Πόρισμα για το περιστατικό στο FIR Αθηνών: «Ψηφιακός θόρυβος» η αιτία, εισηγήσεις για αναβάθμιση

Στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστο Δήμα, υποβλήθηκε η έκθεση της Επιτροπής Διερεύνησης του περιστατικού που προκάλεσε την αναστολή λειτουργίας του FIR Αθηνών την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026. Στόχος της επιτροπής, η οποία συστάθηκε με απόφαση του Υπουργού, ήταν ο εντοπισμός των ακριβών αιτίων του προβλήματος που παρουσιάστηκε στις συχνότητες του FIR Αθηνών.

Σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες, η αιτία του συμβάντος εντοπίζεται σε «ψηφιακό θόρυβο». Αυτός προκλήθηκε από αποσυγχρονισμό σε πλήθος διαφορετικών διατάξεων και διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των Κέντρων Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ). Το αποτέλεσμα ήταν η ακούσια ενεργοποίηση και συνεχής εκπομπή κρίσιμων αριθμών πομπών, που οδήγησαν σε υποβάθμιση και διακοπή σημαντικών τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων. Η πλήρης αποκατάσταση της λειτουργίας επιτεύχθηκε μετά από διαδικασίες επανασυγχρονισμού και επανεκκινήσεων, οι οποίες ακολούθησαν την επαναδρομολόγηση της κίνησης στο δίκτυο κορμού.

Για λόγους ασφάλειας πτήσεων, επιβλήθηκε πλήρης περιορισμός χωρητικότητας (zero rate) και εφαρμόστηκαν διαδικασίες έκτακτης ανάγκης. Η επαναφορά των παρεχόμενων υπηρεσιών ήταν σταδιακή, με την πλήρη αποκατάσταση να πραγματοποιείται στις 16:53 τοπική ώρα, μετά από συντονισμένη ενέργεια του τηλεπικοινωνιακού παρόχου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, βάσει των αναφορών στην πλατφόρμα ECCAIRS και της αξιολόγησης της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), το περιστατικό κατατάχθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης (Green Area), χωρίς να αναφερθεί παραβίαση ελάχιστων αποστάσεων μεταξύ αεροσκαφών. Επιπλέον, δεν προέκυψαν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή άλλης εξωγενούς κακόβουλης παρέμβασης. Στο κεφάλαιο που αφορά στην αεροπορική ασφάλεια, τονίζεται ότι δεν διαπιστώθηκε οποιοδήποτε ζήτημα που να έθετε τα αεροσκάφη σε άμεσο ή έμμεσο κίνδυνο.

Η Επιτροπή, στο πόρισμά της, επισημαίνει την εξάρτηση του υφιστάμενου συστήματος Επικοινωνιών Φωνής (VCS) της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών υποδομών από παρωχημένη τεχνολογία (SDH – Synchronous Digital Hierarchy). Η τεχνολογία αυτή δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή, εγείροντας ανησυχίες για την αξιοπιστία και τις μελλοντικές εγγυήσεις λειτουργίας της.

Ως εκ τούτου, η Ειδική Επιτροπή προτείνει μια σειρά από εισηγήσεις:
* Επιτάχυνση της μετάβασης στην τεχνολογία VoIP (Voice over IP) με την άμεση ολοκλήρωση των διαδικασιών προμήθειας, εγκατάστασης και θέσης σε επιχειρησιακή λειτουργία του νέου VCS/RCS (Voice Communication System / Radio Communication System) και των 495 νέων πομποδεκτών.
* Θεσμοθέτηση ενός σταθερού, κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης μεταξύ ΥΠΑ και ΟΤΕ, καθώς και τυποποιημένων διαδικασιών διαχείρισης κρίσεων, με τακτικές δοκιμές και εκπαίδευση υπό την εποπτεία της ΑΠΑ.
* Ενίσχυση του συστήματος με τηλεμετρία και τηλεχειρισμό, παρέχοντας τη δυνατότητα εκτέλεσης διαγνωστικών ελέγχων από άκρο σε άκρο στα κρίσιμα σημεία.
* Ενίσχυση της εποπτείας του ραδιοφάσματος από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) για την έγκαιρη ανίχνευση παρεμβολών και ανωμαλιών.
* Μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων του ΚΕΠΑΘΜ σε ένα πιο κατάλληλο περιβάλλον, με σκοπό τη μείωση των συστημικών επιχειρησιακών κινδύνων και εξαρτήσεων, διασφαλίζοντας την αδιάλειπτη και ασφαλή παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας.