τις θεμελιώδεις αρχές της πνευματικής ιδιοκτησίας», δήλωσε ο Γερμανός βουλευτής Άξελ Φος, υπογραμμίζοντας ότι «οι σαφείς, εφαρμόσιμοι κανόνες είναι το κλειδί για να εγγυηθούμε την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης». Η έκθεση αναμένεται να υποβληθεί στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για ψήφιση τον Μάρτιο. Το ζήτημα της χρήσης δεδομένων από εταιρείες ΤΝ για την εκπαίδευση μεγάλων μοντέλων, συμπεριλαμβανομένων και αυτών του Τύπου, αποτελεί επίμαχο θέμα τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη. Το 2024, η ΕΕ ενέκρινε νομοθεσία που επιβάλλει στα συστήματα ΤΝ τη συμμόρφωση με τους κανόνες πνευματικών δικαιωμάτων. Ωστόσο, μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που δόθηκε στη δημοσιότητα πέρυσι, εκφράζει αμφιβολίες για την τήρηση αυτής της αρχής στα δεδομένα και το περιεχόμενο που χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση των συστημάτων ΤΝ.