Νέες Οδηγίες για την Εκτέλεση του Προϋπολογισμού 2026: Αυστηρότερη Διαχείριση και Διαφάνεια

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέσω της εγκυκλίου με αριθμό πρωτοκόλλου 2/99170/ΔΠΓΚ, θέτει τις βάσεις για την εκτέλεση του προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2026. Η εγκύκλιος ορίζει λεπτομερώς το πλαίσιο, τις διαδικασίες και τις υποχρεώσεις που θα διέπουν τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, ενσωματώνοντας πρόσφατες δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις με στόχο τη βελτίωση της χρηστής διαχείρισης, τη διασφάλιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και την ενίσχυση της διαφάνειας.

Η εφαρμογή του νόμου 5217/2025, ο οποίος ενσωματώνει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο δημοσιονομικών κανόνων στην ελληνική έννομη τάξη, αποτελεί κομβικό σημείο. Για πρώτη φορά, εφαρμόζεται πλήρως ο Πολυετής Δημοσιονομικός Προγραμματισμός (ΠΔΠ) για την περίοδο 2026–2029, με το 2026 να σηματοδοτεί την έναρξη του τετραετούς κύκλου. Οι φορείς καλούνται να ευθυγραμμίσουν την εκτέλεση των προϋπολογισμών τους με τους μεσοπρόθεσμους στόχους της δημοσιονομικής πολιτικής.

Σχετικά με την εκτέλεση των πιστώσεων και τα όρια δαπανών, το άρθρο 72 του ν. 4270/2014 ορίζει ότι η διάθεση των πιστώσεων του κρατικού προϋπολογισμού δεν θεωρείται αυτόματη. Τα ποσοστά διάθεσης καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ανάλογα με την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Τα ανώτατα όρια των πιστώσεων καθορίζουν και το μέγιστο ύψος των υποχρεώσεων που μπορούν να αναληφθούν εντός του 2026, με προτεραιότητα στην εξόφληση υποχρεώσεων προηγούμενων ετών.

Για το 2026, τίθεται σε ισχύ η απόφαση 2/98243/ΔΠΓΚ/22.12.2025, η οποία ρυθμίζει τη στοχοθεσία, το πρόγραμμα εκτέλεσης και την παρακολούθηση του προϋπολογισμού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην υποχρέωση σύναψης Μνημονίων Συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και φορέων της Κεντρικής Διοίκησης ή άλλων φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, εφόσον ο προϋπολογισμός τους υπερβαίνει το όριο των 10 εκατομμυρίων ευρώ. Αυτά τα μνημόνια πρέπει να έχουν υπογραφεί έως την 31η Ιανουαρίου 2026 και να περιλαμβάνουν σαφείς στόχους και δείκτες παρακολούθησης.

Η εγκύκλιος επαναλαμβάνει τη σημασία της αυστηρής τήρησης του Μητρώου Δεσμεύσεων και της έγκαιρης υποβολής οικονομικών στοιχείων και εκθέσεων. Οι φορείς υποχρεούνται να εξοφλούν κατά προτεραιότητα τις οφειλές παρελθόντων ετών, να λαμβάνουν μέτρα για την αποφυγή δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών, και να διασφαλίζουν την επάρκεια των πληροφοριακών τους συστημάτων για τη δημοσιονομική διαχείριση.

Το πρόγραμμα επισκόπησης δαπανών (Spending Review) συνεχίζεται και για το οικονομικό έτος 2026, υπό τον συντονισμό της Διεύθυνσης Αξιολόγησης Δράσεων Γενικής Κυβέρνησης (ΔΑΔΓΚ) του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ). Οι φορείς καλούνται να παρακολουθούν τις ποσοτικοποιημένες δράσεις εξοικονόμησης και να υποβάλλουν ανά τετράμηνο τους προβλεπόμενους πίνακες απολογισμού και εκτίμησης αποτελεσμάτων.

Ειδικές προβλέψεις ισχύουν για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και τα ΝΠΔΔ. Για την κατάρτιση και εκτέλεση των προϋπολογισμών των ΟΤΑ, εφαρμόζονται τα άρθρα 77 και 78 του ν. 4172/2013 και το άρθρο 64 του ν. 4270/2014. Τα ΝΠΔΔ εκτός Γενικής Κυβέρνησης υποχρεούνται να υποβάλουν τον απολογισμό εσόδων – εξόδων του 2025 έως την 30η Ιουνίου 2026, με πλήρη και οριστικοποιημένα στοιχεία.

Συνολικά, η εγκύκλιος για την εκτέλεση του προϋπολογισμού 2026 σηματοδοτεί τη μετάβαση σε ένα πιο αυστηρό, στοχοθετημένο και διαφανές μοντέλο δημοσιονομικής διαχείρισης. Οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, και ιδιαίτερα οι ΟΤΑ, καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον αυξημένης λογοδοσίας, εστιάζοντας στον προγραμματισμό, την παρακολούθηση και την έγκαιρη συμμόρφωση με τους δημοσιονομικούς κανόνες.