Ελλάδα: Ένα βήμα πριν την κατηγορία Α στην πιστοληπτική ικανότητα

Το 2025 αναμένεται να είναι έτος σημαντικών εξελίξεων για την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας, με τη χώρα να πλησιάζει επικίνδυνα τη βαθμίδα Α, την οποία κατέχουν οι περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης. Οι μεγάλεις οίκοι αξιολόγησης αναμένεται να ανακοινώσουν τις πρώτες κρίσεις τους για το 2026, με τα πρώτα θετικά νέα να αναμένονται τον Μάρτιο.

Συγκεκριμένα, τον Μάρτιο, τρεις από τους σημαντικότερους οίκους – ο αμερικανικός Moody’s, ο καναδικός DBRS και ο γερμανικός Scope – θα παρουσιάσουν την πρώτη αξιολόγησή τους για το 2026. Ακολουθούν οι αμερικανικοί S&P και Fitch, οι οποίοι θα δημοσιεύσουν τις ετυμηγορίες τους τον Απρίλιο και τον Μάιο αντίστοιχα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Scope, ο οποίος τον περασμένο Νοέμβριο αναθεώρησε τις προοπτικές του ελληνικού αξιόχρεου σε θετικές, στο επίπεδο ΒΒΒ-. Σύμφωνα με την αξιολόγησή του, οι θετικές αυτές προοπτικές υποδηλώνουν αυξημένες πιθανότητες αναβάθμισης μέσα στους επόμενους 12-18 μήνες, εφόσον επιτευχθεί περαιτέρω βιώσιμη και ουσιαστική μείωση του δημόσιου χρέους, η οποία θα υποστηρίζεται από συνεχή πρωτογενή πλεονάσματα και συνετή δημοσιονομική διαχείριση. Επιπλέον, η αναβάθμιση μπορεί να προέλθει από τη βελτίωση των μεσοπρόθεσμων προοπτικών ανάπτυξης της οικονομίας, την αυξημένη ανθεκτικότητά της σε εξωτερικά σοκ, μέσω σταθερής υλοποίησης μεταρρυθμίσεων, διαρκούς βελτίωσης στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, και υψηλότερων επενδύσεων, ή ακόμη και από την περαιτέρω ενίσχυση του τραπεζικού τομέα και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Οι προϋποθέσεις αυτές φαίνεται να διασφαλίζονται. Σύμφωνα με τον κρατικό προϋπολογισμό για το 2026, το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω φέτος στο 138,2% του ΑΕΠ, από 145,9% το 2026, ενώ σύμφωνα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της κυβέρνησης, θα κατέβει κάτω από το 120% το 2029. Η μείωση του χρέους θα στηριχθεί σε πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 2,8% του ΑΕΠ για το 2026, με αντίστοιχα υψηλά πλεονάσματα να προβλέπονται και για τα επόμενα χρόνια.

Ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας προβλέπεται στο 2,4% για φέτος, ενώ η ενίσχυση του τραπεζικού συστήματος συνεχίζεται με ταχύ ρυθμό, όπως αποδεικνύεται από τη μείωση των κόκκινων δανείων, πλησιάζοντας τα επίπεδα του μέσου όρου της Ευρωζώνης, και την ισχυρή κερδοφορία και κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών.

Ως εκ τούτου, μια αναβάθμιση από τον Scope στη βαθμίδα ΒΒΒ+, ένα μόλις σκαλοπάτι κάτω από την Α, είναι ιδιαίτερα πιθανή εντός του έτους, είτε τον Μάρτιο είτε τον Σεπτέμβριο, κατά την ανακοίνωση της δεύτερης αξιολόγησης του γερμανικού οίκου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Scope έχει λειτουργήσει ως “προπομπός” των αναβαθμίσεων της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια. Ήταν ο πρώτος οίκος που απέδωσε την επενδυτική βαθμίδα στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2023, ενώ και το 2024 ήταν ο πρώτος που την αναβάθμισε εντός της επενδυτικής βαθμίδας (ΒΒΒ).

Στη βαθμίδα ΒΒΒ, με σταθερές προοπτικές, αξιολογούν πλέον την ελληνική οικονομία και οι S&P, Fitch και DBRS. Ο Moody’s παραμένει ο μοναδικός από τους πέντε μεγάλους οίκους που την αξιολογεί ένα σκαλοπάτι χαμηλότερα (ΒΒΒ- με σταθερές προοπτικές). Ωστόσο, σε πρόσφατη έκθεσή του για τις παγκόσμιες προοπτικές το 2026, ο αμερικανικός οίκος ανέφερε την Ελλάδα ως μία από τις λίγες χώρες για τις οποίες αναμένει περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους, κάτι που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως μήνυμα για μια νέα αναβάθμιση του αξιόχρεου της τον Μάρτιο ή με τη δεύτερη αξιολόγηση του Σεπτεμβρίου.

Μια περαιτέρω βελτίωση του αξιόχρεου θα εμπεδώσει την εκτίμηση που υπάρχει μεταξύ των διεθνών επενδυτών για τις ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις και την εν γένει θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας. Αυτή η εκτίμηση αντανακλάται στη μείωση των spreads των ελληνικών κρατικών ομολόγων. Η απόδοση του 10ετούς ελληνικού ομολόγου την Πέμπτη διαμορφώθηκε στο 3,37%, έναντι 3,51% της Ιταλίας και 3,53% της Γαλλίας. Σε σύγκριση με 12 μήνες πριν, η απόδοση των ελληνικών 10ετών αυξήθηκε μόλις κατά 7 μονάδες βάσης, ενώ των αντίστοιχων γερμανικών αυξήθηκε κατά 32 μ.β.

Οι αναβαθμίσεις του αξιόχρεου θα επισφραγίσουν αυτή την εικόνα και θα συμβάλουν στον περιορισμό του κόστους δανεισμού, σε μια περίοδο που διεθνώς η τάση είναι ελαφρά ανοδική. Αναλυτές που συμμετείχαν σε έρευνα του Reuters προέβλεψαν ότι η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου θα αυξηθεί στο 4,25% στο τέλος του 2026 από περίπου 4,17% σήμερα, και του αντίστοιχου γερμανικού τίτλου αναφοράς στο 2,97% από 2,89%.