Νέες συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία
Ρώσοι, Ουκρανοί και Αμερικανοί διαπραγματευτές συναντώνται, με βασικό εμπόδιο το εδαφικό ζήτημα
Ξεκίνησαν στο Άμπου Ντάμπι, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι πρώτες τριμερείς συνομιλίες μεταξύ Ρώσων, Ουκρανών και Αμερικανών διαπραγματευτών από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Οι επαφές, που αναμένεται να συνεχιστούν και αύριο, στοχεύουν στη διερεύνηση των προϋποθέσεων για μια πιθανή συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου.
Οι συνομιλίες, που χαρακτηρίζονται προς το παρόν ως «άτυπες», εντάσσονται στο πλαίσιο ευρύτερων διπλωματικών προσπαθειών για εξεύρεση λύσης. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αναμένεται να ακολουθήσουν αργότερα πιο «επίσημες» συζητήσεις. Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε τη διεξαγωγή των επαφών, τονίζοντας, ωστόσο, ότι μακροχρόνια ειρήνη δεν είναι εφικτή χωρίς την επίλυση των εδαφικών ζητημάτων. Από την πλευρά του, ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι στο Άμπου Ντάμπι βρίσκονται οι Γουίτκοφ, Κούσνερ, ο γραμματέας του αμερικανικού στρατού, Νταν Ντρίσκολ, και ο Ανώτερος σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Τζος Γκρουενμπάουμ.
Οι τριμερείς αυτές συναντήσεις λαμβάνουν χώρα μετά από τετράωρη συνάντηση που είχαν την Πέμπτη στη Μόσχα ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε συναντηθεί με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός.
Η Ουάσινγκτον έχει εντείνει τις τελευταίες εβδομάδες συνομιλίες τόσο με τη Ρωσία όσο και ξεχωριστά με την Ουκρανία και Ευρωπαίους ηγέτες, εξετάζοντας διάφορα προσχέδια ειρηνευτικής συμφωνίας. Ο Στιβ Γουίτκοφ είχε δηλώσει την Πέμπτη ότι έχει σημειωθεί «μεγάλη πρόοδος» και ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν περιοριστεί ουσιαστικά σε ένα και μόνο ζήτημα.
**Βασικό εμπόδιο παραμένει το εδαφικό**
Το κύριο αγκάθι στις διαπραγματεύσεις παραμένει το εδαφικό. Η Ρωσία εξακολουθεί να απαιτεί από την Ουκρανία την παραχώρηση περίπου του 20% της περιοχής του Ντονέτσκ που δεν έχει καταλάβει στρατιωτικά, ένα αίτημα που ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει απορρίψει κατηγορηματικά. Το Ντονέτσκ αποτελεί μία από τις δύο ανατολικές περιοχές που συγκροτούν το Ντονμπάς. Οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν ήδη σχεδόν ολόκληρη τη δεύτερη περιοχή, το Λουχάνσκ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε δηλώσει στο παρελθόν στον Ντόναλντ Τραμπ ότι θα ήταν διατεθειμένος να αποσύρει ρωσικά στρατεύματα από άλλες κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές, εφόσον του αναγνωριστεί ο πλήρης έλεγχος των περιοχών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ. Μετά την τελευταία του συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο, ο Ουκρανός ηγέτης ανέφερε ότι το καθεστώς των εδαφών της ανατολικής Ουκρανίας που τελούν υπό ρωσική κατοχή παραμένει άλυτο, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι οι ειρηνευτικές προτάσεις είναι «σχεδόν έτοιμες».
Αντίστοιχα, ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσακόφ, δήλωσε ότι ο Πούτιν επανέλαβε στους Αμερικανούς απεσταλμένους πως «δεν μπορεί να αναμένεται μακροπρόθεσμη διευθέτηση χωρίς την επίλυση του εδαφικού ζητήματος».
**Εγγυήσεις ασφαλείας και ειρηνευτικό σχέδιο**
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε επιπλέον ότι αναμένει από τον Ντόναλντ Τραμπ τον ορισμό συγκεκριμένης ημερομηνίας και ώρας για την υπογραφή συμφωνίας που θα αφορά τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας προς το Κίεβο. Το σχετικό έγγραφο έχει ολοκληρωθεί, αλλά δεν έχει ακόμη υπογραφεί ούτε δημοσιοποιηθεί. Η Ουκρανία επιδιώκει ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τους συμμάχους της, προκειμένου να αποτραπεί ενδεχόμενη νέα ρωσική επίθεση στο μέλλον.
Στο προσχέδιο ειρηνευτικού σχεδίου 28 σημείων που έχει καταρτίσει ο Ντόναλντ Τραμπ, προβλέπεται ότι η Ουκρανία θα λάβει «ισχυρές» εγγυήσεις ασφαλείας. Ήδη, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία έχουν δεσμευθεί να στείλουν στρατιωτικές δυνάμεις σε «στρατιωτικούς κόμβους» στην Ουκρανία, σε περίπτωση κατάπαυσης του πυρός, στο πλαίσιο της λεγόμενης «Συμμαχίας των Προθύμων».
Στις συνομιλίες του Άμπου Ντάμπι συμμετέχουν αποκλειστικά αντιπροσωπείες και όχι πολιτικοί ηγέτες. Η Ουκρανία εκπροσωπείται από τον επικεφαλής διαπραγματευτή Ρουστέμ Ουμέροφ και τον επικεφαλής του προεδρικού γραφείου Κίριλο Μπουντάνοφ, ενώ η Ρωσία έχει ανακοινώσει ότι επικεφαλής της αποστολής της είναι ο ναύαρχος Ιγκόρ Κοστγιούκοφ. Παράλληλα, ο ειδικός απεσταλμένος του Πούτιν, Κίριλ Ντμίτριεφ, αναμένεται να έχει ξεχωριστές συνομιλίες για οικονομικά ζητήματα με τον Στιβ Γουίτκοφ.
**Προηγούμενες συναντήσεις και συγκράτηση προσδοκιών**
Αναλυτές υπενθυμίζουν ότι δεν είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται παρόμοια πρωτοβουλία. Τον περασμένο Νοέμβριο, στρατιωτικοί αξιωματούχοι και από τις τρεις πλευρές είχαν βρεθεί στο Άμπου Ντάμπι, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές αν συμμετείχαν όλοι στην ίδια αίθουσα. Αντίστοιχα, τον Μάιο της περασμένης χρονιάς, πραγματοποιήθηκε συνάντηση Ουκρανών και Ρώσων αξιωματούχων στην Τουρκία, η οποία, παρά τις αρχικές προσδοκίες, διήρκεσε μόλις δύο ώρες χωρίς απτό αποτέλεσμα.
Ακόμη, τον Αύγουστο, η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αλάσκα είχε φέρει στο τραπέζι το ενδεχόμενο παραχώρησης ουκρανικών εδαφών έναντι του τερματισμού των εχθροπραξιών, χωρίς όμως να καταλήξει σε συγκεκριμένες συμφωνίες.