Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός: Η MAGA ατζέντα και η νέα πραγματικότητα
Η άνοδος του Ντόναλντ Τραμπ και η στροφή σε πιο «προσγειωμένα» θέματα μεταμορφώνουν το ετήσιο ραντεβού των ισχυρών.
Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) στο Νταβός της Ελβετίας, ένας ετήσιος θεσμός συνάντησης κορυφαίων πολιτικών, επιχειρηματιών και ακαδημαϊκών, ξεκινά τις εργασίες του με έναν αέρα ανανέωσης, αλλά και σημαντικές αλλαγές. Ο αρχικός του στόχος, η σύγκλιση των φορέων λήψης αποφάσεων για την αντιμετώπιση πιεστικών παγκόσμιων προβλημάτων, μοιάζει να έχει εξελιχθεί. Όπως αναφέρει το Politico, ο θεσμός, που συχνά κατηγορούνταν για “woke” ατζέντα, παρατηρείται να κάνει μια στροφή προς πιο συντηρητικές θέσεις, με την παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ να αναμένεται να δώσει νέα ώθηση, αφήνοντας στο περιθώριο θέματα όπως το κλίμα και η διαφορετικότητα.
Η πραγματικότητα, όπως επισημαίνει ο Economist, είναι ότι το WEF πλέον δεν διαμορφώνει την παγκόσμια ατζέντα ούτε βελτιώνει δραστικά την παγκόσμια κατάσταση. Η βασική του λειτουργία έχει μετατραπεί σε μια πλατφόρμα δικτύωσης, όπου οι συμμετέχοντες, ιδίως οι πολυεθνικές εταιρείες που πληρώνουν αδρά για να παρευρεθούν, αναζητούν απόδοση της επένδυσής τους. Αυτές οι εταιρείες επωφελούνται από τις ευκαιρίες δικτύωσης για την προώθηση των συμφερόντων τους, επηρεάζοντας ακόμη και το πρόγραμμα των συζητήσεων. Από την πλευρά του, το WEF ενισχύει τη φήμη και τα έσοδά του, όπως αποδεικνύουν τα 271 εκατομμύρια ελβετικά φράγκα που εισέπραξε την περίοδο 2023-24 από συνεισφορές.
Η «χρυσή εποχή» του WEF, όταν η Δύση βρισκόταν στο απόγειο της ισχύος της, έχει παρέλθει. Σε μια περίοδο όπου η έννοια της Δύσης έχει διασπαστεί, το WEF παραμένει με δυτικοκεντρικό χαρακτήρα, αν και η συνοχή και η ηγεσία της Δύσης αμφισβητούνται από την άνοδο του Ντόναλντ Τραμπ και την μετάβαση στην πολυπολικότητα. Η παρουσία του Τραμπ στο Νταβός, για την οποία οι διοργανωτές διαβεβαίωσαν ότι τα «woke» θέματα θα αποδυναμώνονταν, σηματοδοτεί την υποχώρηση του ελέγχου του προγράμματος. Ο ίδιος, μαζί με μέλη της κυβέρνησής του, θα βρίσκεται στο επίκεντρο, προωθώντας την ατζέντα του.
Ο πρόεδρος του WEF, Μπόργκε Μπρέντε, δήλωσε στο Politico ότι υπήρξαν συζητήσεις με τον Λευκό Οίκο και συντονισμός με την προσωπάρχη Σούζι Γουάιλς, με αποτέλεσμα την έντονη αμερικανική παρουσία στο φετινό Νταβός. Η εμφάνιση του Τραμπ, πλαισιωμένου από ισχυρά πρόσωπα του κινήματος MAGA, θεωρείται ψήφος εμπιστοσύνης σε έναν θεσμό που πολλοί θεωρούσαν ξεπερασμένο. Μαζί του θα βρίσκονται υπουργοί Εξωτερικών, Οικονομικών, Εμπορίου, Ενέργειας, καθώς και ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ.
Ο κ. Μπρέντε υποστήριξε ότι το Φόρουμ παραμένει «ανεξάρτητο και αμερόληπτο», με το πρόγραμμα να έχει σχεδιαστεί όπως προβλεπόταν. Ωστόσο, η απομάκρυνση από τις «woke» θεματικές είναι εμφανής, με βετεράνους του Νταβός να υποστηρίζουν ότι αυτό αντανακλά το πνεύμα της εποχής. Επικεφαλής όπως ο Κλέιτον Άλεν από την Eurasia Group, επισημαίνουν την αυξημένη ανησυχία για γεωπολιτικά ζητήματα έναντι περιβαλλοντικών και κοινωνικών.
Στο Νταβός αναμένεται να βρεθούν και Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, οι οποίοι θα επιδιώξουν διαπραγματεύσεις με τον Τραμπ για θέματα εμπορίου και δασμών. Ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται επίσης να συμμετάσχει, ελπίζοντας σε δεσμεύσεις των ΗΠΑ για ένα πλαίσιο ειρήνης και για τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση.
Το φετινό θέμα του Φόρουμ, «Πνεύμα Διαλόγου», θα επικεντρωθεί σε πέντε βασικά ερωτήματα: πώς να συνεργαστούμε σε έναν κόσμο αυξανόμενων αντιπαραθέσεων, πώς να απελευθερώσουμε νέες πηγές ανάπτυξης, πώς να επενδύσουμε στους ανθρώπους, πώς να αναπτύξουμε την καινοτομία και πώς να οικοδομήσουμε ευημερία εντός των πλανητικών ορίων. Ωστόσο, η πραγματική αξία της συνεργασίας στο Νταβός, σύμφωνα με το Forbes, βρίσκεται στην αντιμετώπιση των βαθύτερων εντάσεων που συνοδεύουν αυτούς τους στόχους.
Οι συζητήσεις θα εστιάσουν σε κρίσιμα διλήμματα: αυτοματοποίηση έναντι ανθρώπινης εμπιστοσύνης, παγκόσμια συνεργασία έναντι εθνικών συμφερόντων, οικονομική ανάπτυξη έναντι περιβάλλοντος και αποδοτικότητα έναντι ανθρώπινων θέσεων εργασίας. Η αλματώδης άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης, οι γεωπολιτικές εντάσεις, η ανάγκη για μετάβαση σε καθαρότερη ενέργεια και ο αντίκτυπος της αυτοματοποίησης στην απασχόληση αποτελούν μερικά από τα καίρια ζητήματα που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι ηγέτες και οι ειδικοί στο Νταβός.