Νέα μελέτη αποκαλύπτει: Οι καθημερινές συνήθειες μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο Αλτσχάιμερ
Επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ο συνδυασμός υγιεινών συνηθειών μπορεί να προστατεύσει τον εγκέφαλο και να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας.
Ενώ η ηλικία και η γενετική παραμένουν σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για τη νόσο του Αλτσχάιμερ, νέα στοιχεία υποδηλώνουν ότι οι επιλογές τρόπου ζωής καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την υγεία του εγκεφάλου. Μια εκτεταμένη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Neurology, αποκάλυψε ότι η υιοθέτηση λίγων απλών, υγιεινών συνηθειών σχετίζεται με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ, καθώς και ήπιας γνωστικής εξασθένησης (MCI), μιας κατάστασης που συχνά προμηνύει την άνοια.
Η έρευνα, η οποία παρακολούθησε μεγάλο αριθμό ενηλίκων για μεγάλο χρονικό διάστημα, ανέδειξε ότι οι συμμετέχοντες που ακολουθούσαν σταθερά έναν συνδυασμό υγιεινών συνηθειών παρουσίασαν έως και 38% χαμηλότερο κίνδυνο για τη νόσο Αλτσχάιμερ και έως και 36% χαμηλότερο κίνδυνο για ήπια γνωστική εξασθένηση. Το πιο ενθαρρυντικό εύρημα είναι ότι το προστατευτικό αποτέλεσμα είναι αθροιστικό: όσο περισσότερες υγιεινές συνήθειες ακολουθούσε κανείς, τόσο χαμηλότερος ήταν ο κίνδυνος. Αυτό ενισχύει την πεποίθηση ότι ο κίνδυνος για τη νόσο Αλτσχάιμερ δεν είναι στατικός και μπορεί να τροποποιηθεί ουσιαστικά μέσω των καθημερινών μας επιλογών.
Οι προστατευτικές συμπεριφορές που εντοπίστηκαν στη μελέτη περιλαμβάνουν: τακτική σωματική δραστηριότητα, υγιεινά διατροφικά πρότυπα, γνωστική διέγερση, αποχή από το κάπνισμα, περιορισμένη ή μηδενική κατανάλωση αλκοόλ, κοινωνική συμμετοχή και καλή υγιεινή ύπνου. Αυτές οι συνήθειες συνάδουν πλήρως με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.) και άλλων κορυφαίων νευρολογικών οργανισμών για την πρόληψη της άνοιας.
Οι βιολογικοί μηχανισμοί που εξηγούν πώς αυτές οι συνήθειες προστατεύουν τον εγκέφαλο είναι όλο και πιο κατανοητοί. Η τακτική άσκηση βελτιώνει την εγκεφαλική ροή αίματος, την ευαισθησία στην ινσουλίνη, τη ρύθμιση της φλεγμονής και τη νευροπλαστικότητα, προάγοντας την απελευθέρωση πρωτεϊνών που υποστηρίζουν την επιβίωση των νευρώνων, όπως ο BDNF. Οι υγιεινές δίαιτες, πλούσιες σε λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης, υγιεινά λίπη και ψάρια, μπορούν να μειώσουν το οξειδωτικό στρες και τη φλεγμονή, προστατεύοντας τους νευρώνες από βλάβες. Η γνωστική διέγερση, μέσω δραστηριοτήτων όπως η ανάγνωση, η εκμάθηση νέων δεξιοτήτων και η επίλυση γρίφων, ενισχύει τα νευρωνικά δίκτυα και χτίζει ένα “γνωστικό απόθεμα” που καθυστερεί την εμφάνιση συμπτωμάτων. Η αποφυγή του καπνίσματος και η περιορισμένη κατανάλωση αλκοόλ μειώνουν την αγγειακή βλάβη και τη φλεγμονή, ενώ ο επαρκής ύπνος είναι κρίσιμος για την απομάκρυνση των πρωτεϊνών που συσσωρεύονται στον εγκέφαλο ασθενών με Αλτσχάιμερ.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι καμία μεμονωμένη συνήθεια δεν εγγυάται την πλήρη πρόληψη, καθώς η νόσος Αλτσχάιμερ είναι πολυπαραγοντική. Ωστόσο, τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την υπάρχουσα γνώση ότι οι υγιεινές αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον συνολικό κίνδυνο, ακόμη και σε άτομα με γενετική προδιάθεση, καθυστερώντας την έναρξη της νόσου. Ο αντίκτυπος σε επίπεδο δημόσιας υγείας μπορεί να είναι τεράστιος, εάν οι στρατηγικές πρόληψης εστιάσουν στην υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών από τη μέση ηλικία και νωρίτερα.