Αποφευκτοί καρκίνοι: Νέα μελέτη αποκαλύπτει τα αίτια και προτείνει μέτρα πρόληψης
Διεθνής οργάνωση εστιάζει στην πρόληψη ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου, αναδεικνύοντας το κάπνισμα ως την κύρια αιτία.
Μια νέα και ενδελεχής εκτίμηση από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας κατά του Καρκίνου (IARC), που δημοσιοποιήθηκε χθες Τρίτη ενόψει της σημερινής Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου, ρίχνει φως στα αίτια που οδηγούν σε εκατομμύρια νέες περιπτώσεις της νόσου παγκοσμίως. Ο οργανισμός τονίζει την επιτακτική ανάγκη για βελτίωση των στρατηγικών πρόληψης, καθώς μια εκτενής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature αποκαλύπτει ότι το 37,8% των νέων περιπτώσεων καρκίνου που εντοπίστηκαν το 2022, δηλαδή περίπου 7,1 εκατομμύρια, οφειλόταν σε αποφευκτά αίτια.
Αν και οι κίνδυνοι αυτοί αναδεικνύονται συχνά από ειδικούς στη δημόσια υγεία και την ογκολογία, η συγκεκριμένη έρευνα έθεσε ως στόχο την ακριβέστερη μέτρηση του αντίκτυπου αυτών των παραγόντων στην εμφάνιση καρκίνου, σε αντίθεση με άλλες μελέτες που εστιάζουν πρωτίστως στη θνησιμότητα. Στην πιο πρόσφατη έκδοση της έκθεσης «Παγκόσμιο Άχθος των Ασθενειών», ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) είχε εκτιμήσει ότι περίπου το 44% των θανάτων παγκοσμίως θα μπορούσε να αποδοθεί σε αποφευκτούς παράγοντες, εξαιρουμένων των λοιμώξεων.
Οι ερευνητές της μελέτης εξέτασαν 30 παράγοντες κινδύνου που δυνητικά θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί, συμπεριλαμβανομένων του καπνού, του αλκοόλ, του υψηλού δείκτη σωματικής μάζας, της έλλειψης σωματικής άσκησης, της μόλυνσης του αέρα, των υπεριωδών ακτίνων, και, για πρώτη φορά, 9 μορφών καρκίνου που σχετίζονται με λοιμώξεις.
Αξιοποιώντας δεδομένα από 158 χώρες και 36 τύπους καρκίνου, η μελέτη καταδεικνύει ότι το κάπνισμα αποτελεί την κυριότερη αιτία αποφευκτών καρκίνων σε παγκόσμια κλίμακα, ευθυνόμενο για το 15% των νέων περιπτώσεων. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο σε σύγκριση με τους καρκίνους που οφείλονται σε λοιμώξεις (10%) και στην κατανάλωση αλκοόλ (3%).
Σχεδόν οι μισοί από τους αποφευκτούς καρκίνους παγκοσμίως, τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες, ανήκουν σε τρεις βασικές κατηγορίες: καρκίνος του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας. Οι καρκίνοι των πνευμόνων συνδέονται κυρίως με το κάπνισμα και τη μόλυνση της ατμόσφαιρας, οι καρκίνοι του στομάχου με τη μόλυνση από Helicobacter pylori, και οι καρκίνοι του τραχήλου της μήτρας με τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).
Σε ό,τι αφορά τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών, το ποσοστό των αποφευκτών καρκίνων ήταν αισθητά υψηλότερο στους άνδρες το 2022. Για τους άνδρες, το 23% των νέων περιπτώσεων παγκοσμίως αποδόθηκε στο κάπνισμα, ποσοστό πολύ υψηλότερο από αυτό που συνδέεται με λοιμώξεις (9%) ή κατανάλωση αλκοόλ (4%). Αντίθετα, στις γυναίκες, οι καρκίνοι που οφείλονται σε λοιμώξεις αποτελούν συνολικά το 11% των νέων κρουσμάτων, υπερβαίνοντας το κάπνισμα (6%) και τον υψηλό δείκτη μάζας σώματος (3%).
Σε διεθνή κλίμακα, οι αποφευκτοί καρκίνοι για τις γυναίκες παρουσίασαν ποσοστά 24% στη Βόρεια Αφρική και Δυτική Ασία, και 38% στην Υποσαχάρια Αφρική. Στους άνδρες, το αντίστοιχο άχθος ήταν υψηλότερο στην Ανατολική Ασία (57%) και χαμηλότερο στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (28%).