ΟΗΕ απειλεί το Ισραήλ με παραπομπή στο Διεθνές Δικαστήριο για τις ενέργειες κατά της UNRWA

Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, απέστειλε επιστολή προς το Ισραήλ, προειδοποιώντας ότι η χώρα κινδυνεύει με παραπομπή στο Διεθνές Δικαστήριο (ΔΔ) της Χάγης, εάν δεν ανακληθούν τα νομοθετήματα που έπληξαν το Γραφείο Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA) και δεν αποδοθούν στην υπηρεσία πόροι και ιδιοκτησιακά στοιχεία που έχουν κατασχεθεί.
Η επιστολή, με ημερομηνία 8 Ιανουαρίου και αποδέκτη τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, υπογραμμίζει ότι τα Ηνωμένα Έθνη δεν μπορούν να αγνοήσουν ενέργειες του Ισραήλ που «αντίκεινται άμεσα στις υποχρεώσεις του Ισραήλ βάσει του διεθνούς δικαίου» και «πρέπει να αντιστραφούν χωρίς καθυστέρηση».
Η ισραηλινή Βουλή, η Κνέσετ, είχε εγκρίνει τον Οκτώβριο του 2024 νόμο που απαγόρευε ρητά τη λειτουργία της υπηρεσίας στη χώρα και κάθε επαφή δημόσιου λειτουργού μαζί της. Τον περασμένο μήνα, ο νόμος τροποποιήθηκε, περιλαμβάνοντας και τη διακοπή ηλεκτροδότησης και υδροδότησης στις εγκαταστάσεις της UNRWA. Επιπλέον, οι ισραηλινές αρχές προχώρησαν στην κατάσχεση των γραφείων της υπηρεσίας στην ανατολική Ιερουσαλήμ.
Ο ΟΗΕ θεωρεί την ανατολική Ιερουσαλήμ κατεχόμενο παλαιστινιακό έδαφος, ενώ οι ισραηλινές αρχές την έχουν ανακηρύξει «αιώνια και αδιαίρετη» πρωτεύουσα του Ισραήλ, προσθέτοντας ότι έχουν προχωρήσει στην προσάρτησή της.
Ο πρεσβευτής του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη, Ντάνι Ντάνον, υποβάθμισε τη σημασία της επιστολής του κ. Γκουτέρες, δηλώνοντας: «Δεν σκοτιστήκαμε για τις απειλές του Γενικού Γραμματέα. Αντί να αντιμετωπίσει την αδιάψευστη ανάμιξη προσωπικού της UNRWA στην τρομοκρατία, ο Γενικός Γραμματέας επιλέγει να απειλήσει το Ισραήλ. Αυτό δεν είναι υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου, αυτό είναι υπεράσπιση μιας οργάνωσης αμαυρωμένης από την τρομοκρατία».
Η κυβέρνηση του Ισραήλ ασκεί κριτική στην UNRWA, η οποία ιδρύθηκε το 1949 και παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια, υπηρεσίες υγείας και παιδείας σε εκατομμύρια παλαιστίνιους πρόσφυγες στη Λωρίδα της Γάζας, τη Δυτική Όχθη, τη Συρία, τον Λίβανο και την Ιορδανία.
Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν παραδεχθεί ότι εννιά μέλη της UNRWA ενδέχεται να είχαν αναμιχθεί στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, η οποία πυροδότησε τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας. Τα εν λόγω άτομα απομακρύνθηκαν από την υπηρεσία. Επίσης, εξακριβώθηκε ότι στέλεχος της Χαμάς, που σκοτώθηκε από τις ισραηλινές δυνάμεις στον Λίβανο τον Σεπτέμβριο του 2025, εργαζόταν στην UNRWA.
Ο ΟΗΕ έχει δεσμευτεί για διεξοδική έρευνα σε όλες τις κατηγορίες και έχει ζητήσει επανειλημμένα από το Ισραήλ την παροχή αποδεικτικών στοιχείων, τονίζοντας, ωστόσο, ότι δεν έχει λάβει κανένα.
Υψηλόβαθμα στελέχη του ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας έχουν επισημάνει επανειλημμένα τη ζωτική σημασία της UNRWA για τη διανομή βοήθειας στη Γάζα, όπου ο πόλεμος έχει προκαλέσει ανθρωπιστική καταστροφή.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) είχε εκδώσει τον Οκτώβριο προσωρινή, μη δεσμευτική γνωμοδότηση, στην οποία τόνιζε την υποχρέωση του Ισραήλ, ως δύναμη κατοχής, να διασφαλίζει την κάλυψη των βασικών αναγκών του άμαχου πληθυσμού στη Λωρίδα της Γάζας. Η γνωμοδότηση αυτή ζητήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Τέτοια κείμενα, αν και έχουν νομικό και πολιτικό βάρος, δεν είναι νομικά δεσμευτικά, καθώς τα δικαστικά όργανα των Ηνωμένων Εθνών δεν διαθέτουν μηχανισμούς επιβολής των αποφάσεών τους.