Οι χρωστικές και οι αποτριβές στα δόντια: Αίτια, συνέπειες και λύσεις
Πώς οι καθημερινές επιδράσεις στο στόμα επηρεάζουν την υγεία και την εμφάνιση των δοντιών, και τι μπορούμε να κάνουμε για την πρόληψη και την αντιμετώπιση.
Τα δόντια και οι ιστοί της στοματικής κοιλότητας δέχονται καθημερινά ποικίλες επιδράσεις, μηχανικές, χημικές και μικροβιακές. Αυτές οι επιδράσεις συχνά οδηγούν στην εμφάνιση χρωστικών αλλοιώσεων και αποτριβών, προβλημάτων που δεν επηρεάζουν μόνο την αισθητική του χαμόγελου, αλλά μπορούν να προκαλέσουν ευαισθησία, φθορά των δοντιών και να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης τερηδόνας.
«Οι χρωστικές, οι αποτριβές και οι χημικές διαβρώσεις του στόματος αποτελούν συχνά πολυπαραγοντικά προβλήματα. Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή πρόληψη και η κατάλληλη θεραπεία μπορούν να διασφαλίσουν τόσο τη στοματική υγεία όσο και την αισθητική του χαμόγελου», επισημαίνει η Χειρουργός Οδοντίατρος, Μαρία Τσαούτου-Κωστομοίρη.
Οι χρωστικές αλλοιώσεις των δοντιών διακρίνονται σε εξωγενείς και ενδογενείς. Οι εξωγενείς προκαλούνται κυρίως από εξωτερικούς παράγοντες, όπως η κατανάλωση τροφών και ποτών με έντονες χρωστικές (καφές, τσάι, κόκκινο κρασί, αναψυκτικά), το κάπνισμα και η ανεπαρκής στοματική υγιεινή. Αυτές οι ουσίες προσκολλώνται στην αδαμαντίνη, οδηγώντας με τον καιρό σε δυσχρωμίες. Η συσσώρευση οδοντικής πλάκας και τρυγίας επιδεινώνει την κατακράτηση χρωστικών.
Επιπλέον, η χημική διάβρωση της αδαμαντίνης, που μπορεί να οφείλεται σε γαστροοισοφαγικές παλινδρομήσεις, καθιστά την αδαμαντίνη πιο πορώδη και ευάλωτη στη συσσώρευση χρωστικών ουσιών. Η συνεχόμενη χρήση λευκαντικών προϊόντων μπορεί να αυξήσει την πορώδη υφή της αδαμαντίνης, καθιστώντας τα δόντια πιο ευάλωτα σε επαναλαμβανόμενους αποχρωματισμούς.
Οι ενδογενείς χρωστικές προέρχονται από το εσωτερικό της οδοντικής δομής και μπορεί να οφείλονται σε τραυματισμούς, νέκρωση του πολφού, λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων (όπως οι τετρακυκλίνες κατά την παιδική ηλικία), υπερβολική έκθεση σε φθόριο ή γενετικούς παράγοντες.
Οι αποτριβές των δοντιών, μια συχνή παθολογική κατάσταση, συνιστούν σταδιακή απώλεια οδοντικής ουσίας, κυρίως στην αυχενική περιοχή, χωρίς να σχετίζονται με τερηδόνα. Βασικοί παράγοντες είναι το έντονο ή λανθασμένο βούρτσισμα, η χρήση σκληρής οδοντόβουρτσας, ο βρουξισμός (σφίξιμο ή τρίξιμο των δοντιών), οι κακές συγκλεισιακές σχέσεις και η συχνή κατανάλωση όξινων τροφών και ποτών. Η συνδυαστική δράση μηχανικών και χημικών παραγόντων οδηγεί σε προοδευτική λέπτυνση της αδαμαντίνης, προκαλώντας ευαισθησία, πόνο και αισθητικά προβλήματα.
Η αντιμετώπιση εστιάζει στην πρόληψη και τη θεραπεία. Στην πρόληψη, η σωστή στοματική υγιεινή (τακτικό βούρτσισμα, χρήση νήματος), ο περιορισμός του καπνίσματος, των όξινων και χρωστικών τροφών, η αποφυγή αλόγιστης χρήσης λευκαντικών και η κατανάλωση νερού μετά από όξινα ροφήματα ή παλινδρομήσεις είναι καθοριστικής σημασίας.
Σε θεραπευτικό επίπεδο, ο επαγγελματικός καθαρισμός από τον οδοντίατρο απομακρύνει εξωγενείς χρωστικές και τρυγία. Για πιο έντονες δυσχρωμίες, η λεύκανση δοντιών, πάντα υπό οδοντιατρική επίβλεψη, είναι αποτελεσματική. Οι αποτριβές αποκαθίστανται με σύνθετες ρητίνες ή άλλες τεχνικές, ενώ σε περιπτώσεις βρουξισμού, η χρήση νάρθηκα μπορεί να αποτρέψει περαιτέρω φθορά.