Μουσείο Πράδο: Πώς η επιτυχία μπορεί να γίνει απειλή

Το Μουσείο Πράδο, ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά ιδρύματα παγκοσμίως, καταγράφει ιστορικά ρεκόρ προσέλευσης, φτάνοντας τους 3.513.402 επισκέπτες το 2025. Ωστόσο, παρά την εντυπωσιακή άνοδο, ο διευθυντής του μουσείου, Μιγκέλ Φαλομίρ, εκφράζει σοβαρές ανησυχίες. Ο ίδιος προειδοποιεί ότι η υπέρμετρη επιτυχία, αν δεν συνοδεύεται από σωστή διαχείριση, μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική για την ακεραιότητα και την εμπειρία των επισκεπτών.

Το εμβληματικό μουσείο της Μαδρίτης, που στεγάζει ανεκτίμητα έργα τέχνης όπως οι “Λας Μενίνας” του Βελάσκεθ και ο “Κήπος των επίγειων απολαύσεων”, σημείωσε αύξηση άνω των 56.000 επισκεπτών σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ σε βάθος δεκαετίας η συνολική άνοδος ξεπερνά τις 816.000 επισκέψεις. Παρόλο που τέτοιες επιδόσεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν θρίαμβος, ο κ. Φαλομίρ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός, δηλώνοντας ότι “το Πράδο δεν χρειάζεται ούτε έναν επισκέπτη παραπάνω”.

Ο κ. Φαλομίρ τόνισε ότι ο στόχος είναι η διατήρηση και βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών, όχι η απλή αύξηση των αριθμών. “Η επίσκεψη σε ένα μουσείο δεν μπορεί να μοιάζει με μετακίνηση στο μετρό σε ώρα αιχμής”, ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η ποσότητα δεν είναι τόσο σημαντική όσο η ποιότητα. Το μουσείο έχει ήδη ξεκινήσει ένα νέο σχέδιο διαχείρισης, το Plan Host, που εστιάζει στην βελτίωση της ποιότητας της εμπειρίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2025, το 65% των επισκεπτών προέρχεται από το εξωτερικό. Ο διευθυντής εξέφρασε την επιθυμία να αυξηθεί η παρουσία Ισπανών επισκεπτών, ώστε περισσότεροι πολίτες να απολαμβάνουν τους πολιτιστικούς θησαυρούς της χώρας τους. Για να επιτευχθεί αυτό, εξετάζονται μέτρα όπως η καλύτερη οργάνωση των εισόδων, η επανεξέταση του μεγέθους των οργανωμένων γκρουπ και η σαφέστερη ενημέρωση για την απαγόρευση φωτογράφισης. Η συζήτηση για τον υπερτουρισμό στα μεγάλα μουσεία, όπως αναφέρθηκε και στο παράδειγμα του Λούβρου, αναδεικνύει την ανάγκη για βιώσιμες στρατηγικές διαχείρισης.