Ο Ντόναλντ Τραμπ «παίζει» με τη Γροιλανδία: Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σε αγώνα δρόμου για να αποτρέψουν την κρίση στο ΝΑΤΟ

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν βρεθεί σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, επιχειρώντας να αποτρέψουν μια πρωτοφανή κρίση εντός του ΝΑΤΟ, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ επανέρχεται δυναμικά με τις διεκδικήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών επί της Γροιλανδίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμα και στρατιωτικής επέμβασης. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Politico, υπάρχει διάχυτη πεποίθηση στις Βρυξέλλες ότι μια άμεση αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον θα ήταν καταστροφική. Για το λόγο αυτό, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προκρίνουν τη γραμμή της συνδιαλλαγής, αναζητώντας μια φόρμουλα που θα επιτρέψει στον Αμερικανό πρόεδρο να εμφανίσει μια «νίκη» χωρίς να αποσταθεροποιηθεί η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Δύσης.

Η προσέγγιση αυτή εκφράζεται και στις δημόσιες τοποθετήσεις υψηλόβαθμων Ευρωπαίων αξιωματούχων. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, χαρακτήρισε «ενθαρρυντικές» τις συνομιλίες για τη Γροιλανδία μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο, δηλώνοντας ότι «στο τέλος, πάντα καταλήγαμε σε ένα κοινό συμπέρασμα με την Ουάσιγκτον». Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, από την πλευρά του, εξέφρασε την ελπίδα για «μια αμοιβαία αποδεκτή λύση στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ». Στο επίκεντρο των διεργασιών βρίσκεται η επικείμενη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Γροιλανδίας και της Δανίας με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και τον Μάρκο Ρούμπιο στον Λευκό Οίκο, όπου οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες προσδοκούν «μια ειλικρινή συζήτηση» για την εκτόνωση της κρίσης.

Οι διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι ο Τραμπ αναζητά πρωτίστως ένα πολιτικό τρόπαιο. Ένα πιθανό σενάριο περιλαμβάνει αυξημένες ευρωπαϊκές επενδύσεις στην ασφάλεια της Αρκτικής μέσω του ΝΑΤΟ, σε συνδυασμό με παραχωρήσεις προς τις ΗΠΑ για την εκμετάλλευση κρίσιμων ορυκτών της Γροιλανδίας. «Αν επανασυσκευάσεις έξυπνα την ασφάλεια της Αρκτικής, προσθέσεις τα κρίσιμα ορυκτά και βάλεις ένα μεγάλο φιόγκο από πάνω, υπάρχει πιθανότητα να υπογράψει», δήλωσε χαρακτηριστικά ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης, υπενθυμίζοντας ότι παρόμοιες δεσμεύσεις στο παρελθόν είχαν λειτουργήσει κατευναστικά απέναντι στον Τραμπ.

Στο πεδίο της άμυνας, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική, κάτι που θα μπορούσε να ικανοποιήσει το πάγιο αίτημα του Τραμπ για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμμετοχή στην συλλογική άμυνα. Ωστόσο, το οικονομικό σκέλος είναι πιο περίπλοκο. Παρόλο που η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικά αποθέματα κρίσιμων πρώτων υλών, η εκμετάλλευσή τους παραμένει περιορισμένη. Η ΕΕ, πάντως, σχεδιάζει να υπερδιπλασιάσει τις επενδύσεις της στο νησί στον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα κοινό επενδυτικό σχήμα που θα μπορούσε να προσελκύσει την Ουάσιγκτον.

Ο υπαρξιακός φόβος που διατρέχει τις διαπραγματεύσεις είναι η πιθανότητα αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης σε έδαφος χώρας-μέλους της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, γεγονός που θα σήμαινε το τέλος της μεταπολεμικής ευρωατλαντικής τάξης. «Δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη στη Συνθήκη του ΝΑΤΟ για επίθεση ενός συμμάχου σε άλλον», προειδοποίησε διπλωμάτης της Συμμαχίας, τονίζοντας ότι ένα τέτοιο σενάριο θα οδηγούσε στο «τέλος της συμμαχίας». Την ίδια ανησυχία εξέφρασαν ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, και η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, η οποία δήλωσε ότι «όλα θα σταματούσαν» σε περίπτωση στρατιωτικής επέμβασης.

Παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να «παραδώσει» τη Γροιλανδία, οι διπλωματικές πηγές παραδέχονται ότι ο πρωταρχικός στόχος είναι η διάσωση του ΝΑΤΟ. «Αυτό είναι σοβαρό – και η Ευρώπη φοβάται», δήλωσε χαρακτηριστικά ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης, περιγράφοντας τη συγκυρία ως «σεισμική». Μετά από χρόνια αποφυγής σχεδιασμού για πιέσεις από τις ΗΠΑ, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν τώρα μια πρωτόγνωρη κατάσταση. «Ξέρουμε πώς θα αντιδρούσαμε αν το έκανε η Ρωσία», παραδέχθηκε μια διπλωματική πηγή, «Με τις ΗΠΑ, όμως, είναι κάτι που δεν έχουμε ξαναζήσει».