Η νέα θεωρία που λύνει το μυστήριο των ισχυρών ακτινοβολιών του Ουρανού
Επιστήμονες εκτιμούν ότι ένα παροδικό φαινόμενο διαστημικού καιρού εξηγεί την απροσδόκητη ένταση της ζώνης ηλεκτρονίων του πλανήτη, όπως κατέγραψε το Voyager 2.
Μια νέα ανάλυση δεδομένων από το διαστημικό σκάφος Voyager 2 φαίνεται να ρίχνει φως σε ένα μακροχρόνιο αστρονομικό μυστήριο: την εξαιρετικά ισχυρή ζώνη ακτινοβολίας του Ουρανού. Επιστήμονες πιστεύουν πλέον ότι ένα παροδικό φαινόμενο διαστημικού καιρού, κατά πάσα πιθανότητα μια «περιοχή αλληλεπίδρασης συν-περιστροφής», ενδέχεται να είχε ενισχύσει τη ζώνη ακτινοβολίας ηλεκτρονίων του πλανήτη τη στιγμή που το σκάφος περνούσε από κοντά τον Ιανουάριο του 1986. Αυτό το φαινόμενο, κατά το οποίο ταχύτεροι ηλιακοί άνεμοι προσπερνούν πιο αργές ροές, μπορεί να επιταχύνει ηλεκτρόνια και να προσθέσει ενέργεια στη ζώνη ακτινοβολίας.
Οι ζώνες ακτινοβολίας, που σχηματίζονται από την αλληλεπίδραση του ηλιακού ανέμου με το μαγνητικό πεδίο ενός πλανήτη, παγιδεύουν φορτισμένα σωματίδια. Στην περίπτωση του Ουρανού, ενώ η ιοντική ζώνη ακτινοβολίας μετρήθηκε ελαφρώς ασθενέστερη από το αναμενόμενο, η ζώνη ηλεκτρονίων ήταν απροσδόκητα ισχυρή, αγγίζοντας σχεδόν τα μέγιστα δυνατά επίπεδα. Αυτή η παρατήρηση είχε προκαλέσει σύγχυση στους επιστήμονες για δεκαετίες.
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2025 στο επιστημονικό περιοδικό Geophysical Research Letters, σύγκρινε τα δεδομένα του Voyager 2 με παρατηρήσεις από τη Γη κατά τη διάρκεια ενός έντονου φαινομένου διαστημικού καιρού το 2019. Όπως δήλωσαν οι συν-συγγραφείς της μελέτης, Ρόμπερτ Άλεν και Σάρα Βάινς, φυσικοί διαστήματος στο Southwest Research Institute (SwRI), η ομοιότητα των μετρήσεων υποδηλώνει ότι ένας παρόμοιος μηχανισμός αλληλεπίδρασης θα μπορούσε να έχει δράσει και στο σύστημα του Ουρανού.
Εάν αυτή η ερμηνεία επαληθευτεί, ανοίγουν νέοι δρόμοι για την κατανόηση της φυσικής της μαγνητόσφαιρας του Ουρανού, ιδιαίτερα της σταθερότητας των ζωνών ακτινοβολίας κατά τις ακραίες εποχές που προκαλούνται από την έντονη κλίση του άξονα περιστροφής του πλανήτη. Οι ερευνητές τονίζουν ότι μια μελλοντική αποστολή με σκάφος σε τροχιά γύρω από τον Ουρανό θα ήταν ιδανική για τη συλλογή περαιτέρω δεδομένων, κάτι που θα είχε αντίκτυπο και στην κατανόηση παρόμοιων πλανητικών συστημάτων, όπως αυτό του Ποσειδώνα.