Σημαντικές αλλαγές στη δημόσια διοίκηση: Απλούστευση 400 διαδικασιών για το 2026

Η κυβέρνηση θέτει ως προτεραιότητα για το 2026 τη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και τη βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ πολιτών, επιχειρήσεων και του Δημοσίου. Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται η απλούστευση 400 διοικητικών διαδικασιών, αποτελώντας έναν από τους 30 βασικούς πυλώνες του κυβερνητικού προγραμματισμού για το νέο έτος.

Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στην αναμόρφωση του προσώπου της δημόσιας διοίκησης, καθιστώντας την πιο αποτελεσματική και φιλική προς τους συναλλασσόμενους, μειώνοντας παράλληλα τα διοικητικά βάρη. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, υλοποιείται εδώ και χρόνια η Εθνική Πολιτική Διοικητικών Διαδικασιών, η οποία στηρίζεται σε τρεις άξονες.

Ο πρώτος πυλώνας είναι ο «Μίτος» (mitos.gov.gr), μια ηλεκτρονική πλατφόρμα όπου οι πολίτες και οι επιχειρήσεις μπορούν να αναζητήσουν πληροφορίες για τα στάδια υλοποίησης των διοικητικών διαδικασιών, τα σημεία εξυπηρέτησης, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τον εκτιμώμενο χρόνο διεκπεραίωσης, το κόστος των παραβόλων, καθώς και την ισχύουσα νομοθεσία. Οι διαδικασίες παρουσιάζονται ομαδοποιημένες σε κατηγορίες βάσει γεγονότων ζωής (π.χ., «Επιχειρηματική δραστηριότητα»), ανάλογα με τους ενδιαφερόμενους (πολίτες, ελεύθεροι επαγγελματίες κ.λπ.), και ανά είδος (άδειες, πιστοποιητικά κ.α.). Μέχρι σήμερα, έχουν δημοσιευθεί 4.153 διαδικασίες από 61 φορείς, με επιπλέον 1.100 να βρίσκονται σε στάδιο επεξεργασίας.

Ο δεύτερος πυλώνας αφορά το Εθνικό Πρόγραμμα Απλούστευσης Διαδικασιών, στο οποίο οι διαδικασίες που περιλαμβάνονται στον «Μίτο» ανασχεδιάζονται με στόχο τη μείωση των γραφειοκρατικών βημάτων, την κατάργηση περιττών δικαιολογητικών, την ψηφιοποίηση και την υλοποίηση υπηρεσιών μιας στάσης. Η επιλογή των 400 προς απλούστευση διαδικασιών γίνεται με κριτήρια την πιθανότητα εμφάνισης φαινομένων διαφθοράς, τη συχνότητα χρήσης τους από πολίτες και επιχειρήσεις, και τον αντίκτυπο στην οικονομική δραστηριότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε διαδικασίες που σχετίζονται με την έναρξη και λειτουργία επιχειρήσεων, τις επενδύσεις, την κοινωνική ασφάλιση και τις παροχές προς τους πολίτες.

Εμβληματικές ψηφιακές υπηρεσίες, όπως η ενιαία ψηφιακή πύλη gov.gr, η άυλη συνταγογράφηση και η αποστολή αποτελεσμάτων εξετάσεων μέσω μηνύματος, αποτελούν παραδείγματα 109 ολοκληρωμένων δράσεων απλούστευσης. Φέτος, αναμένεται να ενταθεί η υλοποίηση της μεταρρύθμισης, με 47 επιπλέον απλουστεύσεις να αναπτύσσονται και να αποδίδονται σταδιακά στο κοινό. Σε αυτές περιλαμβάνονται η ψηφιοποίηση της έκδοσης άδειας οδήγησης, η ανάπτυξη ηλεκτρονικών υπηρεσιών για τον έλεγχο παραβάσεων του Κ.Ο.Κ., η απλούστευση διαδικασιών για αγρότες, αλιείς, ελαιοπαραγωγούς, και η παροχή νομικής βοήθειας σε πολίτες χαμηλού εισοδήματος. Επίσης, προωθείται η θέσπιση ενιαίου πιστοποιητικού κληρονομίας, η τηλεδιάσκεψη σε δικαστήρια, η ψηφιοποίηση διαδικασιών για οργανώσεις κοινωνίας πολιτών, ενημέρωση δημοσίων υπαλλήλων, πληροφόρηση ναυτικών, και διευκόλυνση του εμπορίου μέσω ενιαίας θυρίδας.

Στοχεύεται επίσης η απλούστευση του πλαισίου ίδρυσης και λειτουργίας ιδιωτικών εκπαιδευτικών φορέων, η ψηφιοποίηση της διαδικασίας γνωμάτευσης αναπηρίας από το ΚΕΠΑ, η απλούστευση διαδικασιών για τα Ταμεία Επαγγελματικής Υποχρεωτικής Ασφάλισης και την Επικουρική Ασφάλιση, καθώς και η έκδοση Ιατρικού Πιστοποιητικού Θανάτου. Εντός του έτους, θα είναι δυνατή η απόδοση ΑΦΜ σε νεογνά και η απλούστευση της Δήλωσης Δικαστικής Αναγνώρισης Τέκνου.

Σε επόμενο χρόνο, προγραμματίζεται η ψηφιοποίηση τριών ακόμη διαδικασιών, που αφορούν την ηλεκτρονική διακίνηση εγγράφων στις Πρωτοβάθμιες Υγειονομικές Επιτροπές, την ηλεκτρονική αποστολή συμπληρωματικών δικαιολογητικών για ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, και την υποβολή καταγγελιών για αγροτικές ενισχύσεις.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η απλούστευση των διαδικασιών θα οδηγήσει σε εξοικονόμηση χρόνου και πόρων, ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς το Δημόσιο και βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Το Παρατηρητήριο Γραφειοκρατίας, ο τρίτος πυλώνας της μεταρρύθμισης, τεκμηριώνει τα οφέλη μέσω μετρήσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η έκδοση ψηφιακών βεβαιώσεων μητρώου από την ΑΑΔΕ, όπου η πλήρης ψηφιοποίηση τον Δεκέμβριο 2024 οδήγησε σε ετήσια εξοικονόμηση περίπου 984.000 ευρώ για πολίτες και δημόσια διοίκηση, μείωση 87,2% μέσω εξάλειψης μετακινήσεων και αναμονής. Εξαλείφθηκαν 80.000 χλμ. «ουρές», με τη διαδικασία να ολοκληρώνεται πλέον σε 10 λεπτά. Το διοικητικό βάρος μειώθηκε κατά 85,7% για τους πολίτες και 100% για τη δημόσια διοίκηση, ενώ εξοικονομήθηκαν 160.000 φύλλα χαρτιού ετησίως. Τέλος, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μειώθηκαν κατά 26,94 τόνους CO2 ετησίως, λόγω της μείωσης των μετακινήσεων και της χρήσης χαρτιού.