Γλαύκωμα: Η αφανής απειλή για την όραση και οι νέες θεραπείες
Εκατομμύρια Ευρωπαίοι ζουν με την πάθηση χωρίς να το γνωρίζουν, ενώ η επιστήμη προσφέρει πρωτοποριακές λύσεις.
Στην Ευρώπη, τουλάχιστον 12,3 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν το γλαύκωμα, μια σοβαρή οφθαλμική πάθηση. Ωστόσο, σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Ophthalmology, ένα ανησυχητικό ποσοστό 6,9 εκατομμυρίων ατόμων αγνοεί ότι πάσχει από αυτή τη νόσο, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμη απώλεια όρασης.
Το γλαύκωμα, όπως εξηγεί ο Χειρουργός Οφθαλμίατρος Θεόδωρος Φιλιππόπουλος, είναι μια ομάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται από προοδευτική καταστροφή του οπτικού νεύρου. Αυτό το νεύρο, υπεύθυνο για τη μεταφορά των οπτικών ερεθισμάτων στον εγκέφαλο, υφίσταται βλάβες οι οποίες δεν μπορούν να αποκατασταθούν. Η νόσος είναι συχνά ασυμπτωματική στα αρχικά της στάδια, καθώς η εξέλιξη είναι αργή, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να αντιλαμβάνονται το πρόβλημα μόνο όταν η όρασή τους έχει υποστεί σημαντική ζημιά.
Συχνά, το γλαύκωμα συνδέεται με την αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση. Η πίεση αυτή διατηρείται σε ισορροπία μέσω της συνεχούς παραγωγής και αποχέτευσης ενός υγρού (υδατοειδές υγρό) εντός του οφθαλμού. Όταν η αποχέτευση δυσχεραίνεται, η πίεση αυξάνεται. Το γλαύκωμα διακρίνεται κυρίως σε δύο μορφές: ανοιχτής γωνίας, όπου η πίεση αυξάνεται λόγω αντίστασης στη ροή του υγρού, και κλειστής γωνίας.
**Φαρμακευτική Αντιμετώπιση και Καινοτόμες Θεραπείες με Laser**
Η αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση θεωρείται ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για το γλαύκωμα. Η θεραπεία συνήθως ξεκινά με τη χορήγηση κολλυρίων, τα οποία είτε μειώνουν την παραγωγή του υδατοειδούς υγρού, είτε διευκολύνουν την αποχέτευσή του. Αυτές οι θεραπείες μπορούν να εφαρμοστούν μεμονωμένα ή σε συνδυασμό.
Παραδοσιακά, όταν οι φαρμακευτικές αγωγές δεν επαρκούσαν, η αντιμετώπιση περιλάμβανε λέιζερ ή, σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα αναβαθμίζουν τη θέση του λέιζερ, επιτρέποντας την εφαρμογή του ακόμη και σε πρωιμότερα στάδια της νόσου.
Μια σύγχρονη θεραπευτική επιλογή είναι η SLT (Selective Laser Trabeculoplasty) ή εκλεκτική λέιζερ τραμπεκιουλοπλαστική. Η τεχνική αυτή, που εφαρμόζεται με επιτυχία τα τελευταία 30 χρόνια, χρησιμοποιεί εστιασμένο φως χαμηλής ενέργειας για να ενεργοποιήσει φυσικούς μηχανισμούς “καθαρισμού” του διηθητικού ηθμού (το “σίτα” του ματιού), συμβάλλοντας στη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης χωρίς χειρουργική επέμβαση.
Η SLT τραμπεκιουλοπλαστική δεν δημιουργεί οπές στους ιστούς, γι’ αυτό τα αποτελέσματά της γίνονται ορατά μετά από περίπου έξι εβδομάδες. Απευθύνεται κυρίως σε άτομα με οφθαλμική υπερτονία (υψηλή πίεση χωρίς βλάβη στο οπτικό νεύρο) και σε ασθενείς με ήπιο γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας. Σε επιλεγμένα περιστατικά, μπορεί να επιτευχθεί μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης κατά περίπου 20%, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 17mmHg.
Αν και σπάνιες, είναι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως μια παροδική άνοδος της ενδοφθάλμιας πίεσης, η οποία αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με φαρμακευτική αγωγή. Η αποκατάσταση της όρασης είναι συνήθως άμεση, επιτρέποντας στον ασθενή να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες την ίδια ημέρα.
Ο κ. Φιλιππόπουλος υπογραμμίζει ότι το γλαύκωμα, μια από τις συχνότερες οφθαλμικές παθήσεις στους ηλικιωμένους, μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμες βλάβες. Ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία, όπως η SLT τραμπεκιουλοπλαστική, μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την εξέλιξη της νόσου.
Τονίζεται η σημασία του προσυμπτωματικού ελέγχου μετά τα 40 έτη, ιδιαίτερα για άτομα με αυξημένο κίνδυνο. Για όσους έχουν οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος, συνιστάται ετήσια εξέταση.