Οδηγίες ελέγχου προϋπολογισμών 2026: Τι πρέπει να ξέρουν οι ΟΤΑ

Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής θέτει αυστηρές προδιαγραφές και αναλυτικές οδηγίες για τη διαδικασία ελέγχου των Προϋπολογισμών και του Ολοκληρωμένου Πλαισίου Δράσης (Ο.Π.Δ.) για το οικονομικό έτος 2026, αφορώντας Δήμους, Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) και Συνδέσμους. Στόχος είναι η αποφυγή χρονοβόρων καθυστερήσεων και απορρίψεων λόγω ατελών ή μη σύμφωνων με τη νομοθεσία φακέλων.

Η εγκύκλιος, βασιζόμενη στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο, όπως τους νόμους 4172/2013, 4270/2014 και τη σχετική ΚΥΑ για την κατάρτιση Προϋπολογισμού 2026, περιγράφει λεπτομερώς τόσο τα απαραίτητα δικαιολογητικά όσο και τη συγκεκριμένη μορφή με την οποία πρέπει να υποβάλλονται.

**Κρίσιμες προθεσμίες και επισημάνσεις:**
Το Δημοτικό Συμβούλιο οφείλει να ψηφίσει τον Προϋπολογισμό και το Ο.Π.Δ. έως τις 15 Νοεμβρίου, σε ειδική συνεδρίαση. Η συνεδρίαση πρέπει να καταγράφει σαφώς την ύπαρξη ή μη εναλλακτικών προτάσεων, την τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας, ενώ οι αποφάσεις πρέπει να αναρτηθούν πλήρως στο πρόγραμμα «Διαύγεια». Η μη συμμόρφωση με τα παραπάνω αποτελεί αιτία αναπομπής του προϋπολογισμού.

**Υποχρεωτικά συνοδευτικά δικαιολογητικά:**
Ο φάκελος προς έλεγχο πρέπει να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου (ή του αντίστοιχου οργάνου των Ν.Π.Δ.Δ./Συνδέσμων) για την ψήφιση του προϋπολογισμού, μαζί με ολόκληρο τον αναλυτικό προϋπολογισμό (όλους τους Α.Λ.Ε.). Απαραίτητο είναι ένα ηλεκτρονικό αρχείο του προϋπολογισμού σε μορφή excel, το οποίο θα είναι πλήρως αναζητήσιμο και όχι σαρωμένο. Πρέπει επίσης να υποβληθούν οι αποφάσεις της Δημοτικής Επιτροπής για το σχέδιο του προϋπολογισμού και τυχόν αναμορφώσεις, μετά τη γνώμη του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας.

Επιπλέον, απαιτείται αιτιολογική έκθεση με τεκμηρίωση εσόδων και εξόδων, ειδική αναφορά στις προσαρμογές που έγιναν, και υποχρεωτικά η γνώμη του Παρατηρητηρίου, χωρίς την οποία δεν είναι δυνατή η επικύρωση. Στον φάκελο πρέπει να περιλαμβάνεται η απόφαση ψήφισης του Τεχνικού Προγράμματος, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του Προϋπολογισμού, καθώς και οι αποφάσεις επιβολής φόρων, τελών, δικαιωμάτων και εισφορών.

Πλήρες Ολοκληρωμένο Πλαίσιο Δράσης (Ο.Π.Δ.) με όλους τους πίνακες στοχοθεσίας Δήμου και νομικών προσώπων είναι επίσης υποχρεωτικό. Τέλος, πρέπει να υποβληθούν βεβαιώσεις για χρηματικά διαθέσιμα, υποχρεωτικές δαπάνες, μισθοδοσία προσωπικού και αιρετών, τοκοχρεολύσια δανείων, εκκρεμείς υποχρεώσεις (Π.Ο.Ε.), πολυετείς δεσμεύσεις, δικαστικές αποφάσεις και ισοσκέλιση ανταποδοτικών υπηρεσιών.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ορθή εφαρμογή της νέας οικονομικής ταξινόμησης (Α.Λ.Ε.), καθώς οποιαδήποτε απόκλιση μπορεί να οδηγήσει σε επιστροφή του φακέλου.

**Το Ολοκληρωμένο Πλαίσιο Δράσης (Ο.Π.Δ.):**
Το Ο.Π.Δ. δεν περιορίζεται μόνο στον Δήμο, αλλά επεκτείνεται στο σύνολο των υπόχρεων νομικών προσώπων του. Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει ότι δεν υπάρχει ξεχωριστό «Ο.Π.Δ. Ν.Π.Δ.Δ.». Οι πίνακες στοχοθεσίας πρέπει να είναι αναρτημένοι στον Κόμβο Διαλειτουργικότητας και να ταυτίζονται απόλυτα με αυτούς που περιλαμβάνονται στις αποφάσεις των συλλογικών οργάνων. Χωρίς την πλήρη και ορθή υποβολή των πινάκων, η έγκριση του Ο.Π.Δ. καθίσταται ανέφικτη.

**Υποβολή μέσω Σ.Η.Δ.Ε. ΙΡΙΔΑ – Αυστηρές τεχνικές οδηγίες:**
Όλα τα δικαιολογητικά υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του Σ.Η.Δ.Ε. ΙΡΙΔΑ. Πρέπει να είναι σε ένα συμπιεσμένο αρχείο (.zip) με αυστηρή αρίθμηση και ονομασία σύμφωνα με τον κατάλογο της εγκυκλίου, και με θέμα διαβίβασης αποκλειστικά σε κεφαλαία (π.χ. «ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΥ … 2026»). Έγγραφα σε έντυπη μορφή δεν γίνονται δεκτά, εκτός από ειδικές περιπτώσεις Συνδέσμων που δεν έχουν ακόμη ενταχθεί στο ΙΡΙΔΑ.

**Κίνδυνος επιστροφής και λειτουργικές συνέπειες:**
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση προειδοποιεί ότι κάθε απόκλιση από τις απαιτήσεις, όπως ελλιπή δικαιολογητικά, λανθασμένη μορφή αρχείων ή ασυμφωνία στοιχείων, θα οδηγήσει σε επιστροφή του προϋπολογισμού για επανυποβολή, με άμεσες επιπτώσεις στη λειτουργία του φορέα. Υπενθυμίζεται ότι χωρίς εγκεκριμένο προϋπολογισμό, μετά την πάροδο του πρώτου τριμήνου του έτους, οι δαπάνες περιορίζονται αυστηρά μόνο στις απολύτως υποχρεωτικές.