ΗΠΑ: Αβεβαιότητα στην κλιματική ατζέντα και τη ναυτιλία
Η απόφαση Τραμπ για αποχώρηση από διεθνείς οργανισμούς δημιουργεί ερωτηματικά για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας, ενώ η Συμφωνία του Παρισιού τίθεται υπό νέα προρέσεις.
Νέα αβεβαιότητα διατρέχει τη διεθνή κλιματική ατζέντα, μετά την απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να δρομολογήσει την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από δεκάδες διεθνείς οργανισμούς και πλαίσια συνεργασίας. Σύμφωνα με ανακοίνωση που εκδόθηκε στις 7 Ιανουαρίου μέσω της ιστοσελίδας του Λευκού Οίκου, ο Τραμπ υπέγραψε προεδρικό μνημόνιο, το οποίο προβλέπει την αποχώρηση των ΗΠΑ από συνολικά 66 διεθνείς οργανισμούς και συμφωνίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη ναυτιλιακή κοινότητα παρουσιάζει το γεγονός ότι ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) δεν περιλαμβάνεται στη λίστα των φορέων από τους οποίους αποχωρούν οι ΗΠΑ. Παρόλα αυτά, η εξέλιξη αυτή δεν καθησυχάζει τις ανησυχίες σχετικά με τη μελλοντική πορεία των διαπραγματεύσεων για την απανθρακοποίηση της διεθνούς ναυτιλίας. Ο Οργανισμός είχε δεσμευθεί να οριστικοποιήσει εντός ενός έτους τα μέτρα για την επίτευξη του στόχου μηδενικών καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050, ωστόσο οι σχετικές συζητήσεις έχουν ήδη μετατεθεί για τον προσεχή Οκτώβριο, με τη διαδικασία οικοδόμησης συναίνεσης να εμφανίζει σαφή σημάδια κόπωσης.
Φόβοι για όξυνση γεωπολιτικών και περιφερειακών ισορροπιών
Παρότι η εκ νέου αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού δεν αναμένεται να επιφέρει άμεσες θεσμικές επιπτώσεις στο πλαίσιο του IMO, διπλωματικές και βιομηχανικές πηγές εκτιμούν ότι ενδέχεται να αποδυναμώσει περαιτέρω το πολιτικό momentum πίσω από τις συζητήσεις για το κλίμα. Οι φόβοι δεν περιορίζονται πλέον σε μια απλή επιβράδυνση των εξελίξεων, αλλά εστιάζουν στο ενδεχόμενο όξυνσης των γεωπολιτικών και περιφερειακών ισορροπιών.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι διαφοροποιήσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, καθώς και το χάσμα μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων οικονομιών. Οι τελευταίες εκφράζουν διαφορετικές προτεραιότητες ως προς το κόστος, τη χρηματοδότηση και τον ρυθμό μετάβασης στη ναυτιλία χαμηλών εκπομπών. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής αστάθειας, η στάση των ΗΠΑ αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά τις ισορροπίες εντός του IMO, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη την επίτευξη μιας παγκόσμιας συμφωνίας που θα συνδυάζει φιλοδοξία, ρεαλισμό και ευρεία διεθνή αποδοχή.