Τεταμένο το κλίμα: Τραμπ επιβάλλει νέους δασμούς, ενώ το Ιράν βυθίζεται σε βία

Ο Ντόναλντ Τραμπ, μέσω της πλατφόρμας Truth Social, ανακοίνωσε τη Δευτέρα την επιβολή επιπρόσθετων τελωνειακών δασμών ύψους 25% από τις ΗΠΑ σε κάθε χώρα που διατηρεί εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν. Η απόφαση χαρακτηρίστηκε «οριστική» και τέθηκε σε άμεση ισχύ. Η Κίνα κατέχει την πρώτη θέση ως εμπορικός εταίρος του Ιράν, ακολουθούμενη από το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Τουρκία και την Ινδία.

Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στην Ισλαμική Δημοκρατία εντείνονται. Σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists News Agency, που εδρεύει στις ΗΠΑ, ο αριθμός των νεκρών από τις πανεθνικές κινητοποιήσεις έχει φτάσει τουλάχιστον τους 646, με εκτιμήσεις για περαιτέρω αύξηση.

Ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να εξετάζει ένα ευρύ φάσμα μέτρων για την ενίσχυση της πίεσης προς την Τεχεράνη, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών επιλογών, εν μέσω αμοιβαίων απειλών μεταξύ των ηγεσιών των δύο χωρών και του Ισραήλ. Ο Τραμπ έχει κατ’ επανάληψη απειλήσει την Τεχεράνη με στρατιωτική επέμβαση, στο πλαίσιο των διαδηλώσεων. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, δήλωσε ότι ο Τραμπ «δεν φοβάται» να χρησιμοποιήσει τον στρατό στο Ιράν, αλλά προτιμά τη διπλωματία, ενώ ανέφερε ότι το Ιράν στέλνει «πολύ διαφορετικά» μηνύματα στην Ουάσινγκτον ιδιωτικά σε σύγκριση με τις δημόσιες δηλώσεις του.

Μαρτυρίες Ιρανών διαδηλωτών, που παραχώρησαν συνεντεύξεις στο BBC, αποτυπώνουν την ωμότητα της καταστολής. Ο «Ομίντ», ένας 40χρονος που ζήτησε να διατηρηθεί η ανωνυμία του, περιέγραψε πώς οι δυνάμεις ασφαλείας πυροβόλησαν απευθείας τους διαδηλωτές με αυτόματα όπλα τύπου Καλάσνικοφ, με αποτέλεσμα πολλούς θανάτους. «Μαχόμαστε εναντίον ενός βίαιου καθεστώτος με άδεια χέρια», δήλωσε.

Αντίστοιχες μαρτυρίες προέρχονται από άλλες περιοχές της χώρας. Μια νεαρή γυναίκα από την Τεχεράνη περιέγραψε την περασμένη Πέμπτη ως «Ημέρα της κρίσης», σημειώνοντας την παρουσία διαδηλωτών σε απομακρυσμένες γειτονιές. Την Παρασκευή, όμως, η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά, με τις δυνάμεις ασφαλείας να «σκοτώνουν και σκότωναν και σκότωναν», όπως ανέφερε, προκαλώντας συντριπτική ψυχολογική κατάρρευση. Η Τεχεράνη μετατράπηκε σε πεδίο μάχης, με τις συγκρούσεις να εκτυλίσσονται στους δρόμους, αν και η αναλογία δυνάμεων ήταν άνιση, με τους διαδηλωτές να είναι άοπλοι.

Αυτόπτες μάρτυρες στη Φαρντίς, πόλη δυτικά της Τεχεράνης, κατήγγειλαν την Παρασκευή αιφνιδιαστική επίθεση από μέλη της παραστρατιωτικής δύναμης Μπασίτζ, που υπάγεται στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Οι δράστες, κινούμενοι με μοτοσικλέτες, άνοιξαν πυρ με πραγματικά πυρά εναντίον των διαδηλωτών, ενώ αυτοκίνητα χωρίς διακριτικά εισέβαλαν σε στενά, με τους επιβαίνοντες να πυροβολούν ακόμα και άτομα που δεν συμμετείχαν στις διαδηλώσεις. «Δύο ή τρία άτομα σκοτώθηκαν σε κάθε σοκάκι», ισχυρίστηκε ένας μάρτυρας.

Ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, χαρακτήρισε τη μεγάλη κινητοποίηση υποστηρικτών του καθεστώτος, που πραγματοποιήθηκε ως απάντηση στις διαδηλώσεις, «προειδοποίηση» προς τις ΗΠΑ.