Πορτογαλία: Η ακροδεξιά Αντρέ Βεντούρα ως φαβορί στις προεδρικές εκλογές
Ο υποψήφιος του κόμματος Chega προηγείται στις δημοσκοπήσεις, σε μια αναμενόμενη στροφή για την πολιτική σκηνή της χώρας, με πιθανότητα δεύτερου γύρου.
Η προεκλογική εκστρατεία για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στην Πορτογαλία ολοκληρώθηκε, με τον υποψήφιο της ακροδεξιάς, Αντρέ Βεντούρα, να εμφανίζεται ως το μεγάλο φαβορί. Αυτή η εξέλιξη, αν και πρωτόγνωρη για τη χώρα, δείχνει την αυξανόμενη δυναμική του κόμματος Chega (“Αρκετά”), παρόλο που οι πιθανότητες εκλογής του στον δεύτερο γύρο θεωρούνται περιορισμένες.
Οι δημοσκοπήσεις, ενώ τοποθετούν το Chega στην πρώτη θέση, δεν παρουσιάζουν ομοφωνία ως προς το ποιος θα αναδειχθεί νικητής στον δεύτερο γύρο, ο οποίος θα διαδεχθεί τον απερχόμενο συντηρητικό πρόεδρο Μαρσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα. Είναι πλέον σχεδόν βέβαιο ότι δεν θα υπάρξει νικητής από τον πρώτο γύρο, ένα σενάριο που έχει να συμβεί από το 1986.
Κάποιες έρευνες προεξοφλούν μια «μονομαχία» μεταξύ του Βεντούρα και του σοσιαλιστή Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο. Άλλες, ωστόσο, τοποθετούν στον δεύτερο γύρο τον Λουίς Μάρκες Μέντες, τον υποψήφιο που στηρίζεται από την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Λουίς Μοντενέγκρο. Από τους συνολικά 11 υποψηφίους, αριθμός ρεκόρ, δύο ακόμα εμφανίζονται με πιθανότητες να περάσουν στον επόμενο γύρο: ο απόστρατος ναύαρχος Ενρίκε Γκουβέια ε Μέλο, ο οποίος είχε συντονίσει την εκστρατεία εμβολιασμού κατά της Covid-19, και ο φιλελεύθερος ευρωβουλευτής Ζοάο Κοτρίμ Φιγεϊρέντο.
Το κόμμα Chega, που ίδρυσε ο Βεντούρα το 2019, αποτελεί ένα προσωποκεντρικό κίνημα του πολιτικού που αυτοαποκαλείται «υποψήφιος του λαού». Στις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου, απέσπασε το 22,8% των ψήφων, εξασφαλίζοντας 60 έδρες και ξεπερνώντας το Σοσιαλιστικό Κόμμα, καθιστάμενο έτσι το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης.
Παρόλο που ο Βεντούρα δηλώνει φιλοδοξία να κυβερνήσει την Πορτογαλία, αποφάσισε να θέσει υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές κυρίως για να αποτρέψει την εκλογή του ναυάρχου Γκουβέια ε Μέλο. Ο τελευταίος, ο οποίος για μήνες θεωρούνταν το μεγάλο φαβορί, είχε υιοθετήσει μια ιδιαίτερα επικριτική στάση απέναντι στα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα.
«Ο Αντρέ Βεντούρα μπορεί να κάνει την έκπληξη και να την αυξήσει», σχολίασε ο πολιτικός αναλυτής Αντόνιο Κόστα Πίντο, από το Ινστιτούτο Κοινωνικών Επιστημών (ICS) του Πανεπιστημίου της Λισαβόνας. Η Πορτογαλία, όπως εκτιμάται, θα μπορούσε να βρεθεί ενώπιον μιας πολιτικής στροφής, παρόμοιας με αυτή της Γαλλίας το 2002, όταν ο Ζαν-Μαρί Λεπέν πέρασε στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, «δεν είναι τόσο μεγάλη η έκπληξη, βιώνουμε ήδη το κύμα» ανόδου της ακροδεξιάς παγκοσμίως.
Η ενίσχυση της ακροδεξιάς αναμένεται να περιπλέξει περαιτέρω την ήδη δύσκολη κατάσταση της κυβέρνησης μειοψηφίας του Λουίς Μοντενέγκρο, η οποία εξαρτάται από τις ψήφους του Chega για την ψήφιση ορισμένων προγραμματικών μέτρων.
Ο ίδιος ο Μοντενέγκρο είχε επενδύσει στην εκστρατεία του Λουίς Μάρκες Μέντες, ελπίζοντας στην άνοδο των ποσοστών του πρώην υπουργού και πρώην ηγέτη του κόμματός του, προβάλλοντας ως βασικά του πλεονεκτήματα την εμπειρία και τη μετριοπάθειά του. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, πάντως, ο υποψήφιος της παραδοσιακής δεξιάς υπολείπεται του σοσιαλιστή Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο, ο οποίος θεωρεί τον εαυτό του «τον μόνο ικανό να νικήσει τον εξτρεμισμό» του Βεντούρα.
Αν και ξεκίνησε ως φαβορί, ο Γκουβέια ε Μέλο έχει πλέον υποχωρήσει στις δημοσκοπήσεις, εξαιτίας της αδύναμης παρουσίας του στα τηλεοπτικά ντιμπέιτ και των δυσκολιών που αντιμετώπισε στην εκστρατεία του, καθώς δεν είχε την υποστήριξη κανενός κόμματος.