Νέα πρωτοβουλία Τραμπ για την παγκόσμια ειρήνη προκαλεί ανησυχίες
Το "Συμβούλιο Ειρήνης" - ένας διεθνής μηχανισμός υπό την ηγεσία των ΗΠΑ - εξετάζεται με καχυποψία από ευρωπαϊκές δυνάμεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προχωρά στη δημιουργία του «Συμβουλίου Ειρήνης» (Board/Peace Council), μιας νέας διεθνούς πρωτοβουλίας που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ειρήνευσης, με αρχικό επίκεντρο τη Γάζα. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, το σχήμα αυτό αναμένεται να επεκταθεί σταδιακά, λειτουργώντας ως φόρουμ για τη «διαχείριση κρίσεων» και σε άλλες συγκρούσεις παγκοσμίως.
Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή δεν είναι χωρίς αντιδράσεις και προκαλεί ήδη έντονη δυσπιστία, ιδιαίτερα από ευρωπαϊκές χώρες. Το Reuters αναφέρει ότι ο Τραμπ έχει αποστείλει προσκλήσεις σε περίπου 60 χώρες, με την ιδέα να δημιουργηθεί ένα σχήμα που ξεκινά από τη Γάζα και επεκτείνεται. Μια βασική πηγή ανησυχίας αφορά την πρόταση για μόνιμη συμμετοχή για όσους καταβάλουν 1 δισεκατομμύριο δολάρια, με τον ίδιο τον Τραμπ να αναλαμβάνει τον ρόλο του «chairman for life».
Η ύπαρξη ενός τέτοιου «εισιτηρίου» για μόνιμη θέση, το οποίο λειτουργεί ως φίλτρο ισχύος αντί για ισότιμη συνεισφορά, μετατρέπει το σχήμα σε ένα κλειστό «κλαμπ». Αυτό ευνοεί τους οικονομικά ισχυρούς και τους «πρόθυμους», παρά μια διαδικασία νομιμοποίησης μέσω διεθνών συνθηκών.
Μια δεύτερη αιτία καχυποψίας είναι η πολιτική αρχιτεκτονική του συμβουλίου. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, η Ιταλία εκτιμά ότι η συμμετοχή σε έναν οργανισμό που «οδηγείται αποκλειστικά από τον πρόεδρο των ΗΠΑ» θα ερχόταν σε σύγκρουση με την ιταλική συνταγματική αρχή της ισότιμης συμμετοχής σε διεθνείς οργανισμούς. Το επιχείρημα της Ιταλίας αναδεικνύει το ευρύτερο ευρωπαϊκό άγχος: το «Συμβούλιο» δεν φαντάζει ως ένας πολυμερής θεσμός, αλλά ως ένας μηχανισμός αμερικανικής ηγεμονίας. Η πρόσβαση, η διάρκεια συμμετοχής και η ανανέωση θητείας, σύμφωνα με διαρροές, συνδέονται άμεσα με την κεντρική βούληση του Αμερικανού προέδρου.
Το τρίτο πρόβλημα έγκειται στη θεσμική επικάλυψη. Σε τηλεοπτικό απόσπασμα του CNN, το «peace council» εμφανίζεται ήδη ως πεδίο έντασης μεταξύ Τραμπ και Μακρόν, με τον Αμερικανό πρόεδρο να κλιμακώνει τη ρητορική του και να χρησιμοποιεί εμπορικές απειλές σε ένα πλαίσιο που κανονικά θα ανήκε στη διπλωματία και τη συλλογική ασφάλεια. Αυτός ο συνδυασμός «σκληρής ισχύος», όπως οι δασμοί, με την «ειρηνευτική αρχιτεκτονική» του συμβουλίου, αποτελεί σοβαρό σήμα κινδύνου για τις Βρυξέλλες, καθώς μετατρέπει την ειρήνη σε εργαλείο εξαναγκασμού.