Spogomi: Όταν το άθλημα συναντά την καθαριότητα δρόμων

Πριν από περίπου δύο δεκαετίες, ένας δρομέας στην Ιαπωνία ξεκίνησε μια πρωτοβουλία που αρχικά φάνηκε απλώς παράξενη. Ο Κενίτσι Μαμιτσούκα, κατά τη διάρκεια του πρωινού του τζόκινγκ στην Καγκοσίμα, άρχισε να συλλέγει σκουπίδια από τους δρόμους. Αρχικά ένιωθε αμήχανα, καθώς οι περαστικοί τον παρακολουθούσαν με απορία. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, κάτι άρχισε να αλλάζει. Τα σκουπίδια, που παλαιότερα τον ενοχλούσαν, σταδιακά μετατράπηκαν σε στόχους. «Συνειδητοποίησα ότι το διασκέδαζα, γιατί είχα εισάγει ακούσια αθλητικά στοιχεία στο μάζεμα σκουπιδιών», δήλωσε ο ίδιος.

Αυτή η απλή ιδέα αποτέλεσε τη γέννηση του spogomi, μιας λέξης που συνδυάζει τα αγγλικά “sport” και την ιαπωνική λέξη “gomi” (σκουπίδια). Ο Μαμιτσούκα, με την προηγούμενη εμπειρία του στη διοργάνωση αθλητικών δραστηριοτήτων, αποφάσισε να μετατρέψει το μάζεμα σκουπιδιών σε ένα οργανωμένο παιχνίδι με καθορισμένους κανόνες. Στην αρχή, όπως ομολόγησε, «σχεδόν κανείς δεν καταλάβαινε τι προσπαθούσαμε να κάνουμε». Όμως, καθώς άρχισαν να διοργανώνονται εκδηλώσεις, άρχισαν να συμμετέχουν άνθρωποι που δεν είχαν ασχοληθεί ποτέ στο παρελθόν με το μάζεμα σκουπιδιών και δεν είχαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για περιβαλλοντικά ζητήματα. Το γεγονός ότι η δραστηριότητα παρουσιάστηκε ως άθλημα έκανε τη μεγάλη διαφορά.

Σήμερα, το spogomi παίζεται σε πολλές χώρες. Από το 2008 έως σήμερα, περίπου 190.000 συμμετέχοντες έχουν συλλέξει πάνω από 200.000 κιλά σκουπιδιών, σύμφωνα με την Ομοσπονδία Spogomi της Nippon Foundation. Οι αγώνες διεξάγονται με συγκεκριμένους κανόνες: οι ομάδες έχουν 45 λεπτά για να μαζέψουν σκουπίδια σε μια προκαθορισμένη περιοχή και επιπλέον 15 λεπτά για να επιστρέψουν στη βάση τους. Το τρέξιμο απαγορεύεται, ενώ οι παίκτες δεν επιτρέπεται να εισέρχονται σε ιδιωτικούς χώρους ή να συλλέγουν επικίνδυνα αντικείμενα. Στο τέλος, τα σκουπίδια ζυγίζονται και ταξινομούνται, με τη βαθμολογία να μην βασίζεται μόνο στο βάρος, αλλά και σε αντικείμενα που αποφέρουν επιπλέον πόντους, όπως τα αποτσίγαρα.

Το 2023, το Τόκιο φιλοξένησε το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο Spogomi, με συμμετοχή ομάδων από 21 χώρες. Το 2025, ο αριθμός των συμμετεχών αυξήθηκε στις 34, γεγονός που καταδεικνύει την αυξανόμενη δημοτικότητα του αθλήματος. Νικήτρια του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2023 αναδείχθηκε η ομάδα από το Ηνωμένο Βασίλειο, με μέλος τη Σάρα Πάρι, η οποία δήλωσε ότι το spogomi άλλαξε τον τρόπο που αντιλαμβάνεται το περιβαλλοντικό ζήτημα. «Δεν είχα μαζέψει ποτέ σκουπίδια πριν. Αυτό άλλαξε μέσα από το spogomi», τόνισε. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2025, η ιαπωνική ομάδα «Smile Story» αναδείχθηκε πρωταθλήτρια, επικρατώντας της γερμανικής «The Grandline-Cleaners» με διαφορά μικρότερη του ενός κιλού σκουπιδιών.