Νέο μοντέλο ελέγχου αγροτικών επιδοτήσεων από την ΑΑΔΕ

Ο τρόπος χορήγησης και ελέγχου των αγροτικών επιδοτήσεων μεταμορφώνεται ριζικά, καθώς η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει τον πλήρη έλεγχο, βάζοντας τέλος στα χαλαρά μοντέλα εποπτείας που επέτρεπαν «μαϊμού» αιτήσεις και πληρωμές. Από τις δηλώσεις έως τις πληρωμές, και από τα γραφειοκρατικά χαρτιά έως το χωράφι, οι ενισχύσεις θα υπάγονται σε καθεστώς ελέγχου τύπου φορολογικού, με μόνιμες δομές, συνεχή παρακολούθηση και άμεση ενεργοποίηση των καταγγελιών.

Η απορρόφηση του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ συνοδεύεται από σημαντικές θεσμικές αλλαγές που αναδιαμορφώνουν το επιχειρησιακό μοντέλο. Στο νέο οργανόγραμμα του φοροελεγκτικού μηχανισμού προβλέπεται η σύσταση Τμήματος Εσωτερικού Ελέγχου Αγροτικών Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών. Το τμήμα αυτό θα είναι υπεύθυνο για τον σχεδιασμό ετήσιων και πολυετών προγραμμάτων ελέγχου, την κατάρτιση λεπτομερών χρονοδιαγραμμάτων και την παρακολούθηση της υλοποίησής τους. Για πρώτη φορά, θεσπίζεται μόνιμος εσωτερικός έλεγχος, ο οποίος δεν θα αφορά μόνο τους δικαιούχους, αλλά και τις ίδιες τις διαδικασίες και τις υπηρεσίες που διαχειρίζονται τις πληρωμές.

Το νέο τμήμα θα αξιολογεί τη λειτουργία των συστημάτων διακυβέρνησης και του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, θα επαληθεύει την τήρηση των κριτηρίων διαπίστευσης και θα υποβάλλει προτάσεις για τροποποιήσεις στον κανονισμό και στα εγχειρίδια ελέγχου. Θα συντάσσει προσωρινές και οριστικές εκθέσεις, θα επιβλέπει την εφαρμογή των συστάσεων από τις αρμόδιες μονάδες και θα διενεργεί έκτακτους ελέγχους όπου εντοπίζονται αυξημένοι κίνδυνοι ή αποκλίσεις. Παράλληλα, διασφαλίζεται η συνεχής ενημέρωση των ελεγκτών σχετικά με τη νομοθεσία, τις βέλτιστες πρακτικές και τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα.

Μια καθοριστική αλλαγή αποτελεί η ενεργοποίηση ειδικού Τμήματος Σχεδιασμού και Συντονισμού Ελέγχων εκτός ΟΣΔΕ, με αποκλειστική εστίαση στις καταγγελίες και τους φυσικούς επιτόπιους ελέγχους. Το τμήμα αυτό θα καταρτίζει προγράμματα αυτοψιών ανά τομέα ενισχύσεων, θα επιλέγει δείγματα με τυχαία μεθοδολογία και ανάλυση κινδύνου, και θα οργανώνει ελέγχους στο πεδίο. Τα ευρήματα θα αξιολογούνται κεντρικά, με σκοπό την επικαιροποίηση των οδηγιών και την αυστηροποίηση των διαδικασιών ελέγχου σε ετήσια βάση.

Όλα τα στοιχεία που προκύπτουν από τους ελέγχους θα συγκεντρώνονται και θα καταχωρίζονται στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ. Το νέο τμήμα θα έχει τον συντονισμό με τα εθνικά και ευρωπαϊκά ελεγκτικά όργανα, θα διαχειρίζεται τις καταγγελίες, θα απαντά σε εκθέσεις και παρατηρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα παρακολουθεί ελέγχους που διενεργούνται από εξωτερικούς φορείς. Οι νέες δομές τίθενται σταδιακά σε εφαρμογή με την ενσωμάτωση των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, σηματοδοτώντας την έναρξη συνεχών και επαναλαμβανόμενων ελέγχων σε δικαιούχους, διαδικασίες και υπηρεσίες, με φυσικές αυτοψίες και θεσμοθετημένο εσωτερικό έλεγχο σε ολόκληρο τον κύκλο των αγροτικών επιδοτήσεων.