Η παγκόσμια οικονομία το 2026: Προκλήσεις και ευκαιρίες μπροστά στην επιβράδυνση

Η παγκόσμια οικονομία αναμένεται να επιβραδύνει ελαφρώς το 2026, με προβλεπόμενη ανάπτυξη του παγκόσμιου ΑΕΠ στο 3,1%, από 3,3% τα δύο προηγούμενα έτη, σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση “2026 Global Economic Outlook” της EY-Parthenon. Παρά τις ισχυρές πιέσεις, η παγκόσμια οικονομία επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, καθώς αναλύει ο βραχίονας χρηματοοικονομικών συμβούλων, εταιρικής στρατηγικής και υποστήριξης συναλλαγών της EY.

Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί περαιτέρω το 2026, μια εξέλιξη που αποδίδεται στον συνδυασμό δομικών και κυκλικών προκλήσεων, όπως η γήρανση του πληθυσμού και η υιοθέτηση προστατευτικών πολιτικών. Στις αναδυόμενες αγορές, αντίστοιχα, η ανάπτυξη αναμένεται να μειωθεί ελαφρά, παρουσιάζοντας, ωστόσο, ανομοιογένειες μεταξύ χωρών όπως η Ινδία, η Κίνα και διάφορες οικονομίες της Λατινικής Αμερικής.

Η παγκόσμια ζήτηση παραμένει, σε γενικές γραμμές, ανθεκτική, ωστόσο το επιχειρηματικό τοπίο καθορίζεται από πέντε δυναμικές δυνάμεις που βρίσκονται, σε μεγάλο βαθμό, εκτός του ελέγχου των εταιρειών:

1. **Εμπόριο και γεωοικονομικές αναδιατάξεις:** Οι επιχειρήσεις πλέον αντιμετωπίζουν τους δασμούς ως διαρθρωτικό κόστος και όχι ως παροδικό φαινόμενο. Η διαφοροποίηση των προμηθευτών, η ανάπτυξη στρατηγικών αντιμετώπισης νέων δασμών και η προετοιμασία για διαταραχές στην πλευρά της προσφοράς αποτελούν προτεραιότητες, καθώς αυτές οι διαταραχές πιθανότατα θα παραμείνουν.

2. **Τεχνητή νοημοσύνη: παραγωγικότητα και επενδύσεις:** Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) λειτουργεί ως το ισχυρότερο αντίβαρο στην επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης. Οι επενδύσεις στο AI ενισχύουν την παραγωγικότητα, μετασχηματίζουν την αγορά εργασίας, επιταχύνουν την καινοτομία και στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα. Οι επιχειρήσεις καλούνται να επιταχύνουν την υιοθέτηση του AI με τρόπους που αυξάνουν την παραγωγικότητα, ενώ παράλληλα πρέπει να διαχειριστούν τον επαναπροσανατολισμό των δεξιοτήτων και την επέκταση των λειτουργικών υποδομών που απαιτούνται για την υποστήριξη του AI σε κλίμακα.

3. **Αγορές σε διαρκή μεταβλητότητα:** Το χρηματοπιστωτικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αυξημένη αβεβαιότητα, με μεταβαλλόμενα επιτόκια, συναλλαγματικές ισοτιμίες και τιμές εμπορευμάτων. Η απόκλιση μεταξύ βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων επιτοκίων αυξάνει το κόστος χρηματοδότησης και περιορίζει τις επενδυτικές αποφάσεις, ενώ η μεταβλητότητα αναμένεται να παραμείνει διαρθρωτικό χαρακτηριστικό της περιόδου. Σε αυτό το περιβάλλον, οι επιχειρήσεις πρέπει να διασφαλίζουν ισχυρούς ισολογισμούς, πιο ευέλικτες στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου και πιο πειθαρχημένη προσέγγιση στις επενδύσεις και τη διαχείριση ρευστότητας.

