Παγκόσμια οικονομία: Ανθεκτικότητα άνω του αναμενομένου, αλλά με άνισες επιδόσεις

Η παγκόσμια οικονομία αποδεικνύεται πιο ανθεκτική από ό,τι αρχικά αναμενόταν. Σύμφωνα με την εξαμηνιαία έκθεση Global Economic Prospects της Παγκόσμιας Τράπεζας, η ανάπτυξη του ΑΕΠ για το 2026 αναμένεται να είναι ελαφρώς υψηλότερη από τις εκτιμήσεις του περασμένου Ιουνίου. Ωστόσο, ο διεθνής οργανισμός επισημαίνει ότι η ανάπτυξη είναι άνισα κατανεμημένη, συγκεντρωμένη κυρίως στις ανεπτυγμένες οικονομίες, και παραμένει ανεπαρκής για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ακραίας φτώχειας.

Η παγκόσμια ανάπτυξη προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 2,6% το 2026, από 2,7% το 2025, και αναμένεται να ανακάμψει οριακά στο 2,7% το 2027. Η πρόβλεψη για το 2026 είναι αυξημένη κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις, ενώ για το 2025 η αναθεώρηση είναι μεγαλύτερη, φτάνοντας τις 0,4 ποσοστιαίες μονάδες.

Η συμβολή των ΗΠΑ στις αναθεωρήσεις είναι σημαντική. Περίπου τα δύο τρίτα της ανοδικής αυτής αναθεώρησης αποδίδονται στην απρόσμενα θετική πορεία της αμερικανικής οικονομίας, παρά τις εμπορικές εντάσεις που προκαλούνται από την επιβολή δασμών. Η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει ότι η ανάπτυξη του αμερικανικού ΑΕΠ θα φθάσει το 2,2% το 2026 (αναθεώρηση κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες) και το 2,1% το 2025 (αναθεώρηση κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες). Παρόλο που η αύξηση των εισαγωγών στις αρχές του 2025, σε μια προσπάθεια αποφυγής δασμών, περιόρισε την ανάπτυξη για εκείνο το έτος, τα μεγαλύτερα φορολογικά κίνητρα το 2026 αναμένεται να ενισχύσουν την οικονομική δραστηριότητα, αντισταθμίζοντας εν μέρει τις αρνητικές επιπτώσεις των δασμών στις επενδύσεις και την κατανάλωση.

Παρά τη σχετική ανθεκτικότητα, η Παγκόσμια Τράπεζα εκφράζει την ανησυχία της ότι η δεκαετία του 2020 ενδέχεται να καταγραφεί ως η ασθενέστερη για την παγκόσμια ανάπτυξη από τη δεκαετία του 1960. Οι ρυθμοί ανάπτυξης χαρακτηρίζονται ανεπαρκείς για την αποτροπή της στασιμότητας και της ανεργίας στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Ιντερμίτ Γκιλ, δήλωσε: «Με κάθε χρόνο που περνά, η παγκόσμια οικονομία φαίνεται λιγότερο ικανή να παράγει ανάπτυξη και ταυτόχρονα πιο ανθεκτική στην αβεβαιότητα πολιτικής. Η οικονομική δυναμική και η ανθεκτικότητα δεν μπορούν να αποκλίνουν για πολύ χωρίς να προκληθούν ρήγματα στα δημόσια οικονομικά και στις αγορές πιστώσεων».

Ο Γκιλ πρόσθεσε ότι το παγκόσμιο ΑΕΠ ανά κάτοικο το 2025 ήταν κατά 10% υψηλότερο από τα επίπεδα προ πανδημίας COVID-19, σηματοδοτώντας την ταχύτερη ανάκαμψη από μεγάλη κρίση των τελευταίων 60 ετών. Ωστόσο, πολλές αναπτυσσόμενες χώρες βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, με το ένα τέταρτο εξ αυτών να παρουσιάζει χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα σε σύγκριση με το 2019, ιδίως οι φτωχότερες οικονομίες.

Στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 4,0% το 2026 από 4,2% το 2025, με αναθεωρήσεις προς τα πάνω κατά 0,2% και 0,3% αντίστοιχα. Εξαιρουμένης της Κίνας, η ανάπτυξη το 2026 διαμορφώνεται στο 3,7%, χωρίς μεταβολή σε σχέση με το 2025. Η κινεζική οικονομία αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 4,4% το 2026 από 4,9% το 2025, με τις προβλέψεις αυτές να έχουν αναθεωρηθεί ανοδικά κατά 0,4%, λόγω δημοσιονομικών παρεμβάσεων και αύξησης των εξαγωγών προς χώρες εκτός ΗΠΑ.

Στην ευρωζώνη, η ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 0,9% το 2026 από 1,4% το 2025, επηρεαζόμενη από τις επιπτώσεις των αμερικανικών δασμών, πριν ανακάμψει στο 1,2% το 2027, χάρη στην αύξηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών. Η Ιαπωνία παρουσιάζει παρόμοια εικόνα, με την ανάπτυξη να αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 0,8% το 2026, μετά το 1,3% του 2025. Η ασθενέστερη καταναλωτική δαπάνη και οι επενδύσεις εκτιμάται ότι θα διατηρήσουν την ανάπτυξη στο 0,8% και το 2027.