4. **Δημοσιονομικοί περιορισμοί και υψηλό χρέος:** Τα υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους και τα αυξημένα κόστη εξυπηρέτησής του περιορίζουν τη δημοσιονομική ευελιξία πολλών οικονομιών. Οι κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ της στήριξης της ανάπτυξης, των στρατηγικών επενδύσεων (όπως στην άμυνα και την τεχνολογία) και της διασφάλισης της δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Αυτό υποδηλώνει ένα περιβάλλον στο οποίο η δημοσιονομική πολιτική θα έχει περιορισμένη ικανότητα να απορροφά τα σοκ, ενώ οι αυξημένες φορολογικές υποχρεώσεις, τα πιο στοχευμένα κίνητρα και η μεγαλύτερη εξάρτηση από τις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα αναμένεται να διαμορφώσουν την επόμενη δεκαετία.

5. **Δημογραφικές αλλαγές και έλλειψη ταλέντου:** Η γήρανση των πληθυσμών και η μείωση του εργατικού δυναμικού αναδεικνύονται σε κρίσιμες προκλήσεις για την παγκόσμια οικονομία. Η συμμετοχή του πληθυσμού στην αγορά εργασίας μειώνεται στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες. Οι περιορισμοί στη μετανάστευση, που παλαιότερα αντιστάθμιζαν αυτές τις τάσεις, επιτείνουν το πρόβλημα. Αυτές οι αλλαγές περιορίζουν την ανάπτυξη του ΑΕΠ και εντείνουν την ανάγκη για βελτίωση της παραγωγικότητας μέσω αυτοματοποίησης και υιοθέτησης του AI. Για τις επιχειρήσεις, οι δημογραφικές τάσεις οδηγούν στην ανάγκη αυτοματοποίησης, επανακατάρτισης και ανασχεδιασμού της αξιοποίησης του ανθρώπινου κεφαλαίου.

Το 2026 σηματοδοτεί την είσοδο σε μια περίοδο διαρκούς προσαρμογής. Σύμφωνα με την ανάλυση της EY-Parthenon, οι κύριες προτεραιότητες για τις επιχειρήσεις αυτόν τον χρόνο θα είναι:

* Ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων, μέσω διαφοροποίησης των προμηθευτών, περιφερειακής κατανομής και σχεδιασμού κινδύνου βάσει σεναρίων.
* Επιτάχυνση της υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης για την αντιμετώπιση ελλείψεων εργατικού δυναμικού, τη μείωση του κόστους και τη βελτίωση της λήψης αποφάσεων.
* Αναθεώρηση της στρατηγικής κεφαλαίου, σε έναν κόσμο με σταθερά υψηλότερα επιτόκια και μεταβλητότητα των ισοτιμιών.
* Ενσωμάτωση της δημοσιονομικής και κανονιστικής αβεβαιότητας στις επενδυτικές και τιμολογιακές αποφάσεις.
* Ανάπτυξη μακροπρόθεσμων στρατηγικών για το ανθρώπινο δυναμικό που συνδυάζουν αυτοματοποίηση, εκπαίδευση και στρατηγικό σχεδιασμό του ανθρώπινου κεφαλαίου.

Σχολιάζοντας την έκθεση, ο Τάσος Ιωσηφίδης, Εταίρος της EY Ελλάδος και Επικεφαλής της EY-Parthenon στην Ελλάδα, δήλωσε: “Το 2026 δεν αναμένεται να οδηγήσει σε μια επιστροφή στη σταθερότητα. Αντίθετα, σηματοδοτεί την ανάγκη διαρκούς προσαρμογής. Σε ένα παγκόσμιο οικονομικό τοπίο που καθοδηγείται ολοένα και περισσότερο από παράγοντες προσφοράς, οι οργανισμοί που θα κινηθούν έγκαιρα, με στρατηγική ευελιξία και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, θα είναι εκείνοι που θα αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στη νέα φάση παγκόσμιας αναδιάρθρωσης. Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αλυσίδων εφοδιασμού, η επένδυση στο AI και τις ανθρώπινες δεξιότητες, και η προσαρμογή της στρατηγικής κεφαλαίων σε ένα περιβάλλον μεταβλητότητας των αγορών και δημοσιονομικών πιέσεων, αποτελούν κορυφαίες προτεραιότητες για τις επιχειρήσεις.